Bakı "Sabah"ı ilə Danimarkanın “Orhus” komandaları arasında UEFA Çempionlar Liqasının üçüncü təsnifat mərhələsinin ikinci oyunundan əvvəl Masazır gölünün ətrafındakı stadionun kənarında iki komandanın azarkeşləri arasında münaqişə baş verib. Bir neçə saat ərzində hadisə ilə bağlı ziddiyyətli məlumatlar ortaya çıxıb və bundan sonra "Sabah" UEFA və hüquq-mühafizə orqanları ilə tam əməkdaşlığa hazır olduğunu bəyan edib.
Yerli medianın şahidlərə istinadən verdiyi məlumata görə, danimarkalı azarkeşlər tərəfindən icarəyə götürülmüş mikroavtobuslar onları stadionun "Sabah" azarkeşlər bölməsinə aparıb, qonaqlar üçün ayrılmış əraziyə yox. Şahidlər iddia edirlər ki, danimarkalı azarkeşlər, ultra-hücumçular çox sərxoş olublar və dava başlamazdan əvvəl də aqressiv davranıblar. Dərc olunmuş video görüntülər həmçinin göstərir ki, “Orhus” azarkeşlərindən biri ilk olaraq fiziki aqressivlik nümayiş etdirib. Hadisə nəticəsində polis münaqişə iştirakçılarını saxlayıb. Cinayət işi açılıb və istintaq davam edir. Müstəntiqlər bütün hadisələrin nəticəsindən sonra hər bir tərəfin hərəkətlərinə yekun hüquqi qiymət verəcəklər.
Bu fonda "Sabah"ın mövqeyi xüsusilə vacib hala gəlib. Klub ədalətli oyun və qarşılıqlı hörmət prinsiplərinə sadiqliyini vurğulayaraq, eyni zamanda, davaya qədər baş verən hadisələrin dəqiqəbədəqiqə xronologiyasını izləməyə imkan verən CCTV görüntülərinə sahib olduğunu açıqladı. “Sabah” bu görüntüləri istintaq və UEFA ilə paylaşmağa hazır olduğunu bildirdi. Klub hadisə ilə bağlı istintaqın yalnız fiziki davanın nəticələrini deyil, həm də onu təhrik edən halları nəzərə almasının təmin edilməsini istəyir. “Sabah” həmçinin səbəbindən asılı olmayaraq zorakılığı qəbul etmədiyini vurğuladı.
Məsələnin hüquqi tərəfi Bakı klubu üçün əsas əhəmiyyət kəsb edir. UEFA-nın intizam qaydaları klubların azarkeşlərinin davranışına görə ciddi şəkildə məsuliyyət daşıdığını, ev sahibi klubun isə stadionda və ətraf ərazidə təhlükəsizlik üçün ayrıca məsuliyyət daşıdığını tələb edir. Buna görə də, qonaqların münaqişəni təhrik etdiyi təsdiqlənsə belə, bu, ev sahiblərini avtomatik olaraq sanksiyalardan azad etmir.
UEFA cərimələri müəyyən edərkən qayda pozuntusunun xarakterini, nəticələrin miqyasını və klubun intizam tarixini nəzərə alır. Hadisənin ciddiliyindən asılı olaraq, qaydalar maliyyə cərimələrindən tutmuş tribunaların qismən və ya tamamilə bağlanmasına qədər tədbirləri nəzərdə tutur.
Avropa futbolunun tarixi göstərir ki, bu cür pozuntular sərt şəkildə cəzalandırılır. Məsələn, İngiltərə və Danimarka milliləri arasında keçirilən Avro 2020 yarımfinalından sonra UEFA lazer göstəricisi, himn zamanı azarkeş davranışı və pirotexnika səbəbindən İngiltərə Futbol Assosiasiyasını (FA) 30.000 avro cərimələdi. Uembli finalındakı iğtişaşlardan sonra FA 100.000 avro cərimə və milli komandanın tamaşaçısız iki ev oyunu (biri dayandırıldı) qərarı aldı.
Avro 2016-da rus və ingilis azarkeşləri arasında baş verən toqquşmalardan sonra UEFA Rusiya Futbol İttifaqını 150.000 avro cərimələdi və Rusiya milli komandasını turnirin qalan hissəsi üçün kənarlaşdırdı. Bu nümunə göstərir ki, intizam orqanları təhlükəsizlik təhdidi hiss etdikləri təqdirdə həddindən artıq sərt tədbirlər görməyə hazırdırlar.
Ən məşhur klub presedentlərindən biri PSJ-“Qalatasaray” işi olaraq qalır. 13 mart 2001-ci ildə “Parc des Princes” stadionunda keçirilən Çempionlar Liqası matçında genişmiqyaslı iğtişaşlar baş verdi, 50-dən çox tamaşaçı yaralandı və oyun 26 dəqiqə dayandırıldı. UEFA əvvəlcə parisliləri 1 milyon İsveçrə frankı məbləğində cərimə etmiş və stadionu üç oyunluq bağlamışdı (apellyasiyada cərimə 200.000 İsveçrə frankına, qadağa isə iki oyuna endirilmişdi).
“Feyenoord” işi də buna nümunədir. İdman Arbitraj Məhkəməsi (CAS) tərəfindən baxılan mübahisədə Hollandiya klubuna qarşı beş il ərzində 14 intizam işinin qaldırıldığı, bunlardan 12-sinin azarkeşlərlə bağlı olduğu qeyd edildi. Klubun geniş "qalmaqal tarixçəsi" hökmdə ağırlaşdırıcı hal kimi qiymətləndirildi.
Son hadisələr UEFA-nın ayıq-sayıq olduğunu təsdiqləyir. 2026-cı ildə intizam orqanları “Bayern Münhen”-“Real Madrid” matçından sonra meydana qaçan azarkeşlərin fotoqrafları yıxdığı bir hadisəni araşdırdı. Təkcə kütləvi davalar deyil, həm də hər hansı lokal təhlükəsizlik pozuntuları üçün də cəzalar var.
“Sabah” üçün hazırkı vəziyyət hadisənin tarixi qələbə axşamında baş verməsi ilə kölgədə qalır. Azərbaycan klubu "Orhus"u 4-0 hesabı ilə məğlub etdikdən sonra (Danimarkada 1-2 hesablı heç-heçədən sonra) tarixində ilk dəfə Çempionlar Liqasının pley-off mərhələsinə vəsiqə qazandı. Komandanın əsas Avropa yarışının qrup mərhələsinə bir addım qalıb və rəhbərlik futbolla bağlı qalmaqalın beynəlxalq nüfuzuna xələl gətirməməsi və ya komandanı ən vacib anda tribunaların dəstəyindən məhrum etməməsində maraqlıdır.
UEFA-nın qərarını proqnozlaşdırmaq üçün hələ tezdir. Komissiya təkcə davanın özünü deyil, həm də təhlükəsizlik xidmətlərinin işini, qonaq azarkeşlərin logistikasını və hər iki tərəfin davranışını qiymətləndirməlidir. Danimarka komandasının çatdırılmasında gecikmənin üçüncü tərəf daşıyıcısının günahı olduğu və ev sahibi komandanın köməkçilərinin təlimatlara uyğun hərəkət etdiyi təsdiqlənərsə, bu, sanksiyaları yumşaldacaq. Əgər matçın təşkilində hər hansı bir qüsur olsa, "Sabah"ın cəzası qaçılmaz olacaq.
Bu hadisə "Sabah"ın tarixindəki ən həyəcanlı axşamdan sonra acı bir dad buraxdı. Bu idman uğuru Azərbaycan klubunu tamamilə yeni bir səviyyəyə qaldırdı, lakin indi rəhbərlik eyni dərəcədə vacib bir matçda - UEFA-nın pərdəarxası oyununda qalib gəlməlidir. Klubun bütün video görüntüləri təqdim etmək və istintaqla tam əməkdaşlıq etmək üçün barışmaz istəyi Bakı klubunun əsas qazancıdır. "Sabah"ın təkcə meydanda qalib gələ bilməyəcəyini, həm də zərbələrə tab gətirə biləcəyini, tarixi uğurunu xarici təxribatlardan qoruya biləcəyini sübut etməsi vacibdir.
Müəllif: Zaur Nurməmmədov
