Dünən Cenevrədə Rusiya, Ukrayna və ABŞ nümayəndə heyətləri arasında sülh danışıqlarının ikinci raundu keçirilib. “Associated Press”in məlumatına görə, tərəflər ilk görüşdə ərazi güzəştlərindən tutmuş təhlükəsizlik zəmanətlərinə qədər ən çətin məsələləri müzakirə ediblər. Lakin “Axios” yazıb ki, dialoqun siyasi hissəsi “çıxılmaz vəziyyətlə” yadda qalıb. “The Economist” jurnalı isə yazıb ki, Ukrayna nümayəndə heyəti sülh sazişinin vaxtı ilə bağlı fikir ayrılıqlarına görə iki yerə bölünüb.
Bəzi danışıqçılar hesab edirlər ki, Ukraynanın maraqları ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə əldə edilən sürətli bir razılaşma ilə daha yaxşı təmin ediləcək. Bu mövqeyi, digərləri ilə yanaşı, Ukrayna Prezident Aparatının rəhbəri Kirill Budanov da bölüşür.
Nəşrin məlumatına görə, digər qrup daha ehtiyatlıdır və Amerikanın təzyiqi altında müqaviləni imzalamağa tələsmir.
“Rusiya razılaşma istəyir və Zelenski hərəkətə keçməli olacaq. Əks təqdirdə, o, qızıl fürsəti əldən verəcək”, - deyə ABŞ lideri Donald Tramp bir müddət əvvəl bildirmişdi.
"Axios" jurnalisti Barak Ravidin sözlərinə görə , danışıqların siyasi hissəsi “çıxılmaz vəziyyətlə” yadda qalıb. Nəşr bunu Rusiya nümayəndə heyətinin rəhbəri Vladimir Medinskinin yeni açıqlamaları ilə əlaqələndirir.
Bəyanatda deyilir: " Vladimir Alekseyevə qarşı sui-qəsd cəhdindən sonra Rusiyanın yeni şərtləri qəbuledilməz olub".
Eyni zamanda, ABŞ Prezidentinin xüsusi nümayəndəsi Stiv Uitkoff tərəflərin "əhəmiyyətli irəliləyiş" əldə edə bildiklərini söyləyib: “Tərəflər liderlərini məlumatlandırmaq və razılığa gəlmək üçün işləri davam etdirmək barədə razılığa gəliblər”.
Bildirilir ki, əsas əngəl yenə də ərazi məsələsi olub. “Axios”un məlumatına görə , Ukrayna tərəfi Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin Donbassdan çıxarılması məsələsini müzakirə etməyə hazırdır, lakin Rusiya qüvvələrinin güzgü effekti ilə geri çəkilməsində israr edir.
Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski nəşrə verdiyi müsahibədə bildirib ki, əgər razılaşma Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin birtərəfli şəkildə geri çəkilməsini nəzərdə tutursa, referendumda rədd ediləcək.
“Emosional olaraq, insanlar bunu heç vaxt bağışlamayacaqlar. Heç vaxt. Onlar məni, ABŞ-ı bağışlamayacaqlar”, Zelenski qeyd edib.
Rusiya tərəfi detalları açıq şəkildə şərh etmir. Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Mariya Zaxarova bildirib ki, danışıqları pozmaq üçün edilən hər hansı bir cəhd - şərhlər, bəyanatlar və texniki detallar vasitəsilə - həll prosesinin özünün qarşısını almaq üçün istifadə olunur.
“Dubravski Consulting” agentliyinin rəhbəri, amerikalı Pavel Dubravskinin sözlərinə görə, danışıqların birinci mərhələsindən sonra ABŞ güzəştə getmək üçün Zelenskiyə və onun komandasına təzyiqi artırmağa davam edəcək.
Ekspert “Lenta.ru”ya bildirib ki, məsləhətləşmələr başlamazdan əvvəl belə Tramp irəliləyişin olmamasında Ukrayna liderini günahlandırıb və "əldən buraxılmış fürsətlər" barədə xəbərdarlıq edib: “Bu mənada strategiya uğurlu olub: ukraynalılar Rusiya ilə ərazi güzəştlərini müzakirə edirlər, baxmayaraq ki, bu, yaxın vaxtlara qədər gündəmdə belə deyildi. Tramp bu müharibəyə mümkün qədər tez son qoymaq istəyir”.
Amerika nümayəndələrinin danışıqlarda "əhəmiyyətli irəliləyiş" barədə açıqlamalarını şərh edən politoloq medianın çətinliklərlə bağlı xəbərlərinə baxmayaraq, bu cür ritorikanın əsasən ABŞ-ın daxili auditoriyasına yönəldiyini qeyd edib.
Dubravski deyib ki, əgər siyasətçilər hər danışıqlardan sonra çıxıb "biz heç nəyə nail olmamışıq" desələr, seçicilər arasında mənəvi mandatlarını itirəcəklər.
“Donald Tramp, ən yaxın komandasının üzvləri kimi, daim bu taktikadan istifadə edir: "Hər şey yaxşıdır, hər şey əladır, hər şey möhtəşəmdir". Bu, sadəcə bir kampaniya strategiyasıdır və olduqca yaxşı işləyir”, - Dubravski əlavə edib.
Qeyd edək ki, danışıqlar 17 fevralda Cenevrədə yerləşən "Intercontinental" otelində başlayıb və dörd saat yarımdan çox davam edib. Danışıqların rəsmi hissəsindən sonra hər iki tərəfin hərbi nümayəndələri məsləhətləşmələri ayrıca formatda davam etdiriblər.
Fevralın 18-də nümayəndə heyətləri ölkələrinin rəhbərliyi ilə gecə məsləhətləşmələrindən sonra müzakirələrə davam ediblər. Rusiya mediasının məlumatına görə, İtaliya, Almaniya, Fransa və Böyük Britaniyadan olan diplomatlar da Cenevrəyə gəliblər. Onlar danışıqlarda iştirak etməyiblər, lakin fasilələr zamanı Ukrayna nümayəndə heyətinə məsləhət veriblər və görüşün gedişi barədə "qapalı kanallar vasitəsilə" məlumat əldə etməyə çalışıblar.
Birinci raundun əsas mövzusu "böyük məsələlər və böyük kompromislər" olub. Xüsusilə, ərazi məsələsi, müharibədən sonrakı təhlükəsizlik zəmanətləri və enerji infrastrukturuna qarşılıqlı hücumlar müzakirə edilib.
18 fevralda keçirilən görüş cəmi iki saat davam edib. Görüşdən sonra Rusiya nümayəndə heyətinin rəhbəri Vladimir Medinski Ukrayna nümayəndə heyəti ilə söhbətin "çətin, lakin işgüzar" keçdiyini bildirib.
O münaqişənin həlli üçün yaxın gələcəkdə yeni bir görüşün keçiriləcəyinə əminlik ifadə edib.
Ukrayna nümayəndə heyətinin rəhbəri və Ukrayna Milli Təhlükəsizlik və Müdafiə Şurasının rəhbəri Rüstəm Umerov öz növbəsində qeyd edib ki, sülh sazişinə doğru növbəti addım "qərarları prezidentlərə təqdim etmək üçün konsensusa çatmaqdır".
"Bizim vəzifəmiz bunun üçün formal deyil, praktik bir əsas hazırlamaqdır", - deyə qeyd edib.
Ukrayna Prezidenti də görüşün nəticələrinə münasibət bildirib və deyib ki, ölkəsinin bu mərhələdə prioriteti təhlükəsizlik təminatlarıdır: “Ukrayna nümayəndələrinin danışıqların hər bir aspekti ilə bağlı aydın direktivləri var”.
AYNA.az
