Azərbaycanın Xarici İşlər naziri Ceyhun Bayramovun da geniş biznes şəbəkəsi varmış... Bu haqda Aybeniz İlqariFatih FB səfisində yazıb:

Bu gün bəndəniz sizə bir ailənin biznes tarixindən danışacaq. Bəzən bir şirkətə ayrıca baxanda çox şey görünmür. Amma həmin şirkətin arxasındakı insanlara, onların əvvəlki və sonrakı bizneslərinə, dövlət qurumları ilə müqavilələrinə baxanda daha böyük bir mənzərə və ilginc faktlar ortaya çıxır.

Araşdırmanın birinci tərəfində Azərbaycanın Xarici İşlər naziri Ceyhun Bayramov dayanır. İlk baxışdan sakit və sadə görünən bu adamın görün nələri varmış və hansı ofşor şirkətdə adı keçir. Onun dövlət vəzifəsinə gəlməzdən əvvəlki biznes fəaliyyəti, OMNİ hüquq şirkəti, həyat yoldaşı Aygün Bayramovanın həmin şirkətdəki payı və xaricdə qeydiyyatdan keçmiş OMNI Legal and Consultancy Services Ltd. adlı şirkət, bunlar haqqında ayrıca danışacağıq.

İkinci tərəfdə isə Ceyhun Bayramovun oğlu Rəhim Bayramlı var. Onun adı SABAH.HUB, SABAH.fund, Push30 və LANDAU kimi startap, investisiya və təhsil strukturlarında keçir.

Və burada daha bir neçə ad ortaya çıxır: Emil Leznik. Timur, yaxud Teymur Leznik. Onların atası Yefim Leznik. Rəşad Tağıyev.

Eyni zamanda Sea Breeze və Emin Ağalarov adı.

İndi gəlin bütün bu adları bir-birindən ayırmadan araşdıraq.

Ceyhun Bayramov biznesdən dövlət vəzifəsinə necə gəldi

Əvvəlcə Ceyhun Bayramovun özündən başlayaq.

Ceyhun Bayramov dövlət vəzifəsinə gəlməmişdən əvvəl hüquq sektorunda çalışıb. Açıq bioqrafik məlumatlarda onun 2000–2002-ci illərdə hüquqşünas işlədiyi, daha sonra isə OMNİ hüquq şirkətinin direktoru olduğu göstərilir. OMNİ-nin üç qurucusunun adı çəkilir: Ceyhun Bayramov, Roman Alloyarov, İsmayıl Zərgərli. Şirkətin öz məlumatlarında 2002-ci ildə yaradıldığı bildirilsə də, rəsmi dövlət qeydiyyatı 2003-cü ilin noyabrına aiddir. Burada maraqlı məqam bundan sonra başlayır. Ceyhun Bayramov 2013-cü ildə dövlət xidmətinə keçir. Amma OMNİ ilə əlaqəsini kəsmir. Baxmayaraq ki, Azərbaycan qanunlarına görə həmin gün tam bitməli idi. Ceyhun Bayramov direktor vəzifəsindən 2013-cü ilin sentyabrında ayrılıb, səhmlərini isə ən azı 2017-ci ilin mayına qədər saxlayıb. Daha sonra, 2018-ci ilin mayında OMNİ-nin səhmdarları arasında Ceyhun Bayramovun yox, həyat yoldaşı Aygün Hüseyn qızı Bayramovanın adı görünür. Aygün Bayramovanın payı 30 faiz göstərilir. Burada çox sadə sual yaranır: Ceyhun Bayramov dövlət işinə keçəndən sonra ailəsinin əvvəlki biznesi necə davam edib?

İndi şirkətin özünə baxaq. OMNİ hüquq və məsləhət xidmətləri göstərən şirkətdir. Şirkətin 2013-cü ildə təxminən 452 min manat, 2014-cü ildə isə 263 min manat xalis mənfəət əldə etdiyi göstərilir. 2014-cü ilin sonunda bölüşdürülməmiş mənfəətin 2,4 milyon manatdan çox olduğu qeyd olunur. Daha sonra isə başqa bir rəqəm diqqət çəkir. Hesabatlara əsaslanan araşdırmaya görə, 2020 və 2021-ci illərdə Bayramovlar ailəsinə ümumilikdə 1 milyon 317 min manat dividend ödənilib. Dividend şirkətin ümumi dövriyyəsi deyil. Dividend səhmdara verilən mənfəət payıdır.

Yəni söhbət şirkətin qazandığı bütün puldan yox, səhmdarlara bölüşdürülən hissədən gedir.

Yəni media araşdırmasına görə, 2020–2021-ci illərdə Bayramovlar ailəsinə OMNİ-dən 1 milyon 317 min manat dividend ödənilib.

Bu, sənədləşdirilmiş araşdırmanın nəticəsidir.

İndi daha bir mühüm suala gəlirik. OMNİ kimlərlə işləyib? Açıq mənbələrdə şirkətin dövlət qurumları ilə də müqavilələri göstərilir. Məsələn, 2019-cu ildə İqtisadiyyat Nazirliyi ABŞ-ın R.V. Investment Group Services şirkətinin Azərbaycandakı qızıl yataqları ilə bağlı pay məsələsində OMNİ-dən hüquqi məsləhət xidməti alıb. Müqavilənin məbləği 265 min manat göstərilib. Yəni sadə dillə desək, dövlət qurumu hüquqi məsləhət üçün OMNİ-yə 265 min manatlıq müqavilə verib. Sonrakı illərdə də OMNİ-nin dövlət qurumları ilə milyon manatlıq müqavilələri barədə məlumatlar yayılıb.

Dövlət vəzifəsinə keçmiş şəxsin ailəsi ilə əlaqəli olduğu bildirilən şirkət dövlət qurumlarından müqavilələr alıb. OMNİ dövlət qurumları ilə müqavilələr bağlayıb.

İndi gəlin Ceyhun Bayramovun biznes xəritəsinin xarici hissəsinə keçək. Burada ən mühüm mənbələrdən biri Beynəlxalq Araşdırmaçı Jurnalistlər Konsorsiumunun, yəni ICIJ-nin Offshore Leaks məlumat bazasıdır. Bu bazada OMNI Legal and Consultancy Services Ltd. adlı şirkət görünür. Şirkət Britaniya Virgin Adalarında qeydiyyatdan keçib. ICIJ məlumatına görə, şirkət 17 avqust 2009-cu ildə yaradılıb. 2013-cü ilin yanvarında fəaliyyətsiz vəziyyətə düşüb və həmin ilin aprelində reyestrdən çıxarılıb. Ən diqqətçəkən hissə isə şirkətlə əlaqələndirilən şəxslərdir.

ICIJ bazasında Ceyhun Bayramov və Roman Alloyarov “Beneficiary”, yəni benefisiar kimi göstərilir. Səhmdar kimi isə Brotherhood Foundation qeyd olunur. Vasitəçi qurum kimi İsveçrədəki SG Private Banking də göstərilir. Belə bir şirkətdə dövlət vəzifəsinə keçmiş şəxsin adının, yəni Ceyhun Bayramovun benefisiar kimi görünməsi əlbəttə ki, ictimai maraq doğuran məsələdir. Əsas suallar bunlardır: bu şirkət nə iş görürdü? Kimlərlə işləyirdi Hansı maliyyə əməliyyatları aparılırdı? Və şirkət niyə 2013-cü ildə fəaliyyətini dayandırdı? ICIJ-nin məlumat bazası şirkətin mövcudluğunu və əlaqələri göstərir. Amma şirkətin bütün maliyyə fəaliyyətini göstərmir.

İndi Bayramovlar ailəsinin biznes xəritəsinin ikinci hissəsinə keçirik. Yəni Rəhim Bayramlıya. Burada tamam başqa sahə görürük. Atasının biznes fəaliyyəti əsasən hüquq və konsaltinq sahəsində idisə, Rəhim Bayramlının adı daha çox startap, texnologiya, investisiya və təhsil sahələrində keçir.

Məsələn, SABAH.HUB-ın öz rəsmi saytında Rəhim Bayramlı baş icraçı direktor olaraq göstərilir.

SABAH.HUB özünü startapların yaradılmasına və inkişafına dəstək verən innovasiya mərkəzi kimi təqdim edir. Yəni burada söhbət adi bir şirkətdən getmir.

Söhbət yeni bizneslərə, texnologiyaya və innovasiyaya dəstək verən bir ekosistemdən gedir. Daha bir mühüm struktur isə SABAH.fund-dur.

Fondun rəsmi saytında Rəhim Bayramlı “Co-Founding General Partner”, yəni həmtəsisçi baş partnyor kimi göstərilir. Fond erkən mərhələdə olan startaplara sərmayə qoyduğunu bildirir.

Məsələn, fondun açıqladığı investisiya məbləği bir layihə üçün 100 min dollardan 750 min dollara qədər dəyişir. Fondun pulunun Ceyhun Bayramova məxsus olduğu bildirilir.

Rəhim Bayramlının adı Push30 şirkəti ilə də açıq mənbələrdə birbaşa əlaqələndirilir. Şirkətin öz məlumatlarında Push30-un 2019-cu ildə Azərbaycanda fəaliyyətə başladığı göstərilir.

Digər açıq mənbələrdə isə Rəhim Bayramlı, Adil Qasımov və Rahul D’Mello şirkətin həmtəsisçiləri kimi təqdim olunub. Rəhim Bayramlının Push30-un həmtəsisçisi kimi göstərilməsi sənədləşən faktlardan biridir. Daha bir maraqlı məqam isə budur ki, 2023-cü ildə Push30-un dövlət qurumlarından biri ilə təxminən 196 min manatlıq xidmət müqaviləsi aldığı barədə məlumat yayılıb.

İndi gəlirik əsas məsələyə. Yəni zurnanın zırt dediyi yerə. Bayramovlar ailəsinin LANDAU xəttinə.

Burada bayramovların biznes xəritəsi çox maraqlı bir xətt alır.

Əvvəlcə onu deyək ki, Rəhim Bayramlının adı LANDAU Education Group ilə əlaqələndirilir. Amma LANDAU-nun tarixçəsinə baxanda başqa iki mühüm ad görürük: Emil Leznik. Timur, yaxud Teymur Leznik. Açıq məlumatlarda bu iki şəxsin qardaş olduğu və LANDAU School-un yaradıcıları arasında yer aldığı göstərilir.

Onların adı 2018-ci ildə yaradılmış “Leznik and Company” MMC ilə də birlikdə keçir.

Yəni burada artıq bir ailə daxilində iki qardaşın biznes fəaliyyəti və təhsil sektoru ilə əlaqəsini görürük. Amma burda daha bir ad var: Yefim Leznik Petroviç. Gəlin görək bu Yefim Leznik Petroviç kimdir? Yefim Leznik Emil və Timur Leznikin atasıdır. Yefim Leznik uzun illər Bakıda fəaliyyət göstərən “Xabad Or-Avner” yəhudi məktəbinin direktoru olub. Burdan belə aydın olur ki, burda biznes və təhsil sahəsində ailəvi karyera xəttinin olduğunu görmək mümkündür.

LANDAU-nun başqa maraqlı əlaqəsi Sea Breeze-dir. 2024-cü ildə Sea Breeze ərazisində LANDAU School-un təhsil kompleksi açılıb. Açılışda İlham Əliyev, arvadı və komanda verəni Mehriban Əliyeva və qızları Leyla Əliyeva iştirak ediblər. Layihə barədə məlumatı isə kim verib ? Emin Ağalarov ! Həmin dövrün mətbuat orqanlarına nəzər salanda bu barədə hamısında kifayət qədər yazılar gedib. Bu faktlardan yola çıxsaq, “Emin Ağalarov LANDAU-nun sahibidir” nəticəsinə varmaq olur. Eyni zamanda prezident ailəsinin LANDAU ilə biznes əlaqəsi var qənaəti də yaranır. Çünki ölkədə bütün bank sektyoru və bütün tikinti şirkətlərinin, təhsilin, səhiyyənin əliyevlərin əlində cəmləşdiyini nəzərə alsaq, ölkədə istənilən biznesin içində hakim ailənin olduğu şübhəsizdir. Yəni hakim ailə ölkədəki bütün bizneslərdə ən yüksək paya malikdirlər.

İndi gəlirik Şuşa və Qarabağ məsələsinə. 2024-cü ildə Rəhim Bayramlı işğaldan azad edilmiş ərazilərdə layihələr həyata keçirmək planlarından danışıb. İddialara görə ötən ildən etibarən bu istiqamətdə Rəhim Bayramlı Qarabağda fəaliyyətə başlayıb.

“Landau School” artıq paytaxtın müxtəlif ərazilərində filiallar aça bilib.

Bir daha qeyd edim ki, “Landau School” Ümumi Təhsil Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti (QSC) 09.04.2018-ci ildə dövlət qeydiyyatına alınıb. 02.05.2018-ci ildə İqtisadiyyat Nazirliyi tərəfindən lisenziya verilib.

Açıqlanan rəsmi məlumatlarda “Landau School”un qanuni təmsilçisinin Timur Leznik Yefimoviç olduğu bildirilir. “Landau School”un həmtəsisçilərindən biri də Emil Leznikdir. Emil və Timur Leznik qardaşları 2018-ci ildə eyni zamanda “Leznik and Company” MMC təsis ediblər.

Emil Leznik həmin dövrdə mətbuata verdiyi müsahibəsində bildirmişdi ki, onların Azərbaycanın Xalq artisti, Rusiyanın ən böyük şirkətlərindən birinin – “Crocus Group”un vitse-prezidentidi Emin Ağalarov ilə birlikdə “LANDAU Sea Breeze” adlı layihələri var və həmin layihəyə əsasən “Sea Breeze” kompleksində şirkətin bir neçə korpusu fəaliyyət göstərəcək. korpusda “PreSchool” və ingilis bölməsinin bütün sinifləri yerləşəcək”.

İllik təhsil haqqının 8 min manat olduğu “Landau School”un təhsil üzrə direktoru isə Yefim Leznikdir. Yəni emil və Timur Leznik qardaşlarının atası.

Bayaq qeyd etdiyim kimi Yefim Leznik Petroviç uzun illər Bakının Xətai rayonu ərazisində fəaliyyət göstərən “Xabad or Avner” yəhudi məktəbinin direktoru olub. “Xabad Or-Avner” məktəbi 2003-cü ildən Bakı şəhərində fəaliyyət göstərir. Məktəbdə Azərbaycan vətəndaşları olan yəhudi uşaqları təhsil alırlar.

2007-ci ildə Heydər Əliyev Fondunun prezidenti Mehriban Əliyevanın iştirakı ilə “Xabad Or-Avner” məktəbinin təməlqoyma mərasimi keçirilib. Təhsil Mərkəzinin tikintisi 2010-cu ildə başa çatıb. Açılış mərasimində İlham Əliyev, Mehriban Əliyeva və MDB Yəhudi İcmaları Federasiyasının və “Or-Avner” Beynəlxalq Fondunun prezidenti Lev Levayev iştirak ediblər.

2016-cı ildə İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu Azərbaycana işgüzar səfəri çərçivəsində “Xabad-Or-Avner” təhsil mərkəzində olub.

Bütün bu şirkətlər isə Ceyhun Bayramovun ailə şirkətləri ilə sıx əlaqəli şəkildə işləyir. Gələn verilişlərimizdə isə İlham Əliyevin iqtisasdi məsələlər üzrə köməkçisi Şahmar Mövsümovun biznes şəbəkələrindən danışacağıq. İndi bildinizmi ölkədə niyə uşaqpulu verilmir, niyə qazilərin 80 manatı yerində sayır?

LANDAU da təhsil haqlatının məbləği: