“Türkiyə NATO-dan uzaqlaşır” ilə “Ərdoğan Putinin müttəfiqi deyil” arasındakı “tapmaca” - NƏ BAŞ VERİR?
Tarix: 29-06-2021, 08:05 | Çap et
ABŞ Prezidentinin keçmiş milli təhlükəsizlik müşaviri Con Bolton yeni qurulan Türk Demokratiya Layihəsinin (Turkish Democracy Project) Məsləhət Şurasına qatılıb. “Türkiyə ilə bağlı həyəcan təbili çalmağın vaxtı gəldi. Avtoritar bir liderin rəhbərliyi altında bir vaxtlar güclü bir NATO müttəfiqi demokratiyadan üz çevirir və Rusiyaya yaxınlaşır. Dəhşətli vəziyyəti aydınlatmaq üçün Türk Demokratiya Layihəsinin (TDL) Məsləhət Şurasına üzv olmaqdan məmnunam”, - deyə o, “Twitter” açıqlama verib.
Qeyd edək ki, TDL “Türkiyənin son zamanlarda demokratiyadan avtoritarizmə yönəlməsinə cavab olaraq yaradılan” beynəlxalq bir siyasi təşkilatdır. Məsləhət Şurasının digər üzvləri arasında keçmiş Florida qubernatoru Ceb Buş və İtaliyanın keçmiş xarici işlər naziri Culio Terzi di Sant Aqata da var.
Con Bolton ABŞ-ın keçmiş Prezidenti Donald Trampın milli təhlükəsizlik müşaviri vəzifəsində çalışıb. Daha sonra keçmiş patronunun Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanla yaxın münasibətlərini tənqid edərək, “Trampın bəyəndiyi diktatorlara şəxsi xidmətlər göstərməyi” sevdiyini söyləyib.
Ancaq bu, ən azı ilk baxışdan qəribə bir mövqedir. Dünyanın böyük bir analitik kəsimi hesab edir ki, Ərdoğan Putinin həqiqi bir müttəfiqi deyil, yalnız müvəqqəti, situativ (dedikləri kimi) müttəfiqidir. Və prinsipcə, bunun Türkiyə ilə Rusiyanın maraqlarının toqquşduğu fərqli ölkələrdə çox dəlili var. Bolton kimi bir “qırğı”nın bunları bilmədiyinə inanmaq çətindir.
Bəs, onda Boltonun bəyan etdiyi mövqe nə ilə bağlıdır? Onun arxasında dünya siyasətindəki bəzi nüfuzlu qrupların maraqlarımı dayanır? Həmin qüvvələr nədən Türkiyənin təsirinin gücləndirilməsindən narahatdırlar? Bu qüvvələrin kimliyi barədə hansı ehtimallar irəli sürmək olar?
AYNA-nın suallarını tanınmış ekspertlər cavablandırıblar.
Gürcüstan Strateji Analiz Mərkəzinin aparıcı eksperti Gela Vasadze:
“Əslində, xəbərlər çox maraqlıdır. “Kremlin qüllələri”ndən danışmağa alışmışıq, yəni Rusiya hakimiyyətinin birköklü olmadığını nəzərdə tuturuq. Ancaq Rusiya əsasən regional gücdür, ABŞ isə dünya lideridir. Beləliklə, Vaşinqtonda neçə qüllə olduğunu təsəvvür edə bilərsiniz.
Bu vəziyyətdə Ağ Evdəki mövcud hökumətə qarşı sərt müxalifətdə olsa da, ABŞ-ın siyasətinə təsir edəcək qədər güclü olan bu qüllələrdən birinin fəaliyyətinin şahidi oluruq. Anladığım qədəri ilə, bu, Amerika hakimiyyətinin “Türkiyə modernistləri” (onları belə adlandıraq) və ordu ilə sıx əlaqəli bir hissəsidir. Qrupun təşəbbüsü həm də ona görə maraqlıdır ki, böyük bir türk layihəsinin başlaması Ərdoğan üçün son dərəcə çətin olacaq Türkiyədə keçiriləcək seçkilərə hazırlıq zamanı ortaya çıxdı.
Bu qrup həmişə Yaxın Şərqdə və postsovet məkanında Atlantizmin bir qalası olaraq Türkiyənin mənafelərini dəstəkləyib. “Panturan layihəsi” onlar üçün on illərdir bəslənmiş bir ideyadır. Və bu şərtlərdə Ərdoğan incə Şərq siyasəti ilə, Rusiya və İranla “oynaması” ilə açıq-aşkar bu insanların xoşuna gəlmir. Başqa bir şeydir ki, Vaşinqtonda bir çox qüllələr var, və buna görə hər şey heç də sadə deyil”.
Ukraynalı politoloq, Dünya Siyasət İnstitutunun direktoru Yevgen Maqda:
“İnanıram ki, cənab Boltonun yeni statusu, Demokratlar və Respublikaçılar arasında, prinsipcə, ABŞ-da bir saniyə də dayanmayan siyasi mübarizənin bir hissəsindən başqa bir şey deyil. Bu gün o, dövlət idarəetmə sistemində iştirak edə bilmədiyi üçün, özünə uyğun olan böyük bir rol oynaya biləcəyi başqa bir yerdə özünü axtarır. Və Türkiyə, hər halda, yalnız bölgəsində deyil, bütövlükdə dünya səhnəsində kifayət qədər aktiv və kifayət qədər nəzərə çarpır.
Cənab Boltonun yeni statusundan hansısa uzaqvuran bir nəticə çıxarmazdım. ABŞ və Türkiyə, Türkiyə ilə Rusiya münasibətlərində bəzi mümkün dəyişiklikləri, Türkiyənin ən azından Qara dəniz hövzəsində yeni addımlarını gözləyərdim. Yalnız bu cəbhədə baş verənlərə istinad edərək, məsələ barədə konkret nəticə çıxarmaq olar. Fikrimcə, ağır siyasi çəkili bir şəxsin hər hansı bir qeyri-dövlət layihəsinə qoşulması barədə nəticə çıxarmaq hələ tezdir”.
|
|
|
|
|
|
|
|
Putin SSRİ-ni bərpa edə biləcəkmi?
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| • Ermənistan Rusiyaya qarşı sanksiyalara QOŞULUR
Dünən, 18:52 |
|
|
|
| • Bakıda lazeroloqu öldürməyə cəhddə təqsirləndirilən şəxs 10,5 il azadlıqdan məhrum edilib - TƏFƏRRÜAT
Dünən, 18:46 |
|
|
|
| • Tehran TRİPP layihəsi üzrə Ermənistanla heç bir razılığa gəlməyib - İranlı general
Dünən, 18:38 |
|
|
|
| • Unibankda kredit ödənişi ilə bağlı müştəri narazılığı - GİLEY
Dünən, 18:17 |
|
|
|
| • Paşinyan niyə Qriqoryanı vurub Simonyanı önə çəkdi? - sensasion detallar
Dünən, 18:10 |
|
|
|
| • Marketdən şampun və dezodorant götürdü, ödəniş etmədi - Həbs olundu
Dünən, 18:06 |
|
|
|
| • Rusiyanın Ermənistanla yerüstü əlaqəsi kəsildi
Dünən, 17:51 |
|
|
|
| • Ət bazarında xəstəlik təlaşı: - UCUZLAŞACAQ?
Dünən, 17:48 |
|
|
|
| • Bu şadlıq sarayı müsadirə olunaraq hərraca çıxarıldı – Fotolar
Dünən, 17:41 |
|
|
|
| • Naxçıvan Regional DOST Mərkəzinə direktor təyin edildi - ƏMR
Dünən, 17:39 |
|
|
|
| • “Bank VTB Azərbaycan”la bağlı nə baş verir? - Nizamnamə kapitalını 221 milyon azaldır
Dünən, 17:34 |
|
|
|
| • Azərbaycanda ŞOK OLAY: Qohumlarının aldığı arvaddan imtina etdi, məhkəməlik oldu - TƏFƏRRÜAT
Dünən, 17:31 |
|
|
|
| • “Məkkə sazişi” və Azərbaycan: Bakı yeni bloka qoşulmalıdırmı? - AKTUAL
Dünən, 17:24 |
|
|
|
| • “Ermənistan Azərbaycanın arzusunu yerinə yetirməklə məşğuldur” - Tatevin Hayrapetyan
Dünən, 16:36 |
|
|
|
| • İsrailə minlərlə ton hərbi texnika gətirildi
Dünən, 16:33 |
|
|
|
| • “Avroviziya”-da qaydalar dəyişdi: - Bu ölkələrə QADAĞA
Dünən, 16:27 |
|
|
|
| • 258 milyon manatlıq Naxçıvan planı: Blokadadan regional mərkəzə - RƏY
Dünən, 16:24 |
|
|
|
| • Deputat QHT-si getdi, məmur QHT-si gəldi: qrant islahatının yeni modeli - BU NƏDİ BELƏ?..
Dünən, 16:16 |
|
|
|
| • “Məni efirə çıxarmaq üçün 800 manat istəyən veriliş bağlandı” – “Yeni ulduz”un Habili
Dünən, 16:14 |
|
|
|
| • Veysəloğlu Şirkətlər Qrupu BMT Qlobal Sazişinin üzvü olaraq CoP hesabatını təqdim edib - Azərbaycanın FMCG sektorunda ilk
Dünən, 16:10 |
|
|
|
| • Metronun “28 May” stansiyasından qeyri-müəyyənliyə: yeni dövr başlayır - “Yaşıl” və “Qırmızı xətt”lər arasında
Dünən, 16:06 |
|
|
|
| • Bakı-Tehran münasibətlərində yeni səhifə açılırmı? - ŞƏRH
Dünən, 16:02 |
|
|
|
| • Ermənistandan Azərbaycana hansı məhsullar gətirilə bilər? – AÇIQLAMA
Dünən, 16:00 |
|
|
|
| • Marketə iki dəfə girib oğurluq və soyğunçuluq edən şəxsin cəzası azaldıldı
Dünən, 15:58 |
|
|
|
| • "Yeni ulduz" geri qayıdır: Necə keçiriləcək? - Mübariz Tağıyevdən açıqlama
Dünən, 15:56 |
|
|
|
| • Həmkarlar İttifaqında Sahib Məmmədov GESTAPOSU - Şok FAKTLAR
Dünən, 15:53 |
|
|
|
| • İran səfirinin addımı müzakirə doğurdu – Politoloq məsələyə münasibət bildirdi
Dünən, 15:49 |
|
|
|
| • “Bakı Şəhər Əsaslı Tikinti və Təmir” MMC eyni şirkətə 8-ci dəfə tender verib - ARAŞDIRMA
Dünən, 15:24 |
|
|
|
| • Mübariz Əhmədoğlu Fazil Mustafaya sərt cavab verdi - Mübahisə qızışdı
Dünən, 15:21 |
|
|
|
| • Polşa yaxın günlərdə Ukraynaya “Patriot” raketləri verəcək
Dünən, 15:17 |
|
|
|
| • Niderland şirkəti Bakıdakı fəaliyyətini dayandırdı
Dünən, 15:15 |
|
|
|
| • İran səfirinin sərgi macəraları: - “Artsax” pavilyonunda göy qutabı
Dünən, 15:13 |
|
|
|
| • “Azsığorta” zərərlə işləməyə başlayıb
Dünən, 15:11 |
|
|
|
| • Peşə məktəbi pelet sobalar üçün 51,5 min manatlıq material alır - DETALLAR
Dünən, 15:09 |
|
|
|
| • İcra hakimiyyəti prospektin 500 metrlik hissəsini 138 min manata abadlaşdırmaq istəyir
Dünən, 14:43 |
|
|
|
| • Nazir Musa Paşayevə yüksək vəzifə verdi - ƏMR
Dünən, 14:40 |
|
|
|
| • Generalın qızı ilə bağlı iddia -Natiq Əliyev kimdir?
Dünən, 14:35 |
|
|
|
| • Xəstəxanalardakı uzman həkimlər KİMLƏRDİR?
Dünən, 13:08 |
|
|
|
| • Dünya sülhünə ən böyük təhdid hesab edilən ölkələr – 7 ölkədə sorğu
Dünən, 13:01 |
|
|
|
| • Paşinyan Ermənistandan Azərbaycana ixracın başlayacağını bildirib - "Yaxın vaxtlarda..."
Dünən, 12:59 |
|
|
|
| • Ramiz Mehdiyevin kürəkəninin iddiası təmin edilmədi - Ali Məhkəmə NÖQTƏNI qoydu
Dünən, 12:56 |
|
|
|
| • Açıq ürək əməliyyatı olunan Aqil Məlikov evə buraxıldı - "Evimdəyəm, ocağımdayam..."
Dünən, 12:53 |
|
|
|
| • Orxan Rəhimov direktor təyin edildi - ƏMR
Dünən, 12:44 |
|
|
|
| • Azərbaycanlı mütəxəssislər iki dəfə Ermənistana səfər ediblər - Paşinyandan AÇIQLAMA
Dünən, 12:40 |
|
|
|
| • Ermənistanda hərbçinin güllələnmiş meyiti tapıldı
Dünən, 12:32 |
|
|
|
| • “Dinamo” göylə gedir, “Qarabağ” isə yerini göstərməyə hazırlaşır - Bakıdakı böyük savaş
Dünən, 12:27 |
|
|
|
| • Paşinyan Alen Simonyanı Təhlükəsizlik Şurasının katibi təyin edib - Ermənistan mediası
Dünən, 12:20 |
|
|
|
| • Sabiq deputatın dövlətə 1 milyondan çox borcu var - DETALLAR
Dünən, 12:18 |
|
|
|
| • Rusiyada doğum səviyyəsinə görə lider region açıqlandı - KİV
Dünən, 12:12 |
|
|
|
| • Ermənistan Aİ-yə kənd təsərrüfatı ixracatçılarına 14 milyon dollardan çox subsidiya ödəyəcək
Dünən, 12:01 |
|
|
|
|
