"Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının (ŞƏT) Pekin sammitində Əliyev-Paşinyan görüşü ehtimalı regional diplomatiya üçün yeni mesaj ola bilər. Əgər bu görüş baş tutarsa iki əsas mövzu gündəmin mərkəzində olacaq: sülh müqaviləsinin inkişafı və Zəngəzur dəhlizi məsələsi".

Bu sözləri Sitat.info-ya açıqlamasında politoloq Tural İsmayılov deyib.

O bildirib ki, Bakı üçün əsas hədəf – Ermənistanla sülh sazişinin konkret mətn üzərində davamıdır: " Ermənistan tərəfi hər dəfə "saziş imzalanmalıdır" desə də, praktiki addımlar atmaqda tərəddüd edir. Azərbaycan isə artıq konkret konturları elan edib: qarşılıqlı ərazi bütövlüyünün tanınması, sərhədlərin dəqiqləşdirilməsi və kommunikasiyaların açılması. Eyni zamanda Ermənistan konstitusiyasının dəyişməsi hələ də baş tutmayıb.

İkincisi və daha kritik məqam – Zəngəzur dəhlizidir. Azərbaycan üçün dəhliz təkcə Naxçıvanla quru bağlantı deyil, həm də Orta Asiyaya çıxış qapısıdır. Ermənistan isə "dəhliz" ifadəsini qəbul etmir, "yol" və "kommunikasiya" anlayışı ilə kifayətlənməyə çalışır, amma cənab Trampın artıq mövqeyi var. Lakin Bakı üçün bu, sadəcə texniki məsələ deyil, strateji məsələdir".

Politoloqun fikrincə, Şanxay görüşünün məğzi də buradadır ki, Azərbaycan, Çinin təşəbbüsləri ilə Avrasiya nəqliyyat xəritəsində mühüm rol almaq istəyir: "Zəngəzur dəhlizi də məhz bu xəritənin ayrılmaz hissəsidir. Paşinyan isə daxili siyasi təzyiqlər, Qərblə balans oyunu və Moskva faktoru arasında çətin seçim qarşısındadır".

T.İsmayılov hesab edir ki. bu görüşdən radikal qərarlar gözləmək çətindir: " Amma iki ehtimal var: tərəflər sülh müqaviləsinin mətni üzərində daha çox irəliləyiş əldə edə bilər və Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı müəyyən konturlu razılıq (ən azı işçi mexanizm) gündəmə gələ bilər. Azərbaycanın mövqeyi dəyişməzdir - dəhliz açılmalıdır, amma "Ermənistanın xoşuna gələr-gəlməz" şərti ilə yox. Bakı bunu regional layihələrin və öz geosiyasi mövqeyinin tərkib hissəsi kimi görür.

Beləliklə, Şanxayda baş tutacaq mümkün Əliyev-Paşinyan görüşü münasibətlərin davamı üçün önəmli ola bilər".