Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti (DTX) tərəfindən keçirilmiş əməliyyat-axtarış tədbirləri nəticəsində Azərbaycanda fəaliyyət göstərən dini icmalardan birinin üzvünə qarşı terror aktı planlaşdırmış Gürcüstan vətəndaşı Aqil Aslanov və Azərbaycan vətəndaşı Ceyhun İsmayılov saxlanılıblar. Onlar xarici xüsusi xidmət orqanının təlimatına əsasən və 200 min dollar pul müqabilində bu cinayəti törətmək istəyiblər.
Vaxtaşırı bu cür məlumatlar açıqlanır. Hətta Bakıdakı İsrail səfirliyinə qarşı terror aksiyalarının da qarşısı son illər bir neçə dəfə alınıb. Mövzu ilə əlaqədar məlumat paylaşan İsrailin nüfuzlu “Kan” telekanalı hadisənin bəzi detallarına aydınlıq gətirib. Telekanal öldürülməsi planlaşdırılan şəxsin yəhudi icmasının üzvü olduğunu bildirib. İddiaya görə, sifarişçi İran xüsusi xidmət orqanıdır.
“Hədəf əsasən müsəlman ölkəsi ilə İsrail arasında əməkdaşlığı fəal şəkildə təşviq edən tanınmış bir şəxs olub”, – “Kan” qeyd edib.
“Kan”ın bu iddiasının nə qədər əsaslı olub-olmadığı yəqin ki, Azərbaycanın müvafiq orqanlarının növbəti açıqlamalarında ortaya çıxacaq. Amma bilinən bir həqiqət var ki, İrana bağlı terrorçu qrupların bu cür terror hadisəsi ilə Azərbaycanda qan tökməyə çalışması ilk belə təşəbbüs deyil. Təxminən 10-12 il öncə Bakıda yəhudi din xadiminə qarşı terror hazırlığı ifşa edilmişdi. Belə çıxır, Azərbaycanı terrorla “vurmaq” üçün xarici güclər fürsət gözləyir. 2023-cü ilin mart ayında isə deputat Fazil Mustafaya qarşı da sui-qəsd cəhdi olmuşdu. O, hücum nəticəsində ağır yaralanmışdı. Bu terror aksiyasının sifarişinin İrandan verildiyi deyilir.
İran Azərbaycanda terror törətməklə nəyə nail olmaq istəyir?
Globalinfo.az-a danışan siyasi şərhçi Heydər Oğuzun fikrincə, İranın geosiyasi mübarizədə terrordan dövlətlərə və güc mərkəzlərinə qarşı təzyiq vasitəsi kimi istifadə etməsinin tarixi çox qədimdir.
O deyib ki, hələ 11-12-ci əsrlərdə Səlcuqilər hakimiyyəti dövründə indiki İran ərazisində qurulan Türk hegemoniyasına qarşı fars şovinistləri məhz terror vasitəsilə mübarizə aparırdılar:
“Bunun üçün isə insanların dini dəyərlərini istismar edib “Haşhaşilər” adlanan terror dəstələri yaratmışdılar. Həmin dəstələr vasitəsilə bir çox türk hökmdarlarını, siyasi xadimlərini ortadan qaldırırdılar. 50-dən çox “Haşhaşi” qurbanlarının ən məşhuru isə Nizamül-mülk idi. Daha sonra İran ərazilərinin Hülakilər tərəfindən işğal olunması ilə bu dəstənin varlığına son qoyuldu. Təəssüf ki, üzərindən min il keçəndən sonra qurulan İran İslam rejimi də yenidən “Haşhaşilər”in metodunu mənimsədi. İran rejiminin sahibləri də sələfləri kimi din adı altında müxtəlif İslam ölkələrinin məşhurlarını qətlə yetirdilər. İran rejiminin motivasiya qaynağı kimi əldə etmək istədikləri məqsədlər də eynidir: islam coğrafiyasında dini təfriqələr çıxarmaq, məzhəb müharibələrini alovlandırmaq və zəif düşürdükləri ölkələri öz iradələrinə tabe etdirmək. Maraqlı burasındadır ki, İran rejiminin poliqona çevridiyi coğrafiya da eynidir – Türk dünyası.
Amerikanın məşhur “Wall Street Journal” nəşrinin 8 avqust 1996-cı il tarixli buraxılışında dərc olunan bir məlumata görə, terrorizm İran üçün dövlət siyasətinin bir vasitəsidir və terror fəaliyyətləri İran hökumətindən asılı olmayaraq onun nəzarətindən kənarda həyata keçirilməyib. Terror əməliyyatları kəşfiyyat xidmətləri tərəfindən planlaşdırılıb və sonra rəhbərliyə tövsiyə edilib. Planlar prezident Haşimi Rəfsəncani və ali dini lider Ayətullah Əli Xamenei tərəfindən təsdiqlənirdi. Görünür, məhz bu səbəbdən də İran İslam rejimi qurulduğu gündən etibarən Türkiyədə və digər müsəlman ölkələrində bir çox ziyalılar və dövlət xadimləri İran tərəfindən dəstəklənən qruplar tərəfindən qətlə yetirilməyə başlandı”.
Heydər Oğuzun fikrincə, müxtəlif zamanlarda bəzi türk ziyalılarının öldürülməsində İrana bağlı qrupların adı tez-tez hallansa da, İran əsasən müxtəlif terror təşkilatları yaradaraq və ya onları dəstəkləyərək türk və islam dünyasında öz təxribatlarını davam etdirib:
“Məsələn, PKK-ya ən çox dəstək verən dövlətlər arasında İranın da adı hallanır. Eyni zamanda Livanda, Suriyada fəaliyyət göstərən Hizbullah, İraqdakı Həşdi-Şabi, Yəməndəki Husilər, Əfqanıstan şiələri tərəfindən formalaşdırılan Fatimiyyun, pakistanlılardan təşəkkül tapan Zeynəbiyyun təşkilatları İrana bağlı terror dəstələrinin başında gəlir. Azərbaycanda iranqafalılardan təşəkkül tapan Hüseyniyyunçular da İrana bağlı terror təşkilatının üzvləridir. Bilirsiniz ki, Gəncənin keçmiş icra başçısı Elmar Vəliyevə qarşı sui-qəsd də İranda təlim keçmiş Yunis Səfərov adlı şəxs tərəfindən həyata keçirilmişdi. Eynilə millət vəkili Fazil Mustafaya qarşı da sui-qəsd törədilmiş və bir xoş təsadüf nəticəsində deputat salamat qurtulmuşdu. Hardasa 15 il əvvəl yolda bıçaqlanan yazıçı Rafiq Tağının öldürülməsində də İranın adı hallanırdı”.
Siyasi şərhçi hesab edir ki, son zamanlar Yaxın Şərqdə böyük məğlubiyyətlə qarşılaşan İranın özünü toparlamaq və tərəfdarlarının rəğbətini qazanmaq üçün də yenidən terror aktlarına ehtiyacı var:
“Məsələ burasındadır ki, bu cür qanla bəslənən təşkilatlar ən kritik anlarda sakit dayana bilməzlər. Əks halda tərəfdarları onun zəiflədiyini düşünüb yanından ayrılarlar. Bununla da öz qınına çəkilib yoxoluş prosesinə qədəm qoyarlar. Görünür, bu səbəbdən də İran Azərbaycanda belə terror hadisəsi törətməklə həm tərəfdarlarını yanında saxlamaqla həyata tutunmağa, həm də ölkəmizin beynəlxalq əlaqələrinə zərbə vurmağa çalışır. Xüsusilə yəhudi əsilli icmanın hədəf seçilməsi də təsadüfi deyil. Azərbaycanı sionizmlə bağlamağa çalışan İran bu terror aktını planlaşdırmaqla həm də sui-qəsdi İsraillə yaxın münasibətlərin doğurduğu reaksiya kimi təqdim edərək bizi müsəlman dünyasının gözündən salacağına ümid edir”.
