ABŞ-Türkiyə münasibətlərində kritik gün: - Bayden “soyqırımı” deyəcəkmi?
Tarix: 24-04-2021, 09:00 | Çap et
Bu gün - aprelin 24-də ABŞ-Türkiyə münasibətləri üçün qırılma nöqtəsi ola bilər. “Yeni Müsavat” xəbər verir ki, aprelin 24-də Bayden administrasiyası qondarma erməni soyqırımını tanımaq qərarı versə, Vaşinqton Ankara kimi bir müttəfiqini, NATO dövlətini itirə bilər. Türkiyənin Prezident Administrasiyası da Ağ Evi xəbərdar edib ki, əgər Bayden “erməni soyqırımı” ifadəsini işlətsə, ABŞ Türkiyə kim mühüm bir müttəfiqini itirəcək. Ancaq Amerika hökumətinin qərarının nə olacağı qətiləşməyib.
Obama hakimiyyətdə olduğu dövrdə 24 apreli “faciə” adlandırmışdı, amma seçkiqabağı verdiyi vədi yerinə yetirməmişdi. Bayden də seçki ərəfəsində ermənilərin səsini almaq və Türkiyəyə təzyiq üçün bu vədləri verirdi. Təhlilçilər güman edirlər ki, ABŞ prezidenti Türkiyəni itirmək qədər ağır qərar verməyəcək, lakin çıxışında “soyqırımı” ifadəsi işlədə bilər. Bununla belə, Ağ Ev rəhbəri saxtakar ermənilərə görə Ankara-Vaşinqton əlaqələrinə lüzumsuz gərginlik qatmaya da bilər.
Bu arada “The Wall Street Journal” etibarlı öz mənbələrinə istinadən yazıb ki, “Bayden ”soyqırımı" deyə bilər, lakin hələ qəti qərara gəlməyib. Ola bilsin, sələfləri kimi ənənəvi sözdən istifadə eləsin. Və ya “soyqırımı” desin". Bir məqamı da nəzərə almaq lazımdır ki, prezident postunu tutandan bu yana - son 3 ayda Co Bayden bir dəfə də olsun Ərdoğanla danışmayıb.
Bayden ötənilki seçki kampaniyası zamanı “erməni soyqırımı”nı tanıyan qətnaməni dəstəkləyəcəyini və universal insan hüquqlarını baş prioritet edəcəyini bildirmişdi. “Mən şənbə Anım Günündə bununla bağlı daha çox şey söyləyəcəyimizi təxmin edirəm. Amma mənim ondan öncə deyəcək sözüm yoxdur,”- Ağ Evin mətbuat katibi Cen Psaki Baydenin vədi ilə bağlı suala cavab olaraq bildirib.
ABŞ Nümayəndələr Palatasının hər iki partiyadan olan 100 üzvündən ibarət ermənipərəst qrup isə Baydenə ünvanladığı məktubda onu hadisələri soyqırımı kimi tanıyan ilk ABŞ prezidenti olmağa çağırıb. “Birləşmiş Ştatlar hökuməti çox uzun müddət erməni soyqırımı ilə əlaqəli tarixi faktla bağlı biabırçı şəkildə səssiz qalıb və buna artıq son qoyulmalıdır. Biz Sizi vədlərinizi yerinə yetirməyə və həqiqəti dilə gətirməyə çağırırıq”, - qanunvericilər yazıb.
Türkiyənin Xarici İşlər naziri Mövlud Çavuşoğlu bu həftə deyib ki, Baydenin qətlləri soyqırım kimi tanıması NATO müttəfiqləri arasında münasibətlərə ziyan vuracaq. Bu halda ABŞ prezidenti hansı seçimi edəcək: “soyqırımı”nı tanıyacaq, yoxsa Türkiyəni itirmək istəməyəcək?
Bakı Politoloqlar Klubunun rəhbəri Zaur Məmmədov “Yeni Müsavat”a bildirdi ki, böyük ehtimalla, Bayden “soyqırımı” ifadəsini işlədəcək. Onun sözlərinə görə, fevraldan başlayaraq Baydenə yaxın ekspertlər siyasi kluarlarda etdiyi qeyri-rəsmi söhbətlərlə bu məsələyə diqqət çəkirdilər: “ABŞ-dakı ”dərin dövlət" Türkiyə ilə münasibətlərdə düşmənçilik yanaşmasını ortaya qoyur. Baydenin ilin-günün bu vaxtında belə bir addım atması paradoksaldır. ABŞ-ın Türkiyə ilə münasibətlərini korlaması Ərdoğanın qəbul etməməsi ilə bağlıdır. Amerikada Türkiyə liderinin müstəqil siyasətinə əsəbidirlər".
Z.Məmmədovun sözlərinə görə, Türkiyə addımları ilə həm daxildə güclənib, həm Aralıq dənizi sahillərində regional faktora çevrilib: “Onun hərbi sənayedə NATO-dan asılılığının azaldığını demək lazımdır. Bir zamanlar NATO-dakı müttəfiqlərindən asılı olan Türkiyə indi müstəqil siyasət aparır və bu, bir çoxlarının xoşuna gəlmir. Ancaq Bayden ”soyqırım" deməklə heç nə dəyişməyəcək, çünki siyasi qərardır, tarixi deyil.
Hər halda bu qərar iki ölkə arasında münasibətlərə pis təsir edəcək, Ankaranın Vaşinqtondan uzaqlaşmasına gətirəcək. Görünür, ABŞ hər şeyi gözə alıb, Türkiyəni cəzalandırmaq istəyir. Amma Türkiyə bununla daha da möhkəmlənəcək, güclənəcək, itirən Vaşinqton və müxtəlif siyasətçilər olacaq. Ermənistanda belə qaldırılmayan məsələnin ABŞ üçün bu qədər əhəmiyyətli olması göstərir ki, “soyqırımı” siyasi mahiyyət daşıyır".
Politoloq İlqar Vəlizadə deyir ki, Baydenin “soyqırımı” ifadəsi işlədəcəyini düşünmür: “Çünki bunu iddia edənlər onun seçki zamanı erməni lobbisinin dəstəyini qazanmaq üçün səsləndirdiyi fikirləri əsas götürür. Bayden, bəlkə də, aprelin 24-də ”soyqırımı" ifadəsi işlədə bilərdi, lakin indiki halda çətin ki, o, Türkiyə ilə münasibətləri poza biləcək belə bir addımı atsın".
Politoloqun sözlərinə görə, Ukrayna ətrafında gedən proseslər Vaşinqtonu Türkiyə ilə münasibətlərdə daha ehtiyatlı davranmağa vadar edir: “Həm ABŞ, həm də AB-nin Ukraynaya yardım göndərmək üçün boğazlara ehtiyacı var. Boğazların nəzarəti isə Türkiyənin əlindədir. Yəni indiki halda Vaşinqton Ankaraya hava, su kimi ehtiyac duyur. Bu mənada çətin ki, Bayden ”soyqırımı" ifadəsi işlətsin. Bu, açıqca boğazların Vaşinqtonun üzünə bağlanması, Kremlə isə ciddi bir fürsət vermək deməkdir".
“Yeni Müsavat”
|
|
|
|
|
|
|
|
Putin SSRİ-ni bərpa edə biləcəkmi?
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| • Paşinyan Putinə cavab verib: - Aİ və Aİİ arasında seçim üçün referendum gündəmdə deyil
Bu gün, 15:10 |
|
|
|
| • “Biz Azərbaycanla sülhə can atmalıyıq” - Ter-Petrosyan
Bu gün, 15:00 |
|
|
|
| • Ermənistan müxalifətinin lideri baş nazirliyə namizəd olmayacaq - "Mənim belə bir məqsədim yoxdur"
Bu gün, 14:55 |
|
|
|
| • Rusiya “qardaş xalqı boşamaq” istəmir - Vodolatski danışdı
Bu gün, 14:52 |
|
|
|
| • "Finans Kredit” BOKT-un vaxtı keçmiş kreditləri - ARTIB
Bu gün, 14:44 |
|
|
|
| • Putin niyə Zelenskiyə birdən-birə “cənab” dedi? – Gözlənilməz bəyanatın şifrələri
Bu gün, 14:37 |
|
|
|
| • Yaponiya Yaxın Şərqdəki böhranın başlanğıcından bəri ilk dəfə Azərbaycandan neft alacaq - "Reuters"
Bu gün, 14:25 |
|
|
|
| • Azərbaycanlı və erməni qızın müzakirə yaradan VİDEOsu
Bu gün, 14:21 |
|
|
|
| • Kremlpərəst revanşistdən çağırış: - Seçkiləri dayandırın, Ermənistan yalnız Rusiya ilə getməlidir
Bu gün, 14:18 |
|
|
|
| • “Azərbaycanlıların Zəngəzur dəhlizindən keçməsinə icazə verilməyəcək” - “Hraparak”
Bu gün, 14:11 |
|
|
|
| • “2026-cı il tarixə ənənəvi rus müstəmləkələrinin ortaq tarix və mənəvi dəyərlərdən imtina ili kimi düşəcək...”
Bu gün, 14:03 |
|
|
|
| • “Azərbaycanla sülh sazişi imzalana bilməz” - Marukyan belə deyir...
Bu gün, 13:58 |
|
|
|
| • Akif İslamzadənin son durumu: - “Ayağa qalxıb, gəzir”
Bu gün, 13:55 |
|
|
|
| • Qağaməli müəllimin kantorundə DƏRƏBƏYLİK: “Deyirlər ki, xoşun gəlmir get başqa yerdə iş tap...” - BU NƏDİ BELƏ?
Bu gün, 13:47 |
|
|
|
| • Əliyevin 22 illik planında yeni vəziyyət: Cəbrayıl və Zəngilanın statusu dəyişir
Bu gün, 13:05 |
|
|
|
| • Britaniya Rusiya əleyhinə sanksiyalar siyahısını 85 maddə ilə genişləndirdi - TASS
Bu gün, 13:02 |
|
|
|
| • "Azərbaycan Sənaye Sığorta" bu il də zərərlə işləyir
Bu gün, 12:50 |
|
|
|
| • Veysəloğlu Şirkətlər Qrupunun rəhbər heyəti Fəxri xiyabanda Ümummilli Liderin xatirəsini anıb - FOTO
Bu gün, 12:43 |
|
|
|
| • “İranın hərbi potensialını bərpa etməsi üçün 20 il lazım olacaq” – Tramp
Bu gün, 12:34 |
|
|
|
| • Bakıda pəncərəni silən qadın binadan yıxılıb öldü
Bu gün, 12:30 |
|
|
|
| • Sibiqa Gürcüstanla münasibətlərdə yeni səhifə açmaq niyyətində olduğunu bildirib
Bu gün, 12:20 |
|
|
|
| • Azər Həsrəti niyə söyürlər? - ərəb-fars-ruspərəstlər xor təşkil ediblər
Bu gün, 12:17 |
|
|
|
| • Allahşükür Paşazadə iki prezidentin XANIMI İLƏ... - Bir şəklin tarixçəsi
Bu gün, 12:09 |
|
|
|
| • Bölgələrə yağan yağış: Bakıda cibləri “yandıracaq”? - NƏ ETMƏLİ?
Bu gün, 12:04 |
|
|
|
| • Tehran Vaşinqtonla nüvə proqramının müzakirəsindən imtina etdi
Bu gün, 12:02 |
|
|
|
| • Getdikcə dərinləşən böhranın ortasında: - İranın gələcəyi yeni rəhbərliyin addımlarından asılıdır
Bu gün, 11:59 |
|
|
|
| • Aİ Ermənistanın Avropa seçimini dəstəkləyəcək - Kos
Bu gün, 11:57 |
|
|
|
| • ABŞ-nin İran əməliyyatının hərbi xərcləri 77 milyard dolları keçdi
Bu gün, 11:53 |
|
|
|
| • Tərtərdə 2 yaşlı uşaq 4-cü mərtəbədən yıxılaraq ölüb
Bu gün, 11:51 |
|
|
|
| • "TikTok"da canlı açıb söyüş söyən 3 dost HƏBS OLUNDU - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 11:47 |
|
|
|
| • Mübahisəli xəritələr, mürəkkəb proses: Sərhədlərin müəyyənləşdirilməsi niyə uzanır? - GƏLİŞMƏ
Bu gün, 11:41 |
|
|
|
| • Molla rejiminin vəhşiliyi DAVAM EDİR... - Daha bir soydaşımız...
Bu gün, 11:39 |
|
|
|
| • "Hərbiləşdirilmiş Mühafizə İdarəsi" auditor seçib
Bu gün, 11:35 |
|
|
|
| • “Onlar narazıdır, incik düşüblər, Şəfiqə xanım seçilməlidir, başqalarının jek müdirinin yanında da hörmətləri yoxdur”
Bu gün, 11:33 |
|
|
|
| • Vəfa Şərifova sosial şəbəkə hesabında xəstəxanadan paylaşım edib
Bu gün, 11:31 |
|
|
|
| • Avropada Azərbaycan qazına ARTAN MARAQ – Daha bir ölkə idxala başlamaq İSTƏYİR
Bu gün, 11:26 |
|
|
|
| • “Elə bil ki, başıma daş düşür, nəyə gəldi çəkil də, aktyor deyilsən?” - Xalq artistindən ETİRAZ
Bu gün, 11:23 |
|
|
|
| • Rusiyanın Paşinyanı bitirəcək məxfi planı-şok sənəd yayıldı - “Armenpress”
Bu gün, 11:17 |
|
|
|
| • Fermerlər satdığı pambığın pulunu niyə ala bilmir? - PROBLEM
Bu gün, 11:14 |
|
|
|
| • Azərbaycanda iş tapa bilməyənlər ən çox bu ölkələrə səfər edir - SİYAHI
Bu gün, 11:04 |
|
|
|
| • “Türk Hava Yolları”nın təyyarəsi Nepalda eniş edərkən yanıb
Bu gün, 11:01 |
|
|
|
| • 40 işçi aylardır maaş ala bilmir... - AXI NİYƏ?
Bu gün, 10:45 |
|
|
|
| • Rusiyapərəst siyasətçinin Moskva ilə vasitəçi olmaq istəyi rədd edildi
Bu gün, 10:41 |
|
|
|
| • Postsovet ölkələrində xərçəng ona görə daha çox insanı öldürür ki... - AKTUAL
Bu gün, 10:35 |
|
|
|
| • İranın koordinasiyası ilə daha bir tanker Hörmüz boğazından keçib - KİV
Bu gün, 10:31 |
|
|
|
| • Cənab Cəlilov bayram günü camaata OT YOLDURUR... - BU NƏDİ BELƏ?
Bu gün, 10:29 |
|
|
|
| • Rusiyanı geniş Avrasiyanın mərkəzində yerləşən kiçik "Moskoviya" kimi təsvir edən xəritələr çoxdur - Moskvanın nəzərinə
Bu gün, 10:20 |
|
|
|
| • Boris Pistorius Ukraynaya elan olunmamış səfər edib - "RBK-Ukrayna"
Bu gün, 10:17 |
|
|
|
| • Əgər Rusiya üçün "Dağlıq Qarabağ" mövcuddursa, niyə Kalininqrad Azərbaycan üçün "Köniqsberq" olmasın? - HƏQİQƏTƏN DƏ...
Bu gün, 10:16 |
|
|
|
| • "A-Qrup Sığorta"nın mənfəəti 55 %-ə yaxın azalıb
Bu gün, 10:13 |
|
|
|
|
