Dnestryanıda təxribatçı “qurultay” - Moldovaya qarşı müharibə riski artır
Tarix: 27-02-2024, 08:48 | Çap et
Fevralın 28-də tanınmamış “Dnestryanı Respublikası”nda “deputatların” qondarma qurultayı keçiriləcək. Nəticədə, Rusiya "qoşulmaq" tələbi ilə "müraciət etmək" gözlənilir.
Əslində bu, tarixdə ilk belə “qurultay” deyil. 1990-cı ilin iyununda onların ilk “qurultayı” Parki kəndində, həmin ilin sentyabrında isə Tiraspolda oldu. 1991-ci ilin yanvarında daha bir “qurultay” oldu, 1991-ci ilin sentyabrında isə dördüncü “qurultay” baş tutdu... Onda qəbul etdikləri qərarlar 1992-ci il hadisələrinə təkan verdi. Bu, Rusiya ilə Moldova arasında müharibə idi.
Qondarma qurultaylardan sonra Moldova üçün həmişə son dərəcə xoşagəlməz hadisələr baş verirdi. Xüsusilə, polis komissarlığının götürüldüyü Dubossarax hadisələri. 1992-ci ilin iyununda – Benderaxdakı faciəli hadisələr. Həmçinin Tiraspoldakı qanlı hadisələr...
2006-cı ildə Dnestryanıda "referendum" keçirildi, onun nəticələrinə görə əhalinin böyük əksəriyyətinin Rusiyaya “qoşulmasını dəstəklədiyi” iddia edildi. O vaxt hadisələr qanlı bitməsə də, indi yenə “hakimiyyət” nümayəndələrini toplayaraq oxşar “tədbir” keçirməyə çalışırlar.
Ona görə də təbii ki, risklər var. Əsasən ona görə ki, vətəndaşlar bu oyunlara cəlb olunurlar. Onlar deyirlər ki, bu “qurultaylarda” qəbul edilən “qərarlar” Moldovanın bu hissəsi üçün qanunidir.
Eyni zamanda, xatırlatmaq istəyirəm ki, Tiraspol qondarma rejimindən olan şirkətlər Moldovada sərbəst fəaliyyət göstərir və vergi ödəmirlər. Kişinyovda öz şirkətləri üçün hesablar açırlar, öz məhsullarını Avropaya ixrac edirlər. Dnestryanıdan olanlar da sərbəst şəkildə Avropa İttifaqına səfərlər, səyahətlər edirlər. Lakin son altı ayda baş verən hadisələr Dnestryanıdakı ünsürlərin Moskvaya tabe olduğunu sübut edir. Belə olan halda məsələ ondadır ki, ŞOR (Moldova Konstitusiya Məhkəməsi tərəfindən qadağan edilmiş rusiyayönlü partiya) və daha kiçik partiyalar Moskvadan gələn istənilən əmri yerinə yetirəcəklər...
Beləliklə, mütləq hansısa hadisə baş verə bilər. Moldovanın hakimiyyət orqanları bu hadisələri diqqətdən kənarda qoymamalıdır.
Mənim şəxsi fikrim: Rusiya ilə Moldova arasında yeni müharibə riski mövcuddur. Lavrovun bu yaxınlarda dediklərini xatırlayaq: “Rusiya öz vətəndaşlarını harada olursa-olsun, qoruyacaq”. Təbii ki, belə bir bəyanat ciddi qəbul edilməlidir. Ukraynada müharibə başlamazdan təxminən bir həftə əvvəl vəziyyətin gərginləşməsinin müzakirə edildiyi televiziya verilişində iştirak edirdim. Sonra Lavrovun sözləri yadıma düşdü. O deyirdi ki, “Rusiya heç kimə hücum etməyə hazırlaşmayan sülhsevər ölkədir...”. Rusiya rəsmiləri bir şey deyir, amma tamam başqa şey olur: 2014-cü ildə Ukraynada, 2008-ci ildə Gürcüstanda müharibə, 1992-ci ildə Moldovada müharibə...
İndi də eynidir. Haqqında danışdığımız “qurultay” təxribat xarakterli hadisədir. Ola bilsin, Kişinyovdakı hakimiyyətin necə reaksiya verəcəyini yoxlayırlar. Və görünür, Rusiya diqqəti yayındırmaq üçün burada hansısa hadisə törətməkdə maraqlıdır - həm Ukraynaya göstərdiyimiz yardımdan (təbii ki, öz imkanlarımıza əsaslanaraq), həm də Avropa İttifaqındakı hərəkətimizdən.
Görünür, Kreml başqa cəbhə açmaq istəyir. Ola bilsin ki, bunu yüksək səslə demirlər, amma artıq qeyd etmişəm ki, heç nə boş yerə olmur. Dnestryanıda 15 minə yaxın yerli hərbçi və 1,5-2 min rus əsgəri var - bu, kifayət qədər ciddi qüvvədir.
Yeri gəlmişkən, Moskvanın ekspansionist maraqlarının himayəsi altında baş verən Tiraspol hadisələrinə Kamrat da (Moldova şəhəri, Qaqauz muxtariyyətinin paytaxtı) reaksiya verir. Xatırladım ki, 2014-cü ildə orada da “referendum” keçirildi və bunun nəticəsində sakinlərin əksəriyyətinin öz müqəddəratını təyinetmə hüququna “səs verdiyi” iddia olunur. Amma icra qərarı məhkəmə tərəfindən dayandırıldı...
Odur ki, indi Kreml rejiminin Dnestryanı nümayəndələrinə nəyi diktə edəcəyini və hara qədər getməyə hazır olduğunu ancaq Allah bilir.
Müəllif: Kirill Mospan - Moldova Milli Təhlükəsizlik Komissiyasının keçmiş sədri.
Mənbə: UNİAN
Tərcümə AYNA-ya məxsusdur
|
|
|
|
|
|
|
|
Putin SSRİ-ni bərpa edə biləcəkmi?
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| • “İranı Qəzzanın gününə salmaq istəyirlər” – Pezeşkian
Bu gün, 13:41 |
|
|
|
| • Azərbaycanın ən çətin günlərində yanımızda idi... - Azərbaycan xalqı İmran Xanı niyə unutmur?
Bu gün, 13:38 |
|
|
|
| • Bakı-Vaşinqton xəttində yeni mərhələ: - 7,5 milyard dollarlıq müqavilələr nə vəd edir?
Bu gün, 13:35 |
|
|
|
| • Qazaxda taxıl biçini başa çatıb
Bu gün, 13:31 |
|
|
|
| • Azərbaycandan sonra Türkiyə də Ermənistan üçün məhdudiyyətləri qaldırdı - Rubinyan
Bu gün, 13:29 |
|
|
|
| • "O, Rasim Balayevi tapıb kinoya gətirdi, onun üzərində dayandı, təkid etdi..." - Xalq artisti
Bu gün, 12:55 |
|
|
|
| • İlon Mask Ukraynanın xahişinə "YOX" deyir: - Səbəb Rusiya ilə bağlıdır
Bu gün, 12:53 |
|
|
|
| • Abxaziya və Cənubi Osetiyanın Rusiyada qalmasına imkan verməyəcəyik - Gürcüstan Prezidenti
Bu gün, 12:47 |
|
|
|
| • Vardanyan “yatır”, Taleb hürür: bir-birini tapan iki maliyyə spekulyantı - ARAŞDIRMA
Bu gün, 12:44 |
|
|
|
| • ABŞ Ermənistandan Konstitusiyaya düzəlişlər üzrə öhdəliyinin icrasını tələb etməlidir - Şaffer
Bu gün, 12:40 |
|
|
|
| • Paşinyan İlham Əliyevə zəng edib
Bu gün, 12:37 |
|
|
|
| • Aprel döyüşlərinin bütün iştirakçıları niyə veteran statusu ala bilmir? – Hüquqşünasdan AÇIQLAMA
Bu gün, 12:35 |
|
|
|
| • Maliyyə Nazirliyi bu il dövlət qurumlarında - 91 milyon manat yeyinti tapıb
Bu gün, 12:32 |
|
|
|
| • "Qərbi Azərbaycanda 6000 illik yaşa malik nəsil var" - Görün, kimin nəsli imiş...
Bu gün, 12:31 |
|
|
|
| • Bunlara görə də Şah İsmayıl bizimdir, biz Səfəvilər dövlətinin varisiyik! - İqbal Ağazadə
Bu gün, 12:29 |
|
|
|
| • Ermənistanda qalmaqallı həbs - Keçmiş baş nazirin oğlu saxlanıldı
Bu gün, 12:26 |
|
|
|
| • Hacıqabulda qayınata qızını döyən kürəkənini belə CƏZALANDIRDI - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 12:24 |
|
|
|
| • Matviyenko Ermənistanın yeni spikerini belə təhdid edib: - "Əgər..."
Bu gün, 12:21 |
|
|
|
| • 4 azərbaycanlı cinayət başında yaxalandı: - Məsciddən 150 minlik oğurluq (FOTO)
Bu gün, 12:17 |
|
|
|
| • “Fazil Mustafa saytların dost siyahısındadır” - Ləman Ələşrəfqızı
Bu gün, 12:15 |
|
|
|
| • Blogerin əri xanımının ad günündə vəfat edibmiş
Bu gün, 12:14 |
|
|
|
| • DOST Agentliyinin TENDERYEYƏN "dostu"... - "İnnova İnşaat" 11 milyonluq tenderlərin qalibi olub
Bu gün, 12:02 |
|
|
|
| • Səfərbərliyə cavabdeh generalın qızı pul müqabilində səfərbərlikdən yayınmağa kömək edir... —"MEDUZA"
Bu gün, 11:49 |
|
|
|
| • “Bakı Metropoliteni” əlilliyi olan əməkdaşını vəzifəsindən əsas gətirmədən azad etdi - Vüsal Aslanov da kömək etmədi
Bu gün, 11:43 |
|
|
|
| • Həbs edilən vəkil məhkəmə sədrinin qayınıdır - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 11:25 |
|
|
|
| • Xocavənddə traktor minaya düşdü
Bu gün, 11:06 |
|
|
|
| • 8 avqustun əsl nəticəsi imzalanan sənədlər deyil, daha böyükdür - ŞƏRH
Bu gün, 11:04 |
|
|
|
| • Azərbaycan - Gürcüstan sərhədində nə baş verir? - AKTUAL
Bu gün, 11:01 |
|
|
|
| • “Qala Sığorta”da 19 milyon manatlıq azalma
Bu gün, 10:56 |
|
|
|
| • Nikol Paşinyan Ermənistan tarixini ikiyə böldü: - "8 avqust 2025-ci ildən əvvəl dövlətimiz dalanda idi"
Bu gün, 10:40 |
|
|
|
| • ABŞ Baş Qərargah rəisi İranla müharibədən çıxış yolu axtarır - CNN
Bu gün, 10:34 |
|
|
|
| • Vaşinqton sammiti Ermənistanı dalandan çıxarıb - Paşinyan
Bu gün, 10:32 |
|
|
|
| • Naxçıvanda ƏCAİB-QƏRAİB İŞLƏR... SİLSİLƏSİNDƏN...
Bu gün, 10:30 |
|
|
|
| • "Alison Hotel" MMC BAĞLANDI: dövlətə vergi borcu qaldı - FOTO
Bu gün, 09:24 |
|
|
|
| • ABŞ-dən Zəngəzurla bağlı QƏFİL hərəkətlənmə - GƏLİŞMƏ
Bu gün, 09:22 |
|
|
|
| • Sülh prosesində hələ son mərhələyə çatmamışıq - Paşinyan belə deyir...
Bu gün, 09:20 |
|
|
|
| • Dünya bazarlarında neft bahalaşıb
Bu gün, 09:18 |
|
|
|
| • Bərdənin icra başçısı ilə bağlı ŞOK İDDİA - SƏN DEMƏ...
Bu gün, 09:13 |
|
|
|
| • Bütün bunlar Azər Məmmədovun ayağındadır: 7 aylıq itki 600,0 milyon kubmetr... - SOCAR-dakılar İNDİ AYILIB?
Bu gün, 08:42 |
|
|
|
| • Eyfel qülləsindən xaricdə təhsilə: - Dələduzluğun dəyişməyən fəlsəfəsi
Bu gün, 08:28 |
|
|
|
| • "Bəli, ciddi sözümdür, yəni, bilərəkdən etmirlər-danışmırlar, anladıqları budur..." - REAKSİYA
Bu gün, 08:25 |
|
|
|
| • NAXÇIVANDA İSLAHATLARDAN KƏNAR QALANLAR - Baha mülklər, Avropa turları və qalmaqallı iddialar
Bu gün, 08:22 |
|
|
|
| • “Nüvə baharı” başlayır? – Politoloqdan ciddi xəbərdarlıq
Bu gün, 08:06 |
|
|
|
| • Başçı Gəncənin BAŞINI BURAXIB... - BU DA FAKT...
Bu gün, 07:59 |
|
|
|
| • Bərdədə baş həkim QOÇULUQ EDİR - BU NƏDİ BELƏ?
Bu gün, 07:55 |
|
|
|
| • Elnur Baimov mövqeyini dəyişir? - ABŞ-dakı saytında Azərbaycan iqtisadiyyatı hədəflənib...
Bu gün, 07:51 |
|
|
|
| • AAYDA-nın tərəzi məntəqələrindən şikayət -156 ya yaşıl, vətəndaşa qırmızı işıq?
Bu gün, 07:44 |
|
|
|
| • Azərbaycanda dəhşətli faktlar üzə çıxdı: Bu klinikalardan UZAQ DURUN - Nəticələr HƏRKƏSİ ŞOKA SALACAQ!
Bu gün, 07:09 |
|
|
|
| • ADY qatarlarında naməlum QİDALAR - AQTA məsələdən xəbərsizdir?
Bu gün, 07:06 |
|
|
|
| • Tehran Azərbaycandan İsrailə neft tədarükünü “dayandırmaq” üzərində düşünür... - İrandakı “başlar” bizi nə ilə qorxudur?
Bu gün, 07:03 |
|
|
|
|
