Sərxoş sürücülərin avtomobil idarə etməsi ilə bağl müvafiq idarələrin açıqladığı statistik rəqəmlərə çox rast gəlirik. İş orasındadır ki, spirtli içki qəbul edən sürücülərlə yanaşı, narkotik vasitə qəbul edib, sükan arxasına əyləşənlər də az deyil. Maraqlıdır ki, belə sürüclərlə bağlı rəsmi məlumatlara demək olar ki, rast gəlmək mümkün deyil. Görəsən buna səbəb nədir? Yoxsa Azərbaycanda narkotik qəbul edənlər sükan arxasında oturmur?
Daxili İşlər Nazirliyinin Respublika Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsinin ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsinin rəisi, polis polkovnik-leytenantı Kamran Əliyevin sözlərinə görə, narkotik vasitə qəbul edərək sükan arxasına oturub nəqliyyat vasitəsini idarə edən sürücülərin ayrıca olaraq statistikası aparılmır. Çünki qanunla onlar da sərxoş sürücülər kimi qeydə alınırlar: “Yol hərəkəti haqqında” Qanunda göstərilir ki, nəqliyyat vasitələrini idarə etmək hüququ olan və ya olmayan şəxs tərəfindən nəqliyyat vasitəsinin alkoqoldan, narkotik vasitələrdən, psixotrop maddələrdən və güclü təsir göstərən digər maddələrdən istifadə olunması nəticəsində idarə edilməsinə görə nəzərdə tutulan cəza eynidir. Ona görə də adıçəkilən 4 halda aşkar edilmiş sürücülərin hamısının vəziyyəti sərxoş kimi qiymətləndirilir. Burada sərxoşluq insanın ümumi vəziyyəti kimi qiymətləndirildiyindən nəqliyyat vasitəsini narkotik maddə qəbul edərək idarə edən sürücülər də, sərxoş kimi qeydə alınır və onların ayrıca statistikası aparılmır.”
Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsinin Yol-Patrul Xidməti şöbəsinin rəisi, polkovnik Ərəstun Məcidov isə deyir ki, narkotik və psixotrop maddələrin təsiri altında sükan arxasına əyləşən sürücüləri müəyyən etmək üçün DYP narkotester aparatından istifadəyə başlayıb. Aparatın üstünlüyü ondadır ki, tibbi müayinə zamanı sürücünün narkotik maddədən istifadə edib-etmədiyini müəyyənləşdirmək saatlarla vaxt apardığı halda, bununla bir neçə dəqiqəyə cavab tapmaq mümkündür: “Yol polisi iki növ narkotester cihazından istifadə edir. Onlardan birincisi bir qədər böyük cihazdır və 7 narkotik və psixotrop maddə üzrə müayinənin nəticəsini 10 dəqiqə ərzində göstərə bilir. Müayinə zamanı sürücü əldə tutulan kiçik qurğunu ağzında sıxır, onun ağız suyundan müayinə götürülür. Kiçik qabın tərkibində mikroçip olduğu üçün hətta narkotik maddənin adını da müəyyən edir. Bu aparat kokain, metadon, amfetamin, kanabis və başqa narkotik və psixotrop maddələri yoxlamaq gücünə malikdir. İynə vuran, narkotik maddəni qəbul edən, hansısa dərmanla qarışdırıb içən sürücüləri aşkarlamaq bu aparatlar vasitəsilə cəmi 10 dəqiqə ərzində mümkündür.”
Ərəstun Məcidov Analitik.az-a onu da bildirdi ki, bu aparatlardan bütün ölkə üzrə istifadə olunur. Lakin məsələ burasındadır ki, reyd zamanı bir-iki sürücü bu aparat vasitəsilə müayinə olunandan sonra dərhal dost-tanışlarına məlumat verirlər. Bununla da narkotik istifadəçisi olan digər sürücülər qaçıb gizlənə bilirlər. Buna görə də, Ə.Məcidov hesab edir ki, belə faktları aşkar etmək üçün kütləvi reydlərin davamlı aparılmasında fayda var.
Yol polisinin keçirdiyi reydlərdə mütəmadi iştirak edən "Jurnalistika və İnkişaf Mərkəzi" İctimai Birliyinin sədri, avtosfer.az saytının rəhbəri Elməddin Muradlı isə qeyd etdi ki, son vaxtlar sürücülər arasında narkotik vasitə və psixotrop maddələr, eləcə də baş gicəlləndirici həblər qəbul edənlərin sayı artıb. Hətta energetik içkilərin tərkibində də müəyyən bihuşedici maddələr var: “Sürücünü yol polisi saxlayanda özünə haqq qazandırır ki, energetik içki içmişəm. Amma yoxlayanda görürsən ki, sərxoş vəziyyətdədir. Mən özüm dəfələrlə yol polisinin reydlərində iştirak etmişəm. Ötən il dekabrın 5-də reyd keçiriləndə Koroğlu Rəhimov küçəsində belə bir halın şahidi oldum. Sürücü yolda maşını səkiyə çırpa-çırpa sürürdü. Saxlayanda isə spirtli içki qəbul etmədiyini, dərman atdığını bildirdi. Yoxlayanda isə, onun hansısa energetik içki ilə qarışdırıb dərman atdığı müəyyən edildi.”
E. Muradlı narkotik vasitə qəbul edərək, avtomobil idarə edənlərə yalnız paytaxtda deyil, bölgələrdə də rast gəlindiyini vurğuladı: “Quba-Xaçmaz bölgəsində olan reyddə iştirak edirdim. Məlum oldu ki, orada kütləvi şəkildə narkotik vasitələrin təsiri altında avtomobil idarə edən sürücülər artıb. Yalnız belə hallara paytaxtda rast gəlinmir, əksinə, bölgələrdə bu vəziyyət daha çox yayılıb. Düzdür, bu barədə məlumat vermirlər. Amma bunu demək lazımdır. Bir məsələni də qeyd edim ki, hətta reyd zamanı yol polisinin rəisi dedi ki, reyd xəbərini eşidən kimi narkoman sürücülər qaçıb gizlənirlər. Bir-birlərinə xəbər ötürürlər.”
Qeyd edək ki, ötən il yol-nəqliyyat hadisələrinin qarşısının alınması məqsədilə yol polislərinin həyata keçirdikləri tədbirlər nəticəsində avtomobili sərxoş halda idarə edən 6689 sürücünün müəyyən edildiyi vurğulanıb. Maraqlıdır, görəsən onlardan neçə nəfəri narkoman olub?..
