Azərbaycan son illər təbii qaz ixracatında mühüm aktora çevrilib.
"Cebheinfo.az" qardaş ölkənin “Yenisafak.com” saytına istinadən xəbər verir ki, Rusiya-Ukrayna müharibəsi səbəbiylə təbii qaz böhranı yaşayan İtaliya, Yunanıstan, Bolqarıstan, Macarıstan, Rumıniya, Serbiya, Şimali Makedoniya, Slovakiya, Sloveniya və Xorvatiya qış aylarında enerji ehtiyaclarının bir hissəsini Türkiyə üzərindən nəql edilən Azərbaycan təbii qazı hesabına qarşılayır.
Son illər Azərbaycan Qərbə təbii qaz ixracını genişləndirib və 10 Avropa ölkəsinə təbii qaz satan ölkə kimi formalaşıb.
Rusiya-Ukrayna müharibəsi səbəbindən təbii qaz böhranı yaşayan Avropa enerji mənbələrini şaxələndirmək üçün yeni axtarışlara başlayıb. Bu axtarışlar paytaxt Bakıdan Gürcüstan və Türkiyə üzərindən Avropaya uzanan 3500 kilometrlik Cənub Qaz Dəhlizinin tərəfləri arasında Azərbaycana marağı artırıb.
Etibarlı qaz təminatçısı
2022-ci il iyulun 18-də Avropa İttifaqı (Aİ) ilə Azərbaycan arasında “Enerji sahəsində Strateji Tərəfdaşlığa dair Anlaşma Memorandumu” imzalanıb. Əvvəllər təbii qazı yalnız Gürcüstan və Türkiyəyə daşıyan Azərbaycan daha sonra 10 Avropa ölkəsi ilə müqavilə imzalayaraq 12 ölkəyə təbii qaz ixrac edən ölkəyə çevrilib. Bu gün Azərbaycanın təbii qaz ixracının 50 faizi Avropa ölkələrinin payına düşür. Aİ liderləri Azərbaycanı “etibarlı tərəfdaş qaz təchizatçısı” kimi xarakterizə edirlər.
TANAP və TAP layihələri
Azərbaycan İtaliya, Yunanıstan, Bolqarıstan, Macarıstan, Rumıniya, Serbiya, Şimali Makedoniya, Slovakiya, Sloveniya və Xorvatiyaya təbii qaz ixrac edir.
Hazırda Azərbaycan qazının nəqli TAP layihəsi Cənubi Qafqaz Qaz Kəməri (Bakı-Tbilisi-Ərzurum) və Trans-Anadolu Qaz Kəmərindən (TANAP) ibarət olan “Cənub Qaz Dəhlizi” vasitəsilə həyata keçirilir. Bu ölkələr Rusiya qazının kəsilməsi səbəbindən qış aylarında enerji ehtiyaclarının bir hissəsini ödəmək üçün Azərbaycan qazından istifadə edirlər.
100 illik ehtiyatlar var
2023-cü ildə Avropaya 11,8 milyard kubmetr təbii qaz ixrac edən Azərbaycan 2024-cü ildə bu rəqəmi 12,9 milyard kubmetrə çatdırıb. Azərbaycan həmçinin 2024-cü ildə Türkiyəyə 9,9 milyard kubmetr, Gürcüstana isə 2,4 milyard kubmetr təbii qaz ixrac edib.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev çıxışında deyib: “Bizə və tərəfdaşlarımıza ən azı 100 il çatacaq qədər təbii qaz ehtiyatlarımız var".
