“Dini ekstremizm Azərbaycanı təhdid edir” - İsrail kəşfiyyatçısı
Tarix: 26-05-2014, 15:37 | Çap et
Nüfuzlu İsrail ekspertlərindən biri, sabiq diplomat Yakov Kedmi uzun illər ərzində İsrailin “Nativ” adlı xüsusi xidmət orqanına rəhbərlik edib. Bu orqan MDB və Baltikyanı ölkələr üzrə ixtisaslaşıb.
Y.Kedmi postsovet məkanının ən yaxşı bilicilərindən hesab olunur. Məşhur ekspert virtualaz.org saytının suallarını cavablandırıb. Onunla müsahibəni təqdim edirik:
-Bakı ilə Tehran arasında zaman-zaman gərginlik yaşanır. Səbəb Azərbaycanın İsraillə sıx müttəfiqlik münasibətləridir. Azərbaycan İsrail üçün doğrudanmı bu qədər vacib ölkədir?
-Bəli, İran Azərbaycanla İsrail arasındakı sıx münasibətlərdən, xüsusilə də müdafiə və kəşfiyyat sahəsindəki əməkdaşlıqdan bərk narahatdır. Amma İranın təzyiqlərinin effekti azdır. Çünki bu əməkdaşlıq daha çox Azərbaycanın maraqlarına uyğundur və Azərbaycanın təhlükəsizliyi, xüsusilə də İrandan gələn təhlükələrin önlənməsi baxımından vacibdir. İsraildən Azərbaycana silah göndərilməsi məsələsi ABŞ tərəfindən koordinasiya olunur. Bizim ölkələrimiz arasında xüsusi xidmət orqanlarının əməkdaşlığı sahəsindəki münasibətlər çox yaxşı səviyyədədir və səmərəlidir. Bu da hər iki tərəfi məmnun edir və onların maraqlarına uyğundur.
-Hamıya aydındır ki, Rusiya indi bütün postsovet ölkələrinə təzyiq göstərir. Sizcə, burada son məqsəd nədir?
-Rusiya SSRİ-nin çöküşü ilə barışıb. Onun postsovet ölkələrinə münasibətdə hazırda iki əsas məqsədi var. Birinci məqsəd bu ölkələrin Rusiyanın təhlükəsizliyinə və ərazi bütövlüyünə təhlükə törədəcək qüvvələrin müttəfiqinə və Rusiyaya qarşı mübarizədə platformaya çevrilməsinin qarşısını almaqdır. İkinci məqsəd isə bu ölkələrlə ənənəvi iqtisadi və sair əlaqələrdən istifadə edərək vahid iqtisadi məkan yaratmaqdır. Belə bir vahid iqtisadi məkan Rusiyaya Avropa Birliyi ilə, ABŞ-la, digər nəhəng güc mərkəzləri ilə rəqabətə girmək imkanı verəcək alət kimi təsəvvür olunur.
-Müsahibələrinizin birində demisiniz ki, Rusiyanın Ukraynaya qoşun yeritməsi zaman məsələsidir. Hələ də əminsinizmi ki, Putin Ukraynanın cənub-şərqinə qoşun yeridəcək?
-Rusiya qoşunlarının Ukraynaya yeridilməsinin mümkünlüyü hələ də real olaraq qalır. Əgər Rusiya Ukraynanın NATO-ya daxil olmasını əngəlləyəcək başqa, qeyri-zorakı üsul və yol tapmasa, ora qoşun yeridəcək.
-İsrail Ukrayna məsələsində neytral mövqe tutdu. ABŞ-ın sizin ölkəni onu dəstəkləməyə sadəcə məcbur etməsindən qorxmursunuzmu? Yəni İsrail öz siyasətində ABŞ-dan nə dərəcədə asılıdr?
-İsrail ABŞ-dan demək olar ki, tam asılıdır. Amma onun Ukraynaya dair amerikapərəst mövqeyi rəsmən bəyan etməsi Rusiya ilə münasibətləri pisləşdirə bilərdi. Bu da İsrailin maraqlarına uyğun deyil. Belə ki, Təl-Əviv bu addımı atsa, Rusiya bizim ölkə ilə, xüsusilə də Yaxın Şərq ölkələrinə strateji silahların ixracı məsələsində daha az hesablaşmağa başlayacaq.
-İslam faktorunun Azərbaycanda fəallaşması sizə nə dərəcədə mümkün görünür?
-Məncə, dini zəmindəki ekstremist əhval-ruhiyyənin güclənməsi Azərbaycan dövləti üçün ən ciddi təhdidlərdən biridir. Bu və ya digər islamçı qrupların yaraqlılarının Suriyadan Azərbaycana qayıtması ölkədəki daxili sabitliyin kəskin şəkildə pozulmasına və terrorçuluq fəaliyyətinin artmasına səbəb ola bilər.
-ABŞ səfiri Riçard Morninqstar bu yaxınlarda bəyan etdi ki, Ukraynadakı Avromaydan olaylarının Azərbaycanda da təkrarlanması istisna deyil. Bu ehtimallar nə dərəcədə realdır?
-Bir vaxtlar ABŞ-ın Tiflisdəki səfirinin fəaliyyəti 2008-ci ildə Gürcüstanı Rusiya ilə açıq münaqişəyə təhrik edən əsas amillərdən birinə çevrilmişdi. ABŞ-ın Ukraynadakı səfirliyi də belə hərəkət etdi və bu ölkədəki indiki böhranın dərinləşməsinə xidmət göstərdi. Amerikanın Bakıdakı səfirinin bəyanatına da bu siyasi təfəkkür səviyyəsində, həmin prizmadan yanaşmaq lazımdır.
Kiyevdəki Maydan hadisələrinin Bakıda da təkrarlanması üçün heç bir zəmin, heç bir ilkin şərt görmürəm. Azərbaycan möhkəm, sabit və oturuşmuş dövlətdir. Xarici qüvvələrin sizin ölkənizin daxili siyasi həyatında, habelə Ukraynada olduğu kimi hakimiyyət uğrundakı mübarizədə effektiv və ciddi iştirakı halları ümumiyyətlə yoxdur. Maydan olaylarını isə Rusiya qızışdırmamış və ona dəstək də verməmişdi.
|
|
|
|
|
|
|
|
Putin SSRİ-ni bərpa edə biləcəkmi?
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| • AZAL hava şəraiti ilə əlaqədar Naxçıvana uçuşları təxirə salıb
Bu gün, 18:02 |
|
|
|
| • Şəhid mayor Vüsal Vəliyevin xatirəsi 263 nömrəli tam orta ümumtəhsil məktəbində ehtiramla anıldı - FOTO
Bu gün, 14:45 |
|
|
|
| • Bu mövsüm cəzalandırılan hakimlər - SİYAHI
Bu gün, 14:00 |
|
|
|
| • Hindlilər Ermənistanda 8 gündür aksiya keçirir - Video
Bu gün, 13:53 |
|
|
|
| • Dövlət qurumu 20 mənzil alır – 2 MİLYONLUQ TENDER
Bu gün, 13:19 |
|
|
|
| • "Qarabağ" isveçli hücumçunu TRANSFER EDİR - Danışıqlar son mərhələdə
Bu gün, 13:15 |
|
|
|
| • Rusların əfsanəvi əməliyyatını təkrarlamağa çalışdılar - Tunel çökdü, ölənlər var
Bu gün, 12:57 |
|
|
|
| • Köçəryanın HƏBSİ GÜNDƏMDƏ – Azərbaycana təhvil verilə bilər?
Bu gün, 12:53 |
|
|
|
| • “Azərbaycan 100 minlik silahları ilə bizim milyonluq silahlarımızı 3 günə məhv etdi” - Sarkisyan
Bu gün, 12:33 |
|
|
|
| • Mətanət İsgəndərlinin bacısı evindən oğurluq edən şəxsi tapdı
Bu gün, 12:31 |
|
|
|
| • Rusiya dərin böhran içində və: - "müharibə iqtisadiyyatı"nın əzabı
Bu gün, 12:27 |
|
|
|
| • Məktəbdə distant oxumaq olar, universitetdə yox?
Bu gün, 12:03 |
|
|
|
| • Pensiya 300, minimum əməkhaqqı 450, dövlətdən on milyonlarla manat oğurlayan məmurun əməkhaqqı 10–15 min... - Qanun qarşısında isə BƏRABƏRİK...
Bu gün, 11:53 |
|
|
|
| • Faiq Ələkbərli İstanbulda beynəlxalq konqresdə məruzə edib - FOTO
Bu gün, 11:47 |
|
|
|
| • Çin dünyaya hakim olmaq istəyir, ABŞ qarşılıq verməlidir
Bu gün, 11:41 |
|
|
|
| • Erməni qısqanclığı: - Rusiya bizə və Azərbaycana niyə fərqli yanaşır?
Bu gün, 11:35 |
|
|
|
| • “Donbasın təhvili sülh deyil, Ukrayna üçün strateji tələdir” - ŞƏRH
Bu gün, 11:19 |
|
|
|
| • Gələn həftə İrana hücumlar bərpa oluna bilər – NYT
Bu gün, 11:17 |
|
|
|
| • “Mən rus deyiləm, yarı azərbaycanlıyam” - Video
Bu gün, 11:12 |
|
|
|
| • Sürücülər cərimələrdən beziblər - Ermənistan qəzeti
Bu gün, 11:06 |
|
|
|
| • Dövlət Komitəsi “Artsax” sözünə görə QHT-ni cərimələyib
Bu gün, 10:58 |
|
|
|
| • “Milyarderlər ittifaqı” bu dəfə Paşinyana qarşı - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 10:54 |
|
|
|
| • İcra başçısına “stop” qoyulub: Siyəzəndə nə baş verir? - İLGİNC FAKT
Bu gün, 10:44 |
|
|
|
| • Jurnalist Sabir Məmmədovun anası vəfat edib
Bu gün, 10:41 |
|
|
|
| • Ərazilər ələ keçirildi - Ruslar bu mövqelərdə irəliləyir
Bu gün, 10:26 |
|
|
|
| • Məşhur kardioloq Baş həkim təyin edilib - ƏMR
Bu gün, 10:21 |
|
|
|
| • Tıxacın kökü haradadır? - AKTUAL
Bu gün, 10:19 |
|
|
|
| • Susuzluqdan yansam belə... - NARAZILIQ VAR...
Bu gün, 10:16 |
|
|
|
| • Tramp-Cinpin görüşü və: Ukrayna üçün iki xoş xəbər - ŞƏRH
Bu gün, 10:05 |
|
|
|
| • Dövlət TV-də əhaliyə “Kalaşnikov” dərsi keçirildi - VİDEO
Bu gün, 10:04 |
|
|
|
| • Azərbaycan nefti bahalaşıb
Bu gün, 09:59 |
|
|
|
| • Zirvə görüşünün uğurları Türk dünyasının əlaqəqlərini daha da möhkəmlədir - İsrafil Kərimovun yazısı
Bu gün, 09:54 |
|
|
|
| • Türk dünyası XXI əsrin nüfuzlu geosiyasi güc mərkəzlərindən birinə çevrilir - MƏQALƏ
Bu gün, 09:53 |
|
|
|
| • Müştərinin sifarişini OĞURLADILAR VƏ... - FOTOFAKT
Bu gün, 09:50 |
|
|
|
| • Abunəçiyə hər addımda KƏF GƏLİRLƏR... - BU DA FAKT
Bu gün, 09:45 |
|
|
|
| • Dəymiş ziyanı tam ödəmək istəmirlər... - AXI NİYƏ?
Bu gün, 09:35 |
|
|
|
| • Ağzını açdı və... - REPLİKA
Bu gün, 09:24 |
|
|
|
| • Məşhurluq artıq zəhmətlə qazanılmır: - Ani şöhrətin görünməyən təhlükələri…
Bu gün, 09:19 |
|
|
|
| • İran Hörmüzdə ABŞ, Xəzərdə Azərbaycanla “savaşır” - ZİBİLƏ DÜŞMÜŞÜK...
Bu gün, 08:22 |
|
|
|
| • 4 ayda ÜDM 0,2% artdı: bu, zəif göstəricidir - NƏ ETMƏLİ?
Bu gün, 08:21 |
|
|
|
| • Dollar güclənir, neft bahalaşır, bazar dalğalanır: Azərbaycanı nə gözləyir? - AKTUAL
Bu gün, 08:19 |
|
|
|
| • Paşinyandan 28 may ANONSU: Mesaj kimədir? - GƏLİŞMƏ
Bu gün, 08:17 |
|
|
|
| • Tramp İranı təslim olmağa məcbur edə biləcəyinə inanır
Bu gün, 08:14 |
|
|
|
| • Qarabağda 41 milyonluq layihə məmur şirkətinə verildi - BU NƏDİ BELƏ?
Bu gün, 08:12 |
|
|
|
| • Starmer könüllü olaraq istefa verə bilər - "Telegraph"
Bu gün, 07:12 |
|
|
|
| • Məqsədimiz bu idi və Putin bacarmadı - Şolts
Bu gün, 07:08 |
|
|
|
| • Şikayət etmək qadağandır... etsən də xeyri yoxdur... - NARAZILIQ VAR...
Bu gün, 06:52 |
|
|
|
| • "Bizi adam yerinə qoymurlar..." - ETİRAZ VAR!
Bu gün, 06:37 |
|
|
|
| • Binəqədidə sakinlər buna görə narazılıq edir... - MÜRACİƏT
Bu gün, 05:48 |
|
|
|
| • ABŞ kartellərlə əlaqəli Meksika məmurlarını terrorçu kimi tanıyacaq - NYT
Bu gün, 05:42 |
|
|
|
|
