Ermənistanda yenidən ordu mövzusu gündəmin əsas istiqamətlərindən birinə çevrilib. Səbəb isə bir neçə gün əvvəl qeyd olunan “Ordu günü”dür. Müdafiə naziri Suren Papikyan hərbi hissələrə baş çəkərək sosial təminat məsələlərindən danışdığı halda, baş nazir Nikol Paşinyan daha çox siyasi çalarları olan proqram xarakterli çıxış edib.
KONKRET.az xəbər verir ki, Paşinyan nitqinə sülh mesajı ilə başlayıb: “Müharibə olmayacaq. Ermənistan ilə Azərbaycan arasında sülh qurulub və təhlükəsizliyin ən etibarlı təminatı məhz budur”.
Lakin bundan dərhal sonra o, Ermənistanın ordunu gücləndirəcəyini bildirib. Baş nazirin sözlərinə görə, güclü ordusu olmayan ölkə həssas olur və aqressiya üçün hədəfə çevrilə bilər.
Paşinyan eyni zamanda Rusiyanı və KTMT-ni yenidən tənqid edib. O iddia edib ki, 2022-ci ilin sentyabrında təşkilat üzrə müttəfiqlər Ermənistanın təhlükəsizliyi və ərazi bütövlüyü ilə bağlı öhdəliklərini yerinə yetirməkdən imtina ediblər, hətta pulu əvvəlcədən ödənilmiş silah və texnikanı da çatdırmayıblar. Onun fikrincə, bu, Ermənistanın dövlətçiliyi üçün “ekzistensial təhlükə” yaradıb.
Baş nazir bildirib ki, bu təhlükəni 2022-ci ildə Praqada aparılan danışıqlar nəticəsində aradan qaldırmaq mümkün olub. Həmin görüşdə Azərbaycan və Ermənistan 1991-ci il Alma-Ata Bəyannaməsi əsasında bir-birinin ərazi bütövlüyünü tanımağa razılaşıb, Ermənistan isə KTMT-də üzvlüyünü faktiki olaraq “dondurub”.
Ordunu gücləndirmək nə dərəcədə realdır?
Ekspertlər hesab edirlər ki, Ermənistan üçün ordunu ciddi şəkildə gücləndirmək asan olmayacaq. 2020-ci ilin 44 günlük müharibəsi zamanı ölkənin milyardlarla dollar dəyərində hərbi texnika itirdiyi bildirilir. Bu itkiləri qısa müddətdə kompensasiya etmək isə həm maliyyə, həm də siyasi baxımdan çətindir.
Rusiya artıq əvvəlki kimi genişmiqyaslı hərbi dəstək verə bilmir. Avropa İttifaqının ayırdığı vəsaitlər isə əsasən humanitar və qeyri-hərbi istiqamətləri əhatə edir. Hindistandan silah alışına dair danışıqlar aparılsa da, burada söhbət real bazar qiymətlərindən gedir. Fransadan mümkün hərbi yardım barədə gözləntilər də indiyədək məhdud miqyasda qalıb.
Bununla yanaşı, rəsmi İrəvanın müdafiə xarakterli bəyanatlarına baxmayaraq, Ermənistanın beynəlxalq bazardan daha çox hücum təyinatlı silahlar almağa çalışması diqqət çəkir.
Məqalədə vurğulanır ki, Praqada əldə olunan razılaşmalardan qısa müddət sonra Ermənistan tərəfi Qarabağda qanunsuz rejimin keçirdiyi “prezident seçkilərini” dəstəkləyib, hətta Paşinyan həmin qurumu “müstəqillik günü” münasibətilə təbrik edib. Bundan başqa, bölgədə uzun müddət ərzində Ermənistan silahlı qüvvələrinin geniş hərbi kontingent saxladığı qeyd olunur.
Məhz bu şəraitdə Azərbaycan 19–20 sentyabr 2023-cü ildə lokal xarakterli antiterror tədbirləri həyata keçirərək bölgədəki qanunsuz silahlı birləşmələri qısa müddətdə zərərsizləşdirib.
Sülh ritorikası nə dərəcədə səmimidir?
Paşinyanın çıxışında yenidən KTMT və Rusiya ilə bağlı ittihamların səsləndirilməsi, eyni zamanda Vaşinqtonda əldə olunan razılaşmalara toxunulmaması suallar doğurur. Bu isə Ermənistan rəhbərliyinin sülh gündəminə nə dərəcədə ardıcıl və səmimi şəkildə sadiq qalması mövzusunu yenidən aktuallaşdırır.
Mövcud bəyanatlar və real addımlar arasındakı ziddiyyətlər fonunda İrəvanın gələcək kursunun hansı istiqamətdə dəyişəcəyi hələ də açıq sual olaraq qalır.
