Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyanın “erməni soyqırımı” iddiasının təbliğatını xalq və dövlət maraqlarına zidd adlandırması Türkiyə ictimaiyyətində maraqla qarşılandı. Paşiyanın bu açıqlamasının Ankara ilə münasibətləri normallaşdırmaq və əlaqələri bərpa məqsədindən irəli gəldiyi bildirilir.

Həmçinin Türkiyənin də “erməni soyqırımı” ittihamından yayınmaq və bu məsələnin geopolitik təzyiq mexanizminə çevrilməsinin qarşısını almaq məqsədilə Ermənistanla siyasi, diplomatik və iqtisadi əlaqələrin bərpasını düşündüyünə dair fikirlər yayılır. Paralel olaraq sərhədlərin açılması və münasibətlərin normallaşması ehtimalı gündəmdədir.

Yaxın zamanda iki ölkə arasında sərhədlərin açılması nə dərəcədə mümkün görünür?

Globalinfo.az-a danışan türkiyəli politoloq Hüsamettin İnaç bildirib ki, “erməni soyqırımı” iddiasının yaratdığı təhdidlər 2010-cu illərdə daha üst səviyyədə idi:

“Həmin dövrdə Türkiyə bu iddiaların digər dövlətlər tərəfindən tanınmaması üçün güclü lobbi dəstəyi alırdı. Bu icmaların başında İsrail lobbisi dayanırdı. Lakin zaman keçdikcə Türkiyə anladı ki, bu iddiaların tanınması heç bir real nəticə doğurmur. Məsələnin beynəlxalq məhkəmələr tərəfindən qəbul olunmadığı müddətdə heç bir hüquqi əsası yoxdur. Yalnız məhkəmə qərarı müəyyən ərazilərə Ermənistan tərəfindən iddia olunmasına zəmin yarada bilərdi.

Co Bayden bu iddianı tanıyan ilk ABŞ prezidenti idi, lakin qərarın heç bir hüquqi nəticəsi olmadı. Türkiyə heç vaxt bu kimi siyasi bəyanatları ciddi təhlükə olaraq qiymətləndirməyib”.

Politoloq bildirib ki, 2008-2009-cu illərdə Türkiyənin Ermənistanla yaxınlaşmaq cəhdi yanlış xarici siyasətin nəticəsi idi.

“Ankara həmin dövrdə Azərbaycanın razılığı olmadan Ermənistanla münasibətləri normallaşdırmağa və sərhədləri açmağa çalışdı. Lakin bu, “soyqırımı” iddialarının qarşısını almaq məqsədi daşımırdı. Əsas səbəb Avropa İttifaqına (Aİ) üzv olmaq arzusu idi. Türkiyə bu istiqamətdə addımlar atmaqla insan haqları, demokratik dəyərlər və liberal yanaşma nümayiş etdirməyə çalışırdı. Ancaq bu siyasətin yanlışlığı Azərbaycanın kəskin reaksiyasından sonra tam aydın oldu”.

Politoloqun sözlərinə görə, 2020-ci ildə Azərbaycanın qazandığı tarixi qələbə bölgədə yeni reallıqlar yaradıb:

“Azərbaycanın zəfəri və regionda yaranan yeni balans Türkiyə ilə münasibətlərin daha da dərinləşməsinə şərait yaratdı. 2021-ci ildə imzalanan Şuşa Bəyannaməsi bu əməkdaşlığın zirvə nöqtəsidir.

Hazırda Türkiyənin Aİ-yə üzvlük istiqamətində hər hansı səyi yoxdur. Ankara artıq Avropa dəyərlərinə inanmadığını açıq şəkildə göstərir. Hazırda hansı ölkə istəyirsə, ‘erməni soyqırımı’nı tanıya bilər, bu, Türkiyə üçün önəmli deyil. Ankara məsələni artıq ciddiyə almır və keçmişdə etdiyi səhvləri təkrarlamaq niyyətində deyil. Azərbaycan-Türkiyə münasibətləri isə hər şeydən üstündür. Ankara rəsmi Bakının razılığı olmadan İrəvanla bağlı heç bir qərar verməyəcək”.

Xatırladaq ki, 2008-2009-cu illərdə Türkiyə-Ermənistan sərhədinin açılması, münasibətlərin normallaşması istiqamətində müəyyən addımlar atılsa da, Azərbaycanın kəskin mövqeyi nəticəsində proses yarımçıq qalmışdı.