Dünya ölkələrində silahlı qüvvələrdə hərbi xidmət müddəti müxtəlidir.

2020-ci ilin məlumatına görə, Gürcüstanda 18-27 yaş arasında gənclər əsgərliyə cəlb olunur və çağırışçılar 12 ay müddətində xidmət keçir.

İranda 19 yaşı tamam olan hər kəs əsgərliyə cəlb olunur. Hərbi xidmət müddəti 18 ay çəkir. Amma orduya könüllü qəbul 16 yaşdan başlayır. Bu zaman yeniyetmələr “Bəsic” adlanan yarımhərbi birləşmədə xidmət keçə bilər.

Türkiyədə çağırışçılar əsgərliyə 21 yaşında aparılırlar. Məcburi hərbi xidmət 12 ay, ali təhsillilər üçün isə 6 ay təşkil edir. Amma 27 yaşına qədər ölkə sakinləri 18 min lirə qarşılığında (ödənişli əsgərlik) hərbi xidmətə getməmək hüququ qazanır.

İsraildə hərbi xidmət məcburiyyəti həm kişi, həm də qadınlara aid edilir. Kişilər üçün hərbi xidmət müddəti 3 il, qadnılar üçün isə 2 il təşkil edir.

Dünyada ən uzun əsgərlik müddəti Şimali Koreyada həyata keçirilir. 25 milyon sakini olan ölkədə hərbi xidmət müddəti quru qoşunlarında 5-12 il, Hava Hücumundan Müdafiə Qoşunlarında 3-4 il, Hərbi Dəniz Qüvvələrində 5-10 il təşkil edir.

Məcburi şəkildə Rusiyada 18-27 yaş arası kişilər əsgərliyə getməlidir. Ali təhsillilər 12 ay, ali təhsil haqqında diplomu olmayanlar isə 18 ay əsgərlik çəkirlər. Avstriyada da məcburi əsgərlik sistemi mövcudluğunu saxlayır. Ölkədə xidmət cəmi 6 ay davam edir. Cənubi-Şərqi Asiya ölkələrindən Tailandda quru qoşunlarında 2 il və 3 il isə hərbi dəniz qüvvələrinin payına düşür.

Azərbaycanda həqiqi hərbi xidmət müddəti 18 ay, ali təhsillilər üçün 12 ay təşkil edir. Son vaxtlar həqiqi hərbi xidmətin müddətinin azaldılması istiqamətində müzakirələr aparılır.

Maraqlıdır, Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh müqaviləsindən sonra həqiqi hərbi xidmət müddəti azaldıla bilər?

Məsələ ilə bağlı hərbi ekspert Şair Ramaldanov “Cebheinfo.az”-a bildirib ki, həqiqi hərbi xidmətin müddətinin azaldılması, yaxud da çoxaldılması heç zaman Ermənistan faktoru ilə bağlı olmayıb və bundan sonra da olmayacaq:

“Çünki hər bir dövlətin bununla bağlı öz siyasəti var, o cümlədən də Azərbaycan qarşıda qoyulan vəzifələri, hədəfləri nəzərə alır və onun əsasında bu sahə ilə bağlı ölkə maraqlarına uyğun şəkildə optimal bir qərar qəbul edir.

Bildirim ki, ölkəmizdə həqiqi hərbi xidmətin müddətini azaltmaq olar. Burada müəyyən bir şəkildə sabitliyin də rolu ola bilər. Yəni sülh dövrüdür, ciddi bir təhlükələrin olmaması da hansısa bir qərarın qəbul edilməsinə təsir edə bilər. Ancaq bu, əsas faktor deyil.

İndi Türkiyə modelinə keçidlə bağlı Azərbaycan Prezidenti Ordumuz qarşısında tapşırıq qoyub. Ola bilsin ki, Azərbaycan dövləti Türkiyə modelinə keçidlə bağlı qanunlarda hansısa islahatlar aparsın.

Eyni zamanda, Azərbaycan digər ölkələrin orduya yanaşmalarını, təcrübələri nəzərdən keçirir. O təcrübənin Azərbaycanın maraqlarına nə dərəcədə uyğun olub-olmadığını təhlil edərək, nəticələrinə görə hansısa qərarlar, düzəlişlər qəbul edilə bilər. Ona görə də bu tip məsələlərə kompleks şəkildə yanaşılmalıdır.

Bunun da mərkəzində Azərbaycanın maraqları dayanır. Azərbaycanın maraqları çərçivəsində hansısa qabaqcıl, faydalı qərarlar və düzəlişlər etmək lazımdırsa onu edib, edir və bundan sonra da edəcək”.

Onun sözlərinə görə, Azərbaycanın müdafiə, təhlükəsizlik məsələləri ancaq Ermənistana bağlı deyil:

“Məhz Azərbaycan dövləti sərhədlərin, eləcə də ərazi bütövlüyünü tam təmin etmək üçün bu sahədə müəyyən qərarlar qəbul edir. Hazırda hərbçilərimizin peşəkarlıq səviyyəsi daha da yüksəldilib. Peşəkar ordu o deməkdir ki, hərbi xidmətə çağırış yaşının yuxarı həddi azalır”.

Milli Məclisin Müdafiə, təhlükəsizlik və korrupsiya ilə mübarizə komitəsinin üzvü, millət vəkili Aydın Mirzəzadə isə bildirib ki, hazırda ölkəmizdə orta təhsillilər üçün il yarım, ali təhsillilər üçün 1 il hərbi xidmət müddəti optimaldır:

“Bu, gənclərin həm vətən qarşısında hərbi borcunu ödəməsinə, həm də hərbi vərdişlərə yiyələnməsinə imkan verir. Gələcəkdə isə artıq mövcud vəziyyətə uyğun olaraq, digər qərarlar da qəbul edilə bilər. Ancaq bu gün qanunda olan il yarım və 1 il hərbi xidməti tamamilə optimaldır”.