“Rusiyanın sönməsi başlayacaq və təsiri sıfıra bərabər olacaq” - Aleks Qriqoriyevs
Tarix: 26-07-2022, 07:58 | Çap et
Tanınmış latviyalı politoloq Aleks Qriqoryevs AYNA-ya müsahibəsində Avropadakı geosiyasi vəziyyət, eləcə də Ukraynadakı müharibə və bunun postsovet məkanına təsirlərindən danışıb. DİA.AZ həmin müsahibəni təqdim edir:
- Dünyada geosiyasi gərginlik İkinci Dünya müharibəsindən sonra ilk dəfə olaraq bu qədər qaynar həddə çatıb. Müəyyən mənada başa düşmək olar ki, Qərb Rusiyanı ikinci SSRİ ilə bağlı ideyalarından çəkindirməyə çalışır, lakin digər tərəfdən, Qərb Moskvadan və iqtisadi əməkdaşlıqdan birdəfəlik imtina etməyə hazırdırmı?
- Gəlin, vəziyyətə obyektiv və hərtərəfli baxaq. Qlobal münaqişə beynəlxalq hüquq normalarına, o cümlədən imzaladığı və ratifikasiya etdiyi çoxsaylı müqavilələrə, konvensiyalara və memorandumlara, o cümlədən Budapeşt Memorandumuna uyğun olaraq öz öhdəliklərinə əməl etmək istəməyən Rusiya tərəfindən yaradılıb. Rusiya beynəlxalq davranış normalarının getdikcə artan təsdiqi tendensiyasını qırmaq istəyir, bu tendensiya bütün XX və XXI əsrin əvvəllərində tədricən artıb və sivil dünyanı sivilləşdirən ən mühüm amillərdən biridir.
Bu hərəkətlərdə Rusiya müəyyən, lakin mənim fikrimcə, Ukraynadan kənarda kifayət qədər güclü və qətiyyətli olmayan cavab alır. İqtisadi əməkdaşlıqdan imtinaya gəlincə, burada iki səviyyə var. Artıq son otuz ildə Rusiyanın Almaniya ilə arasında olduğu kimi, çox güman ki, digər bir Qərb ölkəsi ilə strateji tərəfdaşlığı olmayacaq. Rusiya həddən artıq toksiki olub. Ancaq birdəfəlik, qazanc əldə etmək üçün bir növ ticarət epizodik olaraq baş verəcək.
Ancaq ümumiyyətlə, başsız olmasa da, indi keçəlin başındakı kəpəkdən danışırıq. Rusiya indiki formada nə ərazidə, nə də idarəetmə formasında mövcud olacaq. Bir zaman yeni bir forma inkişaf edəcək, amma nə vaxt və necə olacağı dəqiqliyi ilə hələ aydın deyil.
- Ukrayna hadisələri fonunda postsovet məkanında vəziyyət necə inkişaf edəcək və ABŞ və Avropa İttifaqı üçün postsovet ölkələrinin rolu, əhəmiyyəti nə dərəcədə artıb? Eyni zamanda, açıq deyək, fevralın 24-nə qədər Brüssel postsovet məkanının bütün “kurasiyasını” Rusiyaya verməyə hazır idi. İndi bu paradiqma dəyişibmi?
- Postsovet məkanında baş verənlər bundan sonra daha davamlı olacaq: onun müxtəlif hissələrinin müxtəlif istiqamətlərdə hərəkəti davam edəcək. Baltikyanı ölkələr artıq Avropadır və orada olacaqlar. Ukrayna və Moldova da ora gedir, Gürcüstan da onlara qoşulacaq. Güman edirəm ki, Azərbaycan da Türkiyə ilə birlikdə eyni istiqamətdə hərəkət edəcək. Mərkəzi Asiya öz gələcəyini Çinlə, bəlkə də, Hindistanla əməkdaşlıqda quracaq.
Son illərdə Rusiya öz ətrafındakı ölkələrə nəsə təklif edə bilirdisə, bu, yalnız bir tərəfdən neft dollarları, digər tərəfdən isə təhdidlər hesabına idi. Bunlar olmayandan sonra təklif ediləcək bir şey olmayacaq. Rus dilini unutmağa başlamağın vaxtı çatıb.
Brüsselə gəlincə, birləşmiş Avropa, sadəcə olaraq, zərər çəkmədən, tanımadığı, problemlərini anlamadığı ölkələrə görə Rusiya ilə münaqişə etmək istəmədi. Üstəlik, bunun müharibəyə qədər gəlməyəcəyinə ümid edirdilər. Hesab edirdilər ki, Putin öləcək və problem öz-özünə həll olunacaq. Yəni, həqiqətən başa düşmür və incələyə bilmirdilər.
- Rusiyanın zəifləməsi, dünyada nüfuzdan düşməsi fonunda postsovet ölkələrində Kremldən hansı addımlar gözlənilməlidir?
- İsteriya. Bu, başlanğıcda, iktidarsızlıqdan qaynaqlanır. Sonra Rusiyanın sönməsi başlayacaq və Rusiyanın təsiri sıfıra bərabər olacaq.
|
|
|
|
|
|
|
|
Putin SSRİ-ni bərpa edə biləcəkmi?
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| • Quru sərhədlərlə bağlı MÜJDƏ - Payızda nələr olacaq?
Bu gün, 17:53 |
|
|
|
| • Gürcüstan əlaqələrin bərpası üçün Rusiyaya şərt qoydu
Bu gün, 17:51 |
|
|
|
| • Xaricdən edilən onlayn sifarişlər niyə gecikir? - AÇIQLAMA
Bu gün, 17:26 |
|
|
|
| • “Müharibədəki məsələləri açıqlayın… Nəyi gizlədirsiz?”
Bu gün, 17:19 |
|
|
|
| • Bu il dövlət sektorunda işləyənlərin sayı 21,2 min nəfər azalıb - RƏSMİ
Bu gün, 17:15 |
|
|
|
| • Xəzərin qumunu daşıyırlar, boğulma təhlükəsi artır - XƏBƏRDARLIQ
Bu gün, 17:08 |
|
|
|
| • AYNA informasiya sistemlərinin yenilənməsinə 14 milyon manat xərcləyəcək
Bu gün, 17:04 |
|
|
|
| • Elm və Təhsil Nazirliyi bu işlərə 1,5 milyon manat xərcləməyi planlaşdırır
Bu gün, 17:02 |
|
|
|
| • Rusiya Zaporojyeyə Şimali Koreya istehsalı ballistik raketlərlə zərbələr endirib - Zelenski
Bu gün, 16:56 |
|
|
|
| • “Elektron Məhkəmə Sistemində problemlər davam edir” – Əkrəm Həsənovdan TƏKLİF
Bu gün, 16:54 |
|
|
|
| • İşlədiyi evdən 10 min oğurlayan usta tutuldu - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 16:47 |
|
|
|
| • Kremlin qəzəbi Ermənistana baha başa gəlir: - Rusiya “bütün cəbhə boyu” hücuma keçir
Bu gün, 16:38 |
|
|
|
| • Kəmaləddin Heydərov Kənan Aşurova yeni vəzifə verdi - ƏMR
Bu gün, 16:32 |
|
|
|
| • Qəzada ölən Məryəm "Access Bank"ın əməkdaşı imiş - Foto
Bu gün, 16:20 |
|
|
|
| • Bakcell Samsung Galaxy A57 5G üçün xüsusi kampaniyaya start verib - DİQQƏT
Bu gün, 16:15 |
|
|
|
| • Alim deputatlarımız -Siyasətlə elmi birləşdirənlər kimlərdir?
Bu gün, 16:10 |
|
|
|
| • Livan ölüm hökmünü ləğv edən ilk ərəb ölkəsi olub - "Associated Press"
Bu gün, 16:04 |
|
|
|
| • "Efirlərdən uzaqlaşdırdılar, yolumu kəsdilər" - Xalq artisti
Bu gün, 16:02 |
|
|
|
| • İctimaiyyət qarşısında görünməyən Xameneidən yeni xəbər – “Sağdır, amma...”
Bu gün, 15:56 |
|
|
|
| • Balı artıb-azalan ixtisaslar, yüksələn təhsil haqları: Abituriyentlərə sürpriz? - NƏ BAŞ VERİR?
Bu gün, 15:55 |
|
|
|
| • Müştərilərin ən çox şikayət etdiyi sığorta şirkətləri Xalq Sığorta və Meqa Sığorta olub - SİYAHI
Bu gün, 15:49 |
|
|
|
| • Evlənənlər azalır, qiymət bahalaşır: Şadlıq sarayları bağlanır - RƏY
Bu gün, 15:45 |
|
|
|
| • Kənan Aşurovun rəisi olduğu Baş İdarə ləğv edildi - Nazirdən əmr
Bu gün, 15:38 |
|
|
|
| • "Kristal-F" MTK yarım milyon manat borca düşüb - DETALLAR
Bu gün, 15:37 |
|
|
|
| • Şamxal Həsənlinin yəhudi əsilli müdiri İslam dini haqqında aşağılayıcı sözlər işlədib – Video
Bu gün, 15:23 |
|
|
|
| • Mətanət İsgəndərlinin keçmiş gəlini indiki gəlinini polisə şikayət etdi - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 15:18 |
|
|
|
| • Paşinyan referendumla bağlı hərəkətə keçdi – Sensasiyalı açıqlamalar
Bu gün, 15:12 |
|
|
|
| • İcra hakimiyyətləri bu şəkildə ləğv edilə bilər – AÇIQLAMA
Bu gün, 14:48 |
|
|
|
| • Azərbaycanla Ermənistan arasında MÜHÜM DANIŞIQLAR
Bu gün, 14:43 |
|
|
|
| • 800 manata 3 günlük İŞGƏNCƏ! - BUNUN BAŞQA ADI YOXDUR...
Bu gün, 14:36 |
|
|
|
| • MİQ-də vakant yerlər niyə əvvəlcədən açıqlanmır? - "Namizədlər aylarla vaxt və pul itirir"
Bu gün, 14:29 |
|
|
|
| • “AYB ilə məhkəmədə qalib oldum, amma heç nə qazanmadım” – Şair İlham Qəhrəman
Bu gün, 14:25 |
|
|
|
| • Mədəniyyət Nazirliyi kitabxanaçıları kütləvi ixtisar edir? - Qanun nə deyir?
Bu gün, 14:20 |
|
|
|
| • Kəramət Böyükçöl istismarına icazə aldığı obyektlərindən danışdı: - “Çoban olmaq istəyirəm”
Bu gün, 14:16 |
|
|
|
| • İrəvan Rusiyada məhv edilən 39 min qızılgüllə bağlı niyə susur? - ŞOK DETALLAR
Bu gün, 14:14 |
|
|
|
| • Azərbaycan da "Məkkə sazişi"nə qoşulur? - AKTUAL
Bu gün, 14:07 |
|
|
|
| • Tibb Universiteti və UNEC-dən sonra: BDU-da təhsil haqqı azaldılıb? - AÇIQLAMA
Bu gün, 14:04 |
|
|
|
| • “Tramp marşrutu” üzrə Ermənistana qaz kəməri çəkiləcək - "...diversifikasiya edəcəyik"
Bu gün, 14:00 |
|
|
|
| • Gənc müəllimin “qorxmayın” sözünə Putindən ilginc CAVAB
Bu gün, 13:59 |
|
|
|
| • İrəvan Moskvanın tələbini rədd etdi - KİV
Bu gün, 13:26 |
|
|
|
| • Qafqaz ölkələrinin yeni artım tempi – Azərbaycanın fərqi isə...
Bu gün, 13:09 |
|
|
|
| • Ferması dağıdıldı, mal-qarası tələf edildi - Şirvan Milli Parkında QALMAQAL
Bu gün, 13:02 |
|
|
|
| • Avropanın “demokratiya” PARADOKSU - Terrorçular necə “siyasi mühacir”ə çevrildi?
Bu gün, 12:58 |
|
|
|
| • Ayxan İsrafilov azadlığa buraxıldı - QƏRAR
Bu gün, 12:52 |
|
|
|
| • Suriyada Bəşər Əsəd barəsində qiyabi ölüm hökmü qərarı çıxarılıb - SANA
Bu gün, 12:51 |
|
|
|
| • Tramp ABŞ-da sursat ehtiyatlarının azalmasına görə Baydeni ittiham edib: - Ukraynaya 300 milyard dollarlıq sursat verilib
Bu gün, 12:50 |
|
|
|
| • “Bir ağıllı adam yoxdur ki, durub bunların ağızlarından vursun...” - Firudin Cəlilov
Bu gün, 12:27 |
|
|
|
| • Uitkoffdan Əliyev və Trampa yüksək qiymət: - Sülh necə mümkün oldu...
Bu gün, 12:24 |
|
|
|
| • MİDA-da yeni təyinat olub - DOSYE
Bu gün, 12:17 |
|
|
|
| • Şirkət üç illik auditor axtarır – 225 MİN MANAT ÖDƏYƏCƏK
Bu gün, 12:15 |
|
|
|
|
