Dövlət Gömrük Komitəsində (DGK) rüşvət və vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə faktları ilə bağlı aparılan əməliyyatlar nəticəsində bir neçə vəzifəli şəxsin saxlanılması gömrük sistemində illərdir müzakirə olunan problemləri yenidən gündəmə gətirib. Saxlanılan şəxslərin adları artıq açıq mənbələrdə var. Bu şəxslər arasında olduqca yüksək vəzifə sahiblərinin də olması utancvericidir. Bu dövlət qurumunda rəhbərlik də dəyişir, dəfələrlə bu kimi əməliyyatlarla müxtəlif vəzifə tutan məmurlar da həbs edilir, lakin problem aradan qalxmır, korrupsiya halları davam edir.
Məsələ ilə bağlı Tribuna.az-a danışan REAL Pariyasının sədri, iqtisadçı Natiq Cəfərli bildirib ki, Dövlət Gömrük Komitəsinin ayrıca bir qurum kimi fəaliyyət göstərməsinin özü problem yaradır.
Onun fikrincə, gömrük komitəsinin müstəqil qurum kimi saxlanılması illərdir müzakirə mövzusudur:
“Gömrük Komitəsinin ayrıca bir qurum kimi qalmasının özü belə lazımsız və əhəmiyyətsizdir. Artıq 10 ildən çoxdur bu məsələ ətrafında danışıram. Dünyanın çox az ölkələrində gömrük ayrıca bir qurum kimi fəaliyyət göstərir. Adətən bu sahə Maliyyə Nazirliyinin və ya İqtisadiyyat Nazirliyinin tərkibində departament kimi fəaliyyət göstərir”.
İqtisadçının sözlərinə görə, DGK-nin həddindən artıq geniş səlahiyyətlərə malik olması korrupsiyaya münbit şərait yaradır:
“Əgər komitə ləğv edilmirsə, ən azı səlahiyyətləri azaldılmalıdır. Səlahiyyətin çox olması həmişə rüşvət və korrupsiya deməkdir.
Gömrük sahəsində əsas çıxış yolu proseslərin tam elektronlaşdırılması və məmur–biznes təmasının aradan qaldırılmasıdır. Qazaxıstanda, Gürcüstanda olduğu kimi, gömrük və vergi sistemi vətəndaşla, iş adamı ilə məmurun əlaqəsini tam kəsməlidir. Məmur bilməməlidir ki, hansı sənədə, kimin malına baxır. O, yalnız sənədin qanunvericiliyə uyğun olub-olmadığını yoxlamalıdır.
Azərbaycanda məmurla biznes arasında birbaşa təmas var və bu da qaçılmaz olaraq korrupsiyaya yol açır. Təklifim odur ki, Dövlət Gömrük Komitəsi ayrıca qurum kimi ləğv edilsin və ya Maliyyə Nazirliyinin, yaxud İqtisadiyyat Nazirliyinin tərkibində bir şöbəyə çevrilsin. Gömrük əməliyyatları isə tam isimsizləşdirilməli və elektronlaşdırılmalıdır”.
