CHP-nin HDP-ni Məclisə salmaq üçün şok planı
Tarix: 28-06-2018, 09:17 | Çap et
Türkiyədə bir tərəfdən seçici, digər tərəfdən isə millət vəkili sayına əsasən seçici sayı çıxarılmalıdır. Bu rəqəm adətən 10 min ilə 100 min arasında dəyişir.
Bu sözləri Axar.az-a açıqlamasında hüquqşünas, professor Fərhad Mehdiyev Türkiyədə keçirilən seçkidən 11,2 faiz səs toplayan MHP-nin 49, 11,5 faiz səs toplayan HDP-nin isə 66 deputat yeri qazanması səbəbini şərh edərkən deyib. O bildirib ki, Türkiyədə proporsional partiya siyahıları seçicilərə təqdim olunur:
“Türkiyədəki proporsional sistemdə ölkə ərazisi bir bötüv seçki dairəsi kimi götürülmür. Hər seçki bölgəsinin namizədləri və seçiləcək millət vəkili sayı fərqlidir. Ayrıca ölkə səviyyəsində (bölgə deyil) 10% baraj sistemi tətbiq olunur; belə ki, bir siyasi partiya hansısa rayonda bütün yerləri qazanmış olsa da, bütün ölkədə səs verən seçicilərin azı 10% səsini toplamalıdır, yoxsa parlamentə düşə bilməz.
Məsələn, tutaq ki, Türkiyədə 60 milyon seçici var və Böyük Millət Məclisinə 600 nəfər millət vəkili seçilməlidir. Yəni Türkiyədə 100 min seçiciyə bir deputat düşür. İnzibati ərazi vahidlərinin də sayını nəzərə almaq vacibdir.
İstanbulda 14 milyon əhali yaşayır. Lakin bunların hamısı İstanbulda qeydiyyatdan keçməyib. 7-8 milyon əhalinin İstanbulda qeydiyyatda olduğunu söyləyə bilərik, Ankarada isə 2 milyon götürmək olar. Onda İstanbuldan hardasa 80, Ankaradan isə 20 millət vəkili seçilməlidir”.
Professor vurğulayıb ki, TBMM seçkilərində hər partiyanın aldığı faizlər göstərilir:
“Bu ortalama faizdir. Ona görə ilk baxışda yaxın görünən faizlər üzrə qazanılan deputat yeri fərqləri bəzən böyük olur".
Professor qeyd edib ki, səs faizləri ilə parlamentdəki yerlərin qeyri-dəqiq bölgüsünə səbəb parlamentdəki yerlərin bölüşdürülməsindən sonra artıq qalan səslərin hesablanması, ikincisi isə d’Hondt sistemidir:
“Əgər Türkiyədə təxminən 100 min nəfərə bir millət vəkili düşürsə, onda bir partiya siyahısına 120-130 min nəfər səs verdikdə, artıq qalan 20 min səsin taleyi nə olacaq? Nəzərə alaq ki, hər partiyanın topladığı səslər hesablananda belə artıqlar qalır. Ona görə sistemdə xüsusi cədvəl üzrə riyazi bölgü aparılır. Adətən burada nəticə ən çox səs alan partiyaların xeyrinədir. Belə ki, artıq qalan səslər birinci partiyaya, bəzən isə həm birinci, həm də ikinci partiyaya yazılır. Məsələn, CHP nəyə görə çalışırdı ki, HDP bariyeri keçsin? Çünki HDP ölkə çapında 10% səs toplaya bilməsəydi, onun cənub-şərqdə topladığı bütün səslər AKP-yə gedəcəkdi. Qısacası, AKP həm icra hakimiyyətinə, həm də qanunvericilik hakimiyyətinə tam sahiblənəcəkdi. HDP-nin Məclisə girməsini zəmanət altına almaq üçün bir çox CHP-çi HDP-dən millət vəkilliyinə namizədliyini vermişdi, məsələn, Əhməd Şık kimi. Bundan başqa da bir çox CHP-çi seçici HDP-yə səs verdi. CHP-nin bu planı tutdu, HDP parlamentə düşdü".
|
|
|
|
|
|
|
|
Putin SSRİ-ni bərpa edə biləcəkmi?
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| • Əliyevin 22 illik planında yeni vəziyyət: Cəbrayıl və Zəngilanın statusu dəyişir
Bu gün, 13:05 |
|
|
|
| • Britaniya Rusiya əleyhinə sanksiyalar siyahısını 85 maddə ilə genişləndirdi - TASS
Bu gün, 13:02 |
|
|
|
| • "Azərbaycan Sənaye Sığorta" bu il də zərərlə işləyir
Bu gün, 12:50 |
|
|
|
| • Veysəloğlu Şirkətlər Qrupunun rəhbər heyəti Fəxri xiyabanda Ümummilli Liderin xatirəsini anıb - FOTO
Bu gün, 12:43 |
|
|
|
| • “İranın hərbi potensialını bərpa etməsi üçün 20 il lazım olacaq” – Tramp
Bu gün, 12:34 |
|
|
|
| • Bakıda pəncərəni silən qadın binadan yıxılıb öldü
Bu gün, 12:30 |
|
|
|
| • Sibiqa Gürcüstanla münasibətlərdə yeni səhifə açmaq niyyətində olduğunu bildirib
Bu gün, 12:20 |
|
|
|
| • Azər Həsrəti niyə söyürlər? - ərəb-fars-ruspərəstlər xor təşkil ediblər
Bu gün, 12:17 |
|
|
|
| • Allahşükür Paşazadə iki prezidentin XANIMI İLƏ... - Bir şəklin tarixçəsi
Bu gün, 12:09 |
|
|
|
| • Bölgələrə yağan yağış: Bakıda cibləri “yandıracaq”? - NƏ ETMƏLİ?
Bu gün, 12:04 |
|
|
|
| • Tehran Vaşinqtonla nüvə proqramının müzakirəsindən imtina etdi
Bu gün, 12:02 |
|
|
|
| • Getdikcə dərinləşən böhranın ortasında: - İranın gələcəyi yeni rəhbərliyin addımlarından asılıdır
Bu gün, 11:59 |
|
|
|
| • Aİ Ermənistanın Avropa seçimini dəstəkləyəcək - Kos
Bu gün, 11:57 |
|
|
|
| • ABŞ-nin İran əməliyyatının hərbi xərcləri 77 milyard dolları keçdi
Bu gün, 11:53 |
|
|
|
| • Tərtərdə 2 yaşlı uşaq 4-cü mərtəbədən yıxılaraq ölüb
Bu gün, 11:51 |
|
|
|
| • "TikTok"da canlı açıb söyüş söyən 3 dost HƏBS OLUNDU - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 11:47 |
|
|
|
| • Mübahisəli xəritələr, mürəkkəb proses: Sərhədlərin müəyyənləşdirilməsi niyə uzanır? - GƏLİŞMƏ
Bu gün, 11:41 |
|
|
|
| • Molla rejiminin vəhşiliyi DAVAM EDİR... - Daha bir soydaşımız...
Bu gün, 11:39 |
|
|
|
| • "Hərbiləşdirilmiş Mühafizə İdarəsi" auditor seçib
Bu gün, 11:35 |
|
|
|
| • “Onlar narazıdır, incik düşüblər, Şəfiqə xanım seçilməlidir, başqalarının jek müdirinin yanında da hörmətləri yoxdur”
Bu gün, 11:33 |
|
|
|
| • Vəfa Şərifova sosial şəbəkə hesabında xəstəxanadan paylaşım edib
Bu gün, 11:31 |
|
|
|
| • Avropada Azərbaycan qazına ARTAN MARAQ – Daha bir ölkə idxala başlamaq İSTƏYİR
Bu gün, 11:26 |
|
|
|
| • “Elə bil ki, başıma daş düşür, nəyə gəldi çəkil də, aktyor deyilsən?” - Xalq artistindən ETİRAZ
Bu gün, 11:23 |
|
|
|
| • Rusiyanın Paşinyanı bitirəcək məxfi planı-şok sənəd yayıldı - “Armenpress”
Bu gün, 11:17 |
|
|
|
| • Fermerlər satdığı pambığın pulunu niyə ala bilmir? - PROBLEM
Bu gün, 11:14 |
|
|
|
| • Azərbaycanda iş tapa bilməyənlər ən çox bu ölkələrə səfər edir - SİYAHI
Bu gün, 11:04 |
|
|
|
| • “Türk Hava Yolları”nın təyyarəsi Nepalda eniş edərkən yanıb
Bu gün, 11:01 |
|
|
|
| • 40 işçi aylardır maaş ala bilmir... - AXI NİYƏ?
Bu gün, 10:45 |
|
|
|
| • Rusiyapərəst siyasətçinin Moskva ilə vasitəçi olmaq istəyi rədd edildi
Bu gün, 10:41 |
|
|
|
| • Postsovet ölkələrində xərçəng ona görə daha çox insanı öldürür ki... - AKTUAL
Bu gün, 10:35 |
|
|
|
| • İranın koordinasiyası ilə daha bir tanker Hörmüz boğazından keçib - KİV
Bu gün, 10:31 |
|
|
|
| • Cənab Cəlilov bayram günü camaata OT YOLDURUR... - BU NƏDİ BELƏ?
Bu gün, 10:29 |
|
|
|
| • Rusiyanı geniş Avrasiyanın mərkəzində yerləşən kiçik "Moskoviya" kimi təsvir edən xəritələr çoxdur - Moskvanın nəzərinə
Bu gün, 10:20 |
|
|
|
| • Boris Pistorius Ukraynaya elan olunmamış səfər edib - "RBK-Ukrayna"
Bu gün, 10:17 |
|
|
|
| • Əgər Rusiya üçün "Dağlıq Qarabağ" mövcuddursa, niyə Kalininqrad Azərbaycan üçün "Köniqsberq" olmasın? - HƏQİQƏTƏN DƏ...
Bu gün, 10:16 |
|
|
|
| • "A-Qrup Sığorta"nın mənfəəti 55 %-ə yaxın azalıb
Bu gün, 10:13 |
|
|
|
| • "İndi hansısa bunkerdə, ya da gizli zonadadır" - KİV
Bu gün, 09:59 |
|
|
|
| • Kinematoqrafçılar İttifaqının sədri postuna namizədlər bilinib - AÇIQLAMA
Bu gün, 09:53 |
|
|
|
| • "Bu iş belə olmur, “ictimai saziş” pozulur..." - partiya sədri
Bu gün, 08:15 |
|
|
|
| • Ruslar geosiyasi təcridin fəsadlarını hiss edir - Kəşfiyyat
Bu gün, 08:06 |
|
|
|
| • 44 günlük müharibənin qapalı səhifəsi – Əliyev o ölkəni də məğlub etdi
Bu gün, 08:05 |
|
|
|
| • İsrail “Hizbullah”la mübarizəni dayandırmayacaq - Baş nazir
Bu gün, 08:03 |
|
|
|
| • Fəhlənin alın təri üzərində qurulan PİRAMİDA... - REPLİKA
Bu gün, 07:39 |
|
|
|
| • Nərgiz Məhəmmədi azad edilib - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 07:28 |
|
|
|
| • Nəfəsimizi kəsən DEMOQRAFİK BÖHRAN... - BU NƏDİ BELƏ?
Bu gün, 07:19 |
|
|
|
| • "Bu sistemdə alın təri yox, kabinet havası qiymətləndirilir..." - NARAZILIQ VAR...
Bu gün, 07:12 |
|
|
|
| • Tramp İranın Obama dövründə böyük üstünlük qazandığını deyib
Bu gün, 06:53 |
|
|
|
| • Netanyahu Hörmüz boğazı ilə bağlı vəziyyətin düzgün qiymətləndirilmədiyini etiraf edib - "CBS News"
Bu gün, 06:51 |
|
|
|
| • "Deyirlər niyə elə geyinmişdin?” - Kəmalə Günəşli o videodan DANIŞDI
Bu gün, 06:38 |
|
|
|
| • Burda qanunlar AYAQ ALTINDADIR - ÖZBAŞINALIQ
Bu gün, 06:33 |
|
|
|
|
