Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrov bu günlərdə Türkiyə media orqanlarına - "Türkiye" qəzetinə və TGRT televiziya kanalına müsahibə verdi və həmişəki kimi suallara birbaşa cavab verməkdən yayındı, 1920-ci illərin "strateji tərəfdaşlığı"nı xatırlamağa üstünlük verdi. Lakin bu gözəl örtüyün arxasında kinayə dayanır: Lavrov Türkiyəni tərifləyir, Ankaranın diplomatiyasını Rusiyanın diplomatiyası ilə müqayisə edir, Rusiya dövlət televiziya kanalları isə bütün gününü Türkiyə əleyhinə təbliğat yaymaqla keçirir. Bu, təmiz ikiüzlülükdür - xüsusən də Türkiyənin Rusiyaya öz ərazisində nüvə elektrik stansiyası tikməyə icazə verən və Rusiyanın Türkiyə hava məkanını dəfələrlə pozmasına baxmayaraq, təyyarə hadisəsinə görə üzr istəyən və kompensasiya ödəyən azsaylı ölkələrdən biri olduğunu nəzərə alsaq.
Müsahibədə Lavrova sual verildi: Rusiya Türkiyəni NATO-da xüsusi tərəfdaş, yoxsa Avrasiyada müstəqil oyunçu kimi görür? Lakin xarici işlər naziri keçmişdə itib-batdı, bolşeviklərin 1920-ci illərdə Atatürkə silah-sursat və qızılla köməyini xatırladı. Bəs Lavrov Türkiyənin neçə tarixi fakta istinad edə biləcəyini bilirmi? Neçə sənədi müzakirəyə çıxara biləcəyini anlamırmı? Osmanlı arxivlərindən tutmuş müasir müqavilələrə qədər Ankaranın deyəcək çox sözü var axı. Lavrov miflərin arxasında gizlənir, çünki reallıq əlverişsizdir: onun nəzarəti altında Rusiyanın xarici siyasəti pisləşib, hamıdan daha ağıllı olduğunu düşünən bir neçə siyasətçinin sayəsində xaos yaşanır.
Lavrov müsahibələrində Türkiyəyə rəğbətini bildirsə də, Vladimir Solovyov, Olqa Skabeyeva, Marqarita Simonyan və Semyon Baqdasarov kimi rus təbliğatçıları Ankaranı ləkələməkdən əl çəkmirlər.
Solovyov Türkiyəni "neo-Osmanlıçılıqda" günahlandırır, Skabeyeva isteriyanı daha da artırır, Simonyan RT-də Türkiyə əleyhinə ritorika qaldırır və Baqdasarov sərt tədbirlər görməyə çağırır. Bu, Rusiyanın Türkiyə ilə enerji və turizm sahəsində əməkdaşlığının dərinləşməsinə baxmayaraq baş verir. Bəs bu nifrət niyə? Bəlkə də rusların diqqətini daxili problemlərdən yayındırmaq və ya "hər tərəfdəki düşmənlər" hekayəsini davam etdirmək üçün?
Lavrov Türkiyə diplomatiyasını tərifləyir, amma Rusiya Türkiyənin nümunəsini izləmir. Ankara yetkin diplomatiya nümunəsi göstərir. 2015-ci ildə Rusiyanın Su-24 təyyarəsi Türkiyə hava məkanında vurulub. Bu, Türkiyənin Moskvanın qulaqardına vurduğu çoxsaylı xəbərdarlıqlardan sonra baş verdi. Rusiya hadisədən sonra sanksiyalar tətbiq etdi, lakin 2016-cı ildə Ərdoğan üzr istədi və Türkiyə təzminat ödəməyə razı oldu. İkitərəfli münasibətlər normallaşdı. Ankaradan nümunə götürün, moskvalı cənablar: günahınız varsa, üzr istəyin, çamur atmayın! Bu, AZAL təyyarəsi ilə baş verən hadisəyə də aiddir. Amma Rusiya tərəfi faciədə günahını etiraf etməkdən qəti şəkildə imtina edir.
Lavrovun müsahibəsi diplomatiyanın təbliğatı necə maskaladığının bariz nümunəsidir. Nazir Türkiyəni tərifləsə də, təbliğatçılar nifaq salırlar.
Yeri gəlmişkən, Rusiyada anti-Türkiyə təbliğatının tarixi, siyasi və mədəni aspektləri də daxil olmaqla, müxtəlif səbəbləri və təzahürləri ola bilər. Rusiya ilə Türkiyə arasındakı münasibətlərin uzun və mürəkkəb tarixi var, münaqişələr və ittifaqlarla doludur. Keçmişdə Türkiyə Rusiyanın cənubdakı əsas rəqiblərindən biri idi və bu da Osmanlı imperiyası və onun varisi olan Türkiyə Respublikası haqqında mənfi imic formalaşmasına səbəb oldu.
Rusiya tarixi hərbi münaqişələr, ərazi mübahisələri və ideoloji fərqlərlə əlaqəli anti-Türkiyə təbliğatının nümunələri ilə doludur. Məsələn, 18-ci və 19-cu əsrlərdəki Rusiya-Türkiyə müharibələri zamanı əhalini səfərbər etmək və düşmən obrazlarını formalaşdırmaq üçün anti-Türkiyə ritorikasından istifadə olunurdu.
Hazırda Rusiya Türkiyəni hərəkətləri Rusiyanın maraqlarına zidd olan müəyyən qüvvələrin müttəfiqi kimi qəbul edə bilər. Lakin bu, milyonlarla rusun hər il Türkiyədə tətil etməsinə, ölkə, onun mədəniyyəti və adət-ənənələri ilə yaxından tanış olmasına mane olmur. Paradoksal bir vəziyyət yaranır: hökumətyönlü təbliğatçılar Türkiyəni tənqid edir, lakin adi ruslar Türkiyə sanatoriyalarında tətil edirlər. Bu halda, Türkiyəyə qarşı bütün Rusiyanın təbliğat səyləri puça çıxır. Çünki onlar artıq Rusiya ictimai rəyinə əhəmiyyətli təsir göstərə bilmirlər. Buna baxmayaraq, Rusiya mediasında anti-Türkiyə təbliğatı dayanmadan davam edir. Həqiqətən də, Tyutsev Rusiyanı ağılla başa düşməyin mümkün olmadığını deyəndə haqlı idi...
Müəllif: Aqil Qəhrəmanov
Mənbə: “Zerkalo.az”
