Nə üçün Bayırşəhərin yuxarı məhəllələri "nimdaş", aşağı məhəllələri baxımlı vəziyyətdədir?

Nə üçün yuxarı məhəllələrə ögey yanaşır və onları sökür, aşağı məhəllələri isə "Bakı brendi" kimi dəyərləndirir və qoruyurlar?

Birincisi, yuxarı məhəllələrin sakinləri əsasən kasıb insanlardır və tarixən belə olub. Onların öz evlərini yenidən qurmaq imkanları olmayıb, olsaydı belə, huquqi baxımdan bu işi görə bilməzdilər.

Ərazi hələ sovet dövründə plana salınmış və nəzarət altında idi, nə sovet dövründə, nə də sonra dövlət bu məhəllələri abadlaşdırmadı. Nəticədə, bura “yaşayış üçün yararsız” və memarlıq əhəmiyyəti az dəyərli ərazi hesab olundu.

Aşağı məhəllələrin sakinləri isə tarixən imtiyazlı, varlı olublar. Orada memarlıq baxımdan daha dəyərli evlər var və hər zaman diqqətdə saxlanılıb. Bu məhəllələr şəhərin mərkəzinə daha yaxın olduğu üçün sovet dövründə də orada yüksək vəzifəlilər, ziyalılar və qismən köhnə zadəgan ailələrdən sağ qalanlar yaşayıblar.

Bir sözlə, yuxarı məhəllələr daha çox “proletar” ərazisi imicini qazanıb. Bu məhəllələrin sakinləri sosial cəhətdən zəif olduqları üçün nə ərazinin qorunub saxlanılması, nə də yenidən qurulması tələbini reallaşdıra bildilər.

Bir nüans da var: Bayırşəhərin yuxarı məhəllə sakinlərinin əksəriyyəti tarixən azərbaycanlılar olub, onlar Bakı kimliyini daşıyan ailələr olub.

Aşağı məhəllələr isə tarixən beynəlmiləl (kosmopolit) zona kimi formalaşıb.

Görünür, Bayırşəhərin "şərqli" yox, "avropalı" hissəsi doğma olduğu üçün onu saxlayır, "ögey övladdan" isə imtina edirlər.

Əslində, hər ikisi dəyərlidir və qorunmalıdır.