Dnestryanı münaqişənin həlli planı hazırdır
Tarix: 2-12-2017, 10:17 | Çap et
Avropanın həlli uzanan əsas münaqişələrindən biri - Dnestryanı problemin həlli ilə bağlı Vyanada keçirilən danışıqların təfərrüatı bəlli olub. Yayılan xəbərlərə görə, bölgənin Moldovaya inteqrasiyası planı hazırlanıb. Rusiyanın "Kommersant” qəzeti Moldova hökumətinin hazırladığı planın təfərrüatlarını əldə etməyə müvəffəq olub. Planda Dnestryanı bölgəyə Moldovanın tərkibində xüsusi status verilməsi nəzərdə tutulub. 12 bölmədən və 8 səhifədən ibarət sənəddə danışıqlar prosesinin aktivləşdirilməsi, Rusiya qoşunlarının çıxarılması və sülhyaratma əməliyyatlarının transformasiyası nəzərdə tutulur. Bundan əlavə, Birləşmiş Ştatlar və Avropa İttifaqının danışıqlar prosesində müşahidəçi statusunun qaldırılması da planda nəzərdə tutulur. Hazırda ATƏT, Rusiya və Ukrayna bu prosesdə iştirak edirlər. Maraqlıdır ki, Moldova prezidenti İqor Dodon hələ üzə çıxmayan sənədlə bağlı narazılığını ifadə edib. Beləliklə, Moldova hökuməti tərəfindən hazırlanan birləşmə sənədi - "Dnestryanı münaqişənin həllinə giriş və Moldova Respublikasına reinteqrasiya” adlandırılıb.
Onu da qeyd edək ki, sənəd Moldova baş nazirinin reinteqrasiya üzrə müavini George Belan və Xarici İşlər Nazirliyinin xüsusi məsələlər üzrə səfiri İon Stevile tərəfindən hazırlanıb. "Çərçivə sənədi” münaqişə ilə bağlı baza parametrlərini, məqsəd və faktorları, mexanizmləri özündə əks etdirir. Dnestryanı münaqişə bu sənəddə postsovet məkanda və bütövlükdə Avropada mövcud olan münaqişələr sırasında "bir qədər az mürəkkəb” və "həlli tez bir zamanda mümkün” münaqişə adlandırılıb. Xüsusi qeyd edilir ki, bu münaqişədə dini və hər hansı bir etniklərərarası ziddiyyətlər mövcud deyil. Əhalinin demoqrafik və icma strukturu praktiki olaraq identikdir – moldovan, ukraynalı və ruslardan təşkil olunub. Lakin xüsusi qeyd edilir ki, problem Dnestryanı bölgə ilə Moldovanın xarici siyasətində yarana bilər - Moldova Avropa İttifaqına üzvlüyün tərəfdarıdır, tanınmamış Tiraspol rəhbərliyi isə Rusiyaya inteqrasiyanı istəyir.
Sənəddə Rusiya məsələsi ayrıca qeyd olunub. Ən əsası, Rusiya qoşunlarının ərazidən çıxarılması məsələsi qoyulub. Rusiya qoşunlarının tez bir zamanda bölgədən çıxarılması qarşılıqlı etimadı və münaqişənin həlli ilə bağlı əlverişli siyasi atmosferi formalaşdıra bilər. Müəlliflər hesab edirlər ki, Rusiya qoşunlarının çıxarılması regionda tək sülh və təhlükəsizliyin təminatına və möhkəmləndirilməsinə deyil, həm də Moldovanın neytral dövlət kimi statusunun qorunub saxlanılmasına səbəb olacaq. Sonrakı bənddə isə sülhyaratma missiyasını yerinə yetirən hərbi birləşmələrin öz funksiyasını başa vurduqları və bu səbəbdən geri dönmələri vurğulanıb. Sülhyaratma missiyasını Kişinyov çoxmillətli mülki missiya ilə əvəzlənməsini təklif edib. Onların tərkibinin isə Rusiya, Avropa İttifaqı, Ukrayna və digər maraqlı dövlətlərdən ibarət olması təklif edilir. Status-kvonun dəyişdirilməsi isə münaqişənin nizamlanması bəndində öz əksini tapıb. Hazırda belə bir format rolunu 5+2 (münaqişə tərəfləri - Moldova, Dnestryanı bölgə, vasitəçi tərəflər - ATƏT, Rusiya, Ukrayna, eləcə də müşahidəçilər - ABŞ və Avropa İttifaqı) formatı yerinə yetirir. Sənəd müəllifləri hesab edirlər ki, Aİ və ABŞ-ın statusunun müşahidəçilikdən tam mənada vasitəçiliyə kimi artırılması danışıqların formatına müsbət təsir edəcək.
Qeyd edək ki, sonuncu dəfə Dnesryanı münaqişənin nizamlanması ilə bağlı plan 2003-cü ildə hazırlanmışdı. O zaman Moldova prezidenti Vladimir Voronin onu imzalamaqdan imtina etmişdi. Rusiya baş nazirinin müavini Dmitri Kozakın iştirakı ilə hazırlanan sənəd "Kozakın bəyannaməsi” adını almışdı. Bu sənəd Moldovanın Dnestryanı və Qaqauziya subyektləri timsalında federallaşmasını nəzərdə tuturdu.
Xatırladaq ki, Vyanada həftənin əvvəlində son iki ildə ilk dəfə olaraq Dnestryanı münaqişənin həlli ilə bağlı tam tərkibli görüş keçirilib. Bu dəfə danışıqlar ATƏT-ə sədrlik edən Avstriyanın paytaxtı Vyanada keçirilib. Rusiya nəşrləri yazmışdı ki, razılığın əldə olunmasında diplomatlar səy göstərsələr də, danışıqlar prosesində adlarının hallanmasını istəməyən və kənarda qalmağa üstünlük verən məxfi oyunçuların böyük rolu olub. Söhbət qərbyönümlü siyasətçi kimi tanınan Moldovanın hakim Demokrat Partiyasının lideri Vladimir Plaxotnyuk ilə Dnestryanılı biznesmen, "Şerif” holdinqinin rəhbəri Viktor Quşandan gedir. \\kaspi.az\\
|
|
|
|
|
|
|
|
Putin SSRİ-ni bərpa edə biləcəkmi?
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| • Paşinyan və revanşistlər ölüm-dirim savaşında: - Ermənistanın gələcəyi təhlükədə
Dünən, 13:34 |
|
|
|
| • SOCAR işçisi Rövşən Nəcəfdən NƏ İSTƏDİ? - "İllərdir səbrlə gözləyirdik..."
Dünən, 13:20 |
|
|
|
| • Neft bahalaşır: Azərbaycan üçün qazanc, yoxsa risk? - GƏLİŞMƏ
Dünən, 13:01 |
|
|
|
| • Bakıda qadın ərini tava ilə döydü: "Mənə böhtan atdı" - TƏFƏRRÜAT
Dünən, 12:57 |
|
|
|
| • Putinin hədəfində daha üç keçmiş sovet ölkəsi var - Alman general
Dünən, 12:10 |
|
|
|
| • Zelenski fərman imzalayaraq Moskvada paradın keçirilməsinə icazə verib
Dünən, 12:08 |
|
|
|
| • Güllələnən kafe sahibi barədə yeni məlumatlar - 4 azyaşlı övladı var
Dünən, 12:05 |
|
|
|
| • Azərbaycan və Ermənistan sərhəd delimitasiyası üzrə üç sənəd layihəsini razılaşdırıb - Qriqoryan
Dünən, 11:56 |
|
|
|
| • Dünyanın 45 günlük aviasiya benzini EHTİYATI qalıb - Azərbaycan nə edəcək?
Dünən, 11:51 |
|
|
|
| • "Bu yaşımda da ayağımdan çəkirlər?"
Dünən, 11:41 |
|
|
|
| • Ağzında çörək... BİR ALA QARĞA... - MODERN TƏMSİL
Dünən, 11:38 |
|
|
|
| • Qarabağ Universitetinə sektor müdiri təyin olundu - ƏMR
Dünən, 11:35 |
|
|
|
| • Cəlilabadda məktəblilərin davasına valideynlər QARIŞDI: Qan töküldü – DETALLAR
Dünən, 11:30 |
|
|
|
| • Putinin milyarder "desantı"nın ilk təbliğat mitinqinə cəmi 5650 erməni qatıldı... - FOTO
Dünən, 11:20 |
|
|
|
| • Azərbaycan neftinin qiyməti 110 dollara yaxınlaşıb
Dünən, 11:10 |
|
|
|
| • Qarabağ məsələsi bağlanıb! - Alen Simonyan
Dünən, 11:09 |
|
|
|
| • Avropa Zelenskinin "öyüd-nəsihətlərindən" yorulub - "Politico"
Dünən, 10:57 |
|
|
|
| • Moskvanın Zelenski ilə bağlı açıqlamasına İrəvandan cavab: - Nə danışacağını haradan biləydik?
Dünən, 10:55 |
|
|
|
| • "İctimai TV mənim üçün sadəcə bir iş yeri deyil, çox doğma bir məkandır"
Dünən, 10:45 |
|
|
|
| • MANATO.AZ bu dəfə vətəndaşı HƏDƏLƏYİR... - Təhqir... Təhdid...
Dünən, 10:30 |
|
|
|
| • “Neftçi”yə qoyulan transfer qadağası ləğv edildi
Dünən, 10:03 |
|
|
|
| • Paşinyan Laçınla qonşu şəhərə gəldi... - Çıxışında nələr dedi?..
Dünən, 10:00 |
|
|
|
| • Bu klub Qurban Qurbanovu istəyir, illik 2 milyon avro maaş - ÖZÜ İSƏ...
Dünən, 09:50 |
|
|
|
| • Kanadada azərbaycanlı gənc yəhudilərə HÜCUM ETDİ və həbs olundu - TƏFƏRRÜAT
Dünən, 09:43 |
|
|
|
| • Azərbaycan və Ermənistan 9 Mayı sülh içində qeyd edir - Paşinyan BELƏ DEYİR...
Dünən, 09:39 |
|
|
|
| • Zelenskinin İrəvana səfər etməsi... - Köçəryan deyir ki...
Dünən, 09:38 |
|
|
|
| • 9 Mayı hansısa formada görməzdən gəlmək mümkün deyil - deputat
Dünən, 09:30 |
|
|
|
| • Zaqatalada 39 yaşlı kişini restorandan çıxanda güllələdilər - TƏFƏRRÜAT
Dünən, 09:21 |
|
|
|
| • İran Zəngəzur dəhlizini İrəvandan hədələdi – Bakıdan REAKSİYA
Dünən, 08:08 |
|
|
|
| • Rusiya ABŞ və Bəhreynin İranla bağlı qətnaməsini dəstəkləməyəcək
Dünən, 08:06 |
|
|
|
| • Dollarla bağlı kritik vəziyyət – Əvvəl ucuzlaşacaq, sonra isə…
Dünən, 08:05 |
|
|
|
| • Büdcə gəlirlərinin azalması NƏTİCƏDİR, bunun əsl SƏBƏBİ isə... - AKTUAL
Dünən, 08:03 |
|
|
|
| • Dövlətin bu 100 metr məsafəyə GÜCÜ YETMİR? - GİLEY
Dünən, 07:53 |
|
|
|
| • Ukraynaya Rusiyanın aktivlərindən €6,6 milyard köçürülüb
Dünən, 07:38 |
|
|
|
| • Tramp ABŞ-nin təkliflərinə İrandan cavab gözləyir - KİV
Dünən, 07:37 |
|
|
|
| • İrəvanda Karapetyanın tərəfdarları saxlanıldı
Dünən, 07:36 |
|
|
|
| • Burda işçi hüququ BOŞ BİR NAĞILDIR - ETİRAZ VAR!
Dünən, 07:34 |
|
|
|
| • AQC Tikinti, Abadlıq və Köçürülmə Komissiyası fəaliyyətə başladı – VİDEO
Dünən, 07:18 |
|
|
|
| • Nazir Baronun çıxışı: Cənubi Qafqaz sülhünə Fransa təhlükəsi... - "Cəsarətli" susqunluq öhdəliyi...
Dünən, 07:12 |
|
|
|
| • Baltası qartalın caynağı olan Ramil Səfərov - Saffari yazır…
Dünən, 07:07 |
|
|
|
| • Toylarda dövlət himninin səsləndirilməsi niyə mübahisə doğurur? - AÇIQLAMA
Dünən, 07:01 |
|
|
|
| • Analitik Ekspertiza Mərkəzinin yoxlamaları mütləq cərimə ilə bitir? - İLGİNC FAKT
Dünən, 06:57 |
|
|
|
| • Araz Paşayev NARAZILIQ YARADIR - FOTOFAKT
Dünən, 06:46 |
|
|
|
| • Builki Qələbə paradının fərqi: "Putinin sehri sönür" - Görünəni odur ki...
Dünən, 06:38 |
|
|
|
| • “Azərbaycanda uşaqpulu verilə bilər? – Vüqar Orucdan diqqətçəkən AÇIQLAMA
Dünən, 06:36 |
|
|
|
| • Paşinyanın müharibə ehtimalı: Döyüşlərin bərpası realdırmı? - AKTUAL
Dünən, 06:31 |
|
|
|
| • Sünikdən başlayan kampaniya: Ermənistan hansı mesajı verir? - GƏLİŞMƏ
Dünən, 06:29 |
|
|
|
| • Deputatdan “Zaman göstərər”-ə etiraz - “Biz də o zamanı gözləyirik”
Dünən, 06:25 |
|
|
|
| • Avropa İttifaqı Ermənistanı yaxın 10 il ərzində öz sıralarına qatmayacaq - ÇÜNKİ...
Dünən, 06:23 |
|
|
|
| • 5 manatlıq kapitalla yarım milyonluq borc - "SERALLİ-TT" MMC-nin böyük vergi yükü
Dünən, 06:21 |
|
|
|
|
