“İranın mürəkkəb raket proqramı var, lakin indiyə qədər səsdən sürətli kruiz raketi hazırlaya bilməyib.
Rusiya Prezidenti Vladimir Putin bu boşluğu doldurmaq üçün müdaxilə edərək Tehranı Ukraynaya hücumlar üçün “Şahed” dronları ilə təmin edib. 2023-cü ildən bəri, “Rosoboronexport”-un himayəsində Rusiyanın aparıcı raket mütəxəssisləri İrana ABŞ-nin Yaxın Şərqdəki hərbi gəmiləri və bazaları üçün ciddi təhlükə yaradan yeni bir silah sinfi hazırlamağa kömək edirlər.
Bu iş İranın ABŞ və İsraillə hazırkı müharibəsi zamanı da davam edib”.
“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, bunu “The Financial Times” qəzeti yazıb.
Rusiya və İrandakı mütəxəssislər və rəsmilər arasında yazışmalar mətbuata sızıb. Eləcə də səyahət qeydlərinə və hərbi patentlərin təhlilinə əsaslanaraq C430L kod adlı gizli proqramın mövcudluğu barədə məlumat verilir.
"Bu, iranlıların onilliklərdir əldə etməyə çalışdığı son dərəcə strateji əhəmiyyətli hərbi texnologiyanın Rusiya tərəfindən ötürülməsidir", - deyə İran raketləri üzrə ekspert və Böyük Britaniyada yerləşən “Conflict Armament Research” şirkətinin baş analitiki Fabian Hinz qəzetə bildirib.
“Rosoboronexport” nümayəndələri və Moskva vilayətində yerləşən maşınqayıtrma zavodunun aparıcı mühəndisləri 2023-cü ilin noyabr ayında C430L müqaviləsinin imzalanmasından əvvəl və sonra İrana dəfələrlə səfər ediblər.
Yazışmalardan məlum olub ki, mühəndislər İranın problemlərini müəyyən etməyə və onların həllini asanlaşdırmağa çalışıblar:
“Onlar İrana bir neçə dəfə səfər ediblər. Məsələn, hava ilə nəfəs alan hərəkətverici sistemlər hazırlayan tədqiqat və inkişaf şirkətində çalışan Aleksandr Çebakov 2023-cü ildə ölkəyə üç dəfə səfər edib.
Rusiya patentləri göstərir ki, Çebakov kruiz raketləri üçün səsdən sürətli ramreaktiv mühərriklər üzrə mütəxəssisdir”.
2025-ci ilin aprel ayında “Rosoboronexport” C430L ilə bağlı texniki məsləhətləşmələr aparmaq üçün İrana iyirmidən çox mütəxəssisdən ibarət nümayəndə heyəti göndərməyi təklif edib.
Eyni məktubda, Tehrandan uçuşdan əvvəl hərəkətverici sistemin texniki təhlili çərçivəsində rus mühəndislərinin sınaq məlumatları ilə bağlı suallarını cavablandırması istənilib.
Sözügedən mühərrik kruiz raketinin səs sürətindən bir neçə dəfə daha sürətli uçuş sürətini saxlamağa imkan verir. O, həmçinin aşağı hündürlükdə uça bilər və bununla da onu aşkarlamaq və vurmaq üçün lazım olan vaxtı azaldır.
Ekspertlər qeyd edirlər ki, bu, xüsusilə ABŞ və müttəfiqlərinin qabaqcıl quru və dəniz əsaslı hava hücumundan müdafiə sistemlərini işlətdiyi Fars körfəzindəki İran üçün aktualdır.
İran üzrə ixtisaslaşmış və hazırda Ceyms Martin Yayılmama Araşdırmaları Mərkəzində çalışan keçmiş Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin hərbi analitiki Cim Lamson deyir ki, Tehranın radikal şəkildə yeni strateji silah sistemi əldə etməsi ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin gəmiləri üçün təhlükə yarada bilər.
