Hökümət tormuzlayıcı yox , tənzimləyici rol oynamalıdı.

Niderlandın (Hollandiya) ərazisi Azərbaycanın yarısı qədər olsa da, əhalisinin sayı bizdən az qala iki dəfə çoxdur. Azərbaycanda əhalinin təxminən yarısı Bakı və ətrafında cəmləşdiyi halda .,18 milyonluq Niderlandın ən büyük şəhərlərində əhalinin məskunlaşma balansı isə heyrətamizdir:

​Amsterdam: 910 min

​Rotterdam: 655 min

​Haaqa: 560 min

​Utrext: 370 min

​Eyndhoven: 240 min

​Biz ölkə olaraq əhalinin düzgün məskunlaşması və kapitalın regionlar üzrə bərabər paylaşması şansını qaçırmışıq.

Gəncə ən azı 600-800 minlik bir şəhər olmalı idi ki, Qərb bölgəsinin (Şəmkir, Tovuz, Qazax, Ağstafa, Gədəbəy, Samux, Daşkəsən, Göygöl, Goranboy) mərkəzi rolunu oynasın. Özündə böyük sənaye, istehsal və kapital formalaşdırmaqla cəlbedici olsun , əhalinin Bakıya axınını tormozlamağa gücü çatsın. Eyni şəkildə Lənkəran Cənub zonası üçün ən azı 400 minlik, Quba isə Şimal zonası üçün 350-400 minlik mərkəz şəhər rolunu oynaya bilərdi.

​Lakin ölkə başçısının regionların sosial-iqtisadi inkişafı ilə bağlı üç proqramı və bu istiqamətdə ayrılan 120 milyarda yaxın vəsait, ayrı-ayrı məmurların tamahının və xəyanətinin qurbanı oldu. Bu vəsaitlər regionların inkişafına deyil, həmin məmurların zənginləşməsinə və övladlarının Avropada məskunlaşmasına xidmət etdi. Nəticədə, regionlarımızda həyat gün-gündən sönür və bütün ayrılan vəsaitlərə baxmayaraq ,büdcənin formalaşmasında bölgələrin payı 5-6 faizi keçmir.

Təssəfür edin ki, ​Niderland 2025-ci ildə 137 milyard avro dəyərində kənd təsərrüfatı məhsulu ixrac etdiyi halda, ərazisi və bərəkətli torpaqları Hollandiyadan iki dəfə böyük olan Azərbaycan 2025 ci ildə ilk dəfə cəmi 1 milyard dollar dəyərində kənd təsərrüfatı və qida məhsulu ixrac edə bilmişdir.

Ölkə parkinq, cərimə və cəzalarla inkişaf edə bilməz; çünki bunlar istehsal deyil və dəyər yaratmıyacaq.

​Aqrar ölkədən aqrar-sənaye ölkəsinə çevrilməyimiz şərtdir. Niderland gəlirlərinin böyük hissəsini idxal etdiyi məhsulları (məsələn: kakao, tropik meyvələr) emal edib yenidən satmaqdan (re-eksport) əldə etdiyi halda, İran, Rusiya və Türkiyə kimi böyük dövlətlərin kəsişmə nöqtəsində olan Azərbaycanın re-eksport imkanları hökumət tərəfindən demək olar ki, tamamilə bloklanıb. Biz yalnız böyük çətinliklə xammal və meyvə-tərəvəz ixrac edə bilirik. Müqayisə üçün: 2024-cü ildə re-eksport imkanlarından istifadə edən Ermənistan Rusiya ilə 15 milyard dollar dəyərində əməliyyat həyata keçirdiyi halda, həmin il Azərbaycanla Rusiya arasındakı ticarət dövriyyəsi cəmi 3.8 milyard dollar olmuşdur.

​Hökumət nə bu işi bacarır, nə də bacarana imkan verir. Dövlət qurumları tənzimləyici deyil, tormozlayıcı rol oynamaqdan imtina etməsi durgunluqdan cıxmağlmız cətin olacaq.

Hollandiyanın ərazisi 41,543 km2

Əhali sayı - 18 milyon

Nominal Ümimi Daxili Məhsul (ÜDM ) - 1.45 tirlyon .

Adambaşına düşən ÜDM: 79 918 dollar

​ 2025-ci illə müqayisədə təxminən 8,2%-lik bir nominal artım deməkdir (2025-ci ildə bu rəqəm təxminən 73 833 dollar olmuşdur).

Azərbaycanın ərazisi 86.600 km2

Əhalisi - 10 milyon

Ümumi Daxili Məhsul (ÜDM ) - 78 milyarda yaxın .

Adam başına düşən ÜDM - 7500 dollar...