Yaponiya geosiyasi hücuma keçir – TƏHLİL
Tarix: 29-01-2015, 13:29 | Çap et
Yaponiya II Dünya Müharibəsindən bu yana hərbi müstəvidə daha çox passiv, ya da neytral mövqeyilə seçilirdi. Lakin Asiya regionu və ondan kənarda baş verən ciddi geostrateji transformasiyalar rəsmi Tokionu əməlli-başlı narahat etməyə başlayıb.
Yaponiyanın Çin, Rusiya, Şimali Koreya və Cənubi Koreya ilə gərgin münasibətləri, nəticə etibarilə onu regionda ciddi şəkildə təkləyir. Yaponiyanın təkləndiyini düşünməyə bu faktlar əsas verir:
1) Rəsmi Tokionun Moskva ilə mövcud olan Saxalin və Kuril adaları mübahisəsi, bunun fonunda Rusiya qırıcılarının Yaponiyanın hava sərhədini tez-tez pozması ikitərəfli əlaqələri düşmənçilik həddinə çatdırır. Əlbəttə, Rusiya ilə soyuq münasibət təkcə bununla bitmir və Rusiya-Şimali Koreya əlaqələrinin isinməsi, eləcə də rəsmi Moskvanın Koreya lideri Kim Yonqunu qarşıdan gələn II Dünya Müharibəsinin 70 illiyinə həsr olunacaq mərasimə dəvət etməsi Rusiya-Yaponiya ziddiyyətlərini daha da alovlandırır. Şübhəsiz, bu dəvət Rusiya və Şimali Koreya arasında münasibətlərdə yeni səhifə açacaq.
2) Digər məqam isə odur ki, bərbad Yaponiya-Şimali Koreya münasibətləri, həmçinin bu əlaqələrin fonunda Yaponiya və Cənubi Koreya arasındakı soyuqluq Tokionu çətin vəziyyətdə qoyur.
3) Gərgin, bəzən isə böhran həddinə çatan Çin-Yapon əlaqələri rəsmi Tokionun regionda təklənməsini göstərən səbəblərdən biridir. Çinin bölgədə artan hərbi, iqtisadi və siyasi nüfuzu, üstəgəl, Çin-Rusiya yaxınlığı, Çinin Afrikada ağalığı bölgədə Yaponiyanın milli maraqlarına hədədir. Cənubi Amerikadakı güclənən kapital bazarında Çinin yüksəlişi də Yaponiyanı çox narahat etməkdədir. Çinin Venesuela ilə təzəlikcə 20 milyard dəyərində imzaladığı müqavilə, əvvəl vermiş olduğu 42 milyardlıq kredit, hətta, Çinin Ekvadora 7,5 milyard dollar kredit verməyə hazırlaşması, şübhəsiz, Yaponiyanı qıcıqlandırır. Bu arqumentlərə 2014-cü ilin may ayında Tokioda Çin əleyihə Uyğur məsələsilə bağlı keçirilən etirazı da əlavə etsək, durumun nə dərəcədə böhranlı olduğu aydınlaşar.
4) ABŞ-Avropa münasibətlərinin fonunda Amerikanın Yaponiyanı ideal müttəfiq görməsi, Yaponiyanın isə, öz növbəsində ABŞ-ı real tərəfdaş sayması daha da intensivləşir. 2014-cü ildə Çin və Yaponiya arasındakı mübahisəli adalar mövzusunda rəsmi Vaşinqtonun Tokioya verdiyi açıq-aşkar dəstək, habelə ikitərəfli hərbi yardım haqqında müqavilə buna ən gözəl nümunədir. Bu faktlar sırasına tez-tez keçirilən hərbi təlimləri də əlavə etsək, kritik Çin-Yapon qarşıdurmasında Ağ Evin aşkar mövqe sərgilədiyi aydınlaşar. Vaşinqton gərgin Çin-Yapon qarşıdurmasında Tokioya hər cür hərbi yardım edəcəyini Prezident, Dövlət Katibi, Müdafiə Naziri səviyyəsində rəsmən aydın şəkildə bəyan ediblər.
Asiyadakı goesiyasi dəyişikliklərin Yaponiyanın maraqlarının əksinə olması rəsmi Tokionu çox qıcıqlandırır. Əsas hədəf Çindir, çünki güclənən Pekin Asiya regionunda Yaponiyanın milli təhlükəsizliyinə birbaşa təhlükə törədir.
Bəs bu vəziyyətdə Yaponiya hansı siyasi hədəflərə yönəlir?
Baş verən siyasi proseslərdəki ardıcıllığa diqqət yetirək. Demək olar ki, Yaponiyanın bütün geosiyasi arealda aktivliyə can atdığını görmək mümkündür. Yaponiya Milli Təhlükəsizliklə bağlı hesabatında Çinin artan hərbi nüfuzu, bölgədə keçirdiyi hərbi təlimlər, hərbi gəmilərinin regionda nəzarəti öz əlinə almaq cəhdləri, ən əsası isə, 24 ildə Çinin hərbi büdcəsinin 30 dəfə artdığını əsas göstərərək, ciddi adekvat addımlar atacağına dair mesaj verdi. Yaponiya Parlamenti Yapon ordusunun ölkə sərhədlərindən kənarda fəal hərbi əməliyyatlarda iştirak edə bilməsi üçün ötən il qanunda ciddi dəyişikliklər etdi. İndiyə qədər sadəcə müdafiə mövqeyi tutan rəsmi Tokio bundan sonra artıq müttəfiqlərinə sərhəddən kənarda hər cür hərbi yardım edəcəyini rəsmən açıqladı. Tokionun bu addımı atmasına səbəb, əlbəttə ki, Asiyada təklənməsidir.
Təbii ki, Yaponiyanın bu addımı Çini bərk narahat etməkdədir. Diqqət olunmalı incə nüanslardan biri də budur ki, Yaponiya II Dünya Müharibəsindən bu yana ilk dəfə belə bir qərar qəbul edir. Baş nazir Şinzo Abe bu qərarın vacib olduğunu bildirib.
Şübhə ola bilməz ki, bu “sərt güc” (hard power) dəyişiklikləri Yaponiyanın hərbi potensialının müdafiədən hücuma keçməsinə hesablanıb. Parlamentin etdiyi dəyişiklik yapon ordusuna hərbi gücə üstünlük vermək hüququ qazandırmaqla, böyük hərbi əməliyyatlarda iştirak etmək imkanları da açır.
AzVision.az
|
|
|
|
|
|
|
|
Putin SSRİ-ni bərpa edə biləcəkmi?
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| • “Ermənistana yeganə təsiri Azərbaycan edə bilir” - Ovannsiyan
Dünən, 17:35 |
|
|
|
| • Bir neçə şirkət “MilliKart”dakı payını “ASB Bank”a satıb
Dünən, 17:31 |
|
|
|
| • ADSEA 2,7 milyon manatlıq nasos aqreqatları alır
Dünən, 17:23 |
|
|
|
| • “İndi niyə şikayət edirsiniz?” - “Avroviziya” təmsilçisi ittihamlara cavab verdi
Dünən, 17:11 |
|
|
|
| • Kremlin vəzifə verdiyi komissiya sədri Azərbaycanı hədəf aldı - DETALLAR
Dünən, 17:03 |
|
|
|
| • Lukaşenko və Putin nüvə qüvvələrinin təlimində videobağlantı ilə əlaqə saxlayıblar
Dünən, 17:01 |
|
|
|
| • Tiflisdə Trampın adına göydələn tikiləcək - Qafqazın ən böyüyü olacaq
Dünən, 16:51 |
|
|
|
| • Bakıda 8 il əvvəl iş adamına basqın edən şəxslə bağlı QƏRAR
Dünən, 16:42 |
|
|
|
| • "Qiyamət günü" radiostansiyası müəmmalı sözlər yayımladı - "UVB-76 loqi"
Dünən, 16:38 |
|
|
|
| • Qarabağ barədə bundan başqa iddiamız yoxdur - Köçəryan
Dünən, 16:28 |
|
|
|
| • Cəbrayıl və Ağdamda “ASAN Həyat” kompleksləri tikilir: - Layihələndirməyə ₼1 milyon ayrıldı
Dünən, 16:23 |
|
|
|
| • Bakı-Tiflis qatarında biletlərin TAM QİYMƏTİ AÇIQLANDI
Dünən, 16:14 |
|
|
|
| • “Azərkosmos” İsraildə evləri icarəyə götürüb: 1 milyon manata - TƏFƏRRÜAT
Dünən, 16:08 |
|
|
|
| • Kamal Abdulla qadınlarla bağlı cavabı haqda - Açıqlama yaydı
Dünən, 16:07 |
|
|
|
| • Ramiz Mehdiyevin kürəkəni və nəvəsinin “040” sevdası - FOTOLAR
Dünən, 16:04 |
|
|
|
| • SOCAR-ın Rusiyada nə qədər qazandığı məlum oldu - DETALLAR
Dünən, 15:43 |
|
|
|
| • 24 yaşlı azərbaycanlı Məryəm Novruzi dünyanın ən məşhur şirkətlərindən birində yeni vəzifəyə başlayır
Dünən, 15:36 |
|
|
|
| • Ukrayna ağdamlı kriminal avtoriteti niyə qəbul etmir? - TƏFƏRRÜAT
Dünən, 15:34 |
|
|
|
| • "Lux Residence"lə bağlı növbəti qalmaqal: 110 yaşlı evin dəyəri ödənilmir - FOTO
Dünən, 15:28 |
|
|
|
| • Vüsal Nəsirli onu Səftər İsmayılovun yerinə təyin etdi - BUNDAN SONRA...
Dünən, 15:17 |
|
|
|
| • "Araz" supermarketlər şəbəkəsi "Best Managed Companies Azerbaijan 2026" müsabiqəsinin qalibi oldu - FOTO
Dünən, 15:15 |
|
|
|
| • Qonşusunu daşla vurub öldürən şəxslə bağlı qərar açıqlandı - TƏFƏRRÜAT
Dünən, 15:12 |
|
|
|
| • Ermənistan Avrasiya Birliyindən çıxarıla bilər - AÇIQLAMA
Dünən, 14:55 |
|
|
|
| • Paşinyan Rusiyaya səfərdən imtina etdi - KİV
Dünən, 14:49 |
|
|
|
| • Rusiya agentlərini İrəvana göndərib: - Seçkiqabağı qalmaqal
Dünən, 14:47 |
|
|
|
| • Hantavirus geniş yayılsa böyük sayda ölüm halları olacaq - Professordan XƏBƏRDARLIQ
Dünən, 14:43 |
|
|
|
| • Azərbaycanda karantin rejimi belə ləğv olunacaq - DETALLAR
Dünən, 14:31 |
|
|
|
| • Gürcüstana qatarla gedərkən 81 manatdan əlavə məcburi xərclərimiz olacaq? - AÇIQLAMA
Dünən, 14:29 |
|
|
|
| • Mingəçevirdə ikinci qrup əlili öz işindən çıxarıb başqa şəhərə işə göndərirlər... - BU NƏDİ BELƏ?
Dünən, 14:16 |
|
|
|
| • Dünyanın ən böyük və qədim xəritəsində Azərbaycan - FOTO
Dünən, 14:04 |
|
|
|
| • “Alim Qasımovu “Avroviziya”ya göndərmək düzgün deyil” – Faiq Sücəddinovdan sərt mesaj
Dünən, 14:00 |
|
|
|
| • “Azure Residence”də BÖYÜK QALMAQAL... - İLGİNC FAKTLAR...
Dünən, 13:58 |
|
|
|
| • Şöbədə mühəndis var, seçim başqa yerdən edilir — kadr siyasəti, yoxsa formal seçim?!
Dünən, 13:48 |
|
|
|
| • Əvvəllər ailə büdcəsi var idi, indi "sənin", "mənim" pulum - BELƏ DAVAM EDƏRSƏ...
Dünən, 13:01 |
|
|
|
| • Köçəryan Paşinyana qarşı “ən yaxşı” bacardığı üsulu işə salır - Görünəni odur ki...
Dünən, 12:57 |
|
|
|
| • Ermənistan-Türkiyə Komissiyasının ilk iclası keçirilib
Dünən, 12:55 |
|
|
|
| • Cənubi Qafqaza qayıtmaq, yoxsa GUAM-ı dirçəltmək? - AKTUAL
Dünən, 12:36 |
|
|
|
| • AZAL hava şəraiti ilə əlaqədar Naxçıvan uçuşlarını yenidən təxirə salıb - DİQQƏT
Dünən, 12:33 |
|
|
|
| • "Efirlərdə toy operatorlarıdır, gəlib ağzının içinə girir, nə gündə çəkirlər, biabırçılıqdır"
Dünən, 12:10 |
|
|
|
| • Rüşvətə görə həbs edilən məmurlar kassasiya şikayəti verdi
Dünən, 12:08 |
|
|
|
| • DGK 190 min manata itlər üçün yem, xalta və yemək qabı alır
Dünən, 12:05 |
|
|
|
| • Moskva-İrəvan qarşıdurması böyüyür - Mirzoyan Şoyquya cavab verdi
Dünən, 12:03 |
|
|
|
| • Rusiya Paşinyanla bağlı iddianı təkzib etdi - KİV
Dünən, 11:55 |
|
|
|
| • Azərbaycan şəhərsalma sahəsində beynəlxalq əməkdaşlığı genişləndirir - MƏQALƏ
Dünən, 11:49 |
|
|
|
| • "Meqa Sığorta”nın xalis mənfəəti kəskin azalıb
Dünən, 11:46 |
|
|
|
| • MİDA-nın Saraydakı 88 milyon manatlıq tenderlərini kimlər udub? – ŞİRKƏTLƏR, MƏBLƏĞLƏR
Dünən, 11:45 |
|
|
|
| • Tanınmış şair nazirdən nə xahiş edib? - “Xeyli müzakirə aparmışıq”
Dünən, 11:40 |
|
|
|
| • Plastik qabların satışına QADAĞA GƏLİR?
Dünən, 11:38 |
|
|
|
| • Fərid Məmmədova qarşı BÖYÜK YEYİNTİ İTTİHAMI - TƏFƏRRÜAT
Dünən, 11:36 |
|
|
|
| • “Sən bizə sağ lazımsan, Paşinyan...” -İrəvan qarışır
Dünən, 11:34 |
|
|
|
|
