Camaat lombard girovluğunda - Qızıllarımızı necə qapdırırıq...
Tarix: 24-02-2014, 11:23 | Çap et
Azərbaycanda 2011-ci ildə 600 lombard fəaliyyət göstərirdisə, indi onların sayı 1200-ü ötüb. İqtisadçı ekspert Vüqar Bayramov bildirir ki, lombardların artımı Mərkəzi Bankın bank sektorundakı sərtləşdirmə addımları ilə əlaqədardır: “Bankların kütləvi kreditləşməni, demək olar, dayandırması kredit axtaran vətəndaşları ya lombardlara, ya da sələmçilərə üz tutmağa vadar edib. Bank sektorundakı son dəyişikliklərdən əslində daha çox faydalanan da məhz lombardlardır. Öncədən bəlli idi ki, Mərkəzi Bankın inzibati islahatları ya lombardların fəaliyyətinə geniş imkanlar yaradacaq, ya da banklar özləri qara bazar formalaşdıracaqlar. Banklar hələlik belə bazar formalaşdırmağa tələsməsələr də, lombardlar artıq təngnəfəs olublar.
İlk baxışdan burada qeyri-adi heç nə yoxdur. Lombardlar borc verirlər, vətəndaşlar isə bundan faydalanırlar. Amma məsələ heç də göründüyü kimi sadə deyil. Əvvəla, banklardakı kredit böhranı lombardların təklif etdiyi borclar üzrə faizləri artırmasına gətirib çıxarıb. Səbəb da sadədir: kütləvi kredit təklif edən bank yoxdur, tələb isə yüksək olaraq qalmaqdadır. Lombardlar bu tələbdən yararlanmağa çalışırlar. İstehlak kreditləşməsinin dayandırılmasından sonra lombardların təklif etdiyi pullara tələbatın kəskin artması müşahidə edilir. Yanvar ayının yekunları göstərir ki, lombardların aylıq faiz dərəcələrində 1-1.5 faiz artım var. Bu isə o deməkdir ki, artıq lombardların təklif etdiyi borclar üzrə faiz dərəcələri illik olaraq 40 faizdən artıqdır.
İkincisi, lombardlarda girovun qiymətləndirilməsi mexanizmi yoxdur. Məsələn, bu xidmət 3000 manatlıq kredit təklif edən zamanı ən azı 5000 manatlıq qızıl-zinət əşyalarını girov kimi tələb edir. Bu isə o deməkdir ki, yüksək faizlə verilən pul girovun təxminən yarısı dəyərində olur. Faizlər yüksək olduğundan pulun geri ödənilməsində risk faktoru yüksəkdir. Əgər faizləri nisbətən aşağı olan kommersiya banklarına əhalinin qaytara bilmədiyi borc 1 milyard dollardan çoxdursa və son 1 ildə 10 faiz artım olubsa, deməli, lombard borclarında da vəziyyət ürəkaçan deyil. Götürdüyü pulu və ya onun yüksək faizlərini geri qaytara bilmədikdə vətəndaş bazar qiymətindən dəfələrlə aşağı dəyərləndirən girovundan da olur.
Üçüncüsü, zirzəmilərdə və ya balaca qaranlıq otaqlarda məskunlaşan lombardlar istənilən zaman itə və ya yerlərini dəyişə bilirlər. Bu baxımdan xidmətin davamlılığı və təminatı ilə bağlı ciddi risklər qalmaqdadır. Vətəndaşlar bahalı girovlarını lombarda təqdim edir, pul götürür və müəyyən ödənişlər də edir, amma müəyyən müddətdən sonra lombardın ofisi bağlanır və təbii ki, sonradan onu tapmaq və girovu geri almaq problemə çevrilir. Son zamanlar vətəndaşlardan pul alıb yoxa çıxan lombard sahibləri barədə açılan cinayət işləri də məhz bundan xəbər verir.
Dördüncüsü, lombardların fəaliyyətinə nəzarətin zəif təşkil edilməsi vətəndaşların risklərdən sığortalanmasına imkan vermir. 2002-ci ilədək lombardlar Maliyyə Nazirliyinin lisenziyası ilə fəaliyyət göstərirdi. Lakin həmin ildən etibarən nazirliyin lombardlara nəzarəti aradan qaldırılıb. İndi hüquqi və fiziki şəxslərin sərbəst fəaliyyət növünə çevrilmiş lombardların fəaliyyəti Mülki Məcəllə və Vergi Məcəlləsi ilə tənzimlənir. Onlar yerli vergi idarəsində qeydiyyatdan keçərək fəaliyyətə başlayır və öhdəliyi sadəcə zamanında vergini ödəməkdir. Mülki Məcəllədə isə əşyanın lombard girovu təsbit edilir. Bu isə o deməkdir ki, hətta Mərkəzi Bank da lombardların fəaliyyətinə nəzarət həyata keçirmək səlahiyyətinə malik deyil.
Nəhayət, əgər kredit verən kommersiya banklarının və hətta bank olmayan kredit təşkilatlarının fəaliyyəti ilə bağlı konkret tələblər varsa, qanunvericilikdə lombardlar üçün belə tələblər yoxdur. Bu isə o deməkdir ki, əhalidən qızılları toplayıb yüksək faizlə borca verə bilərsən, dar məqamda gizlənməyə də macal taparsan”.
"Media forum"
|
|
|
|
|
|
|
|
Putin SSRİ-ni bərpa edə biləcəkmi?
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| • Köçəryanın blokunun üzvləri rüşvət ittihamı ilə saxlanıldı - KİV
Bu gün, 17:47 |
|
|
|
| • Bu qurumda bir neçə şöbə ləğv edildi: Yeni idarə yaradıldı - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 17:45 |
|
|
|
| • Şagirdlər üçün yeni vəziyyət – 315 manat cərimə gələcək?
Bu gün, 17:43 |
|
|
|
| • Rayonlarda kredit və əmanət faizləri arasında dəfələrlə fərq var – Tam siyahı
Bu gün, 17:32 |
|
|
|
| • Rusiyadan Ermənistan 5 milyardlıq ŞANTAJ
Bu gün, 17:29 |
|
|
|
| • DMA-nın bir şöbəsinin müdiri işdən çıxdı, digərinə rəhbər təyin edildi - BUNDAN SONRA...
Bu gün, 17:20 |
|
|
|
| • Paşinyandan KURYOZ manevr: milyonlarını və evli olduğunu NİYƏ açıqladı? - İLGİNC
Bu gün, 17:14 |
|
|
|
| • Zərərli çiyələk yetişdirənlər HƏBS olunsun - ÇAĞIRIŞ
Bu gün, 17:06 |
|
|
|
| • "E-Kredit" BOKT-un lisenziyası ləğv edilib
Bu gün, 17:04 |
|
|
|
| • 30 illik diplomatik riyakarlıq iflas etdi: - İlham Əliyev Minsk Qrupunun "ölüm hökmü"nü necə imzaladı?
Bu gün, 17:00 |
|
|
|
| • Burda sıravi işçinin aqibəti... KİMSƏNİN UMRUNDA BELƏ DEYİL... - GİLEY...
Bu gün, 16:57 |
|
|
|
| • AZAL ilə Böyük Britaniya arasında səmərəli əməkdaşlıq müzakirə edilib - FOTO
Bu gün, 16:47 |
|
|
|
| • AzTV-nin 22 min manatlıq müqavilə qalmaqalı: “Mənə cəmi 150 manat verirlər” - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 16:40 |
|
|
|
| • Prezidentin təltif etdiyi Baxış Babayev kimdir? - DOSYE
Bu gün, 16:39 |
|
|
|
| • Polkovnikdən ŞOK SÖZLƏR - "Bizim o bəzi DEPUTATLARA demək lazımdır ki..."
Bu gün, 16:37 |
|
|
|
| • Azərbaycan vətəndaşları Türkiyədə 4 ayda 250 mənzil alıb - DETALLAR
Bu gün, 16:34 |
|
|
|
| • Azərbaycanda Tullantıların İdarə Edilməsi üzrə Dövlət Agentliyi yaradılıb - FƏRMAN
Bu gün, 16:32 |
|
|
|
| • “Nvidia”nın bazar dəyəri 5,5 trilyon dolları keçdi – ARDNF-yə də təsir edəcək
Bu gün, 15:12 |
|
|
|
| • Azərbaycanda iki yeni institut yaradılıb
Bu gün, 15:10 |
|
|
|
| • Bakıda kirayə evlərin qiyməti kəskin bahalaşacaq - Bu aydan etibarən
Bu gün, 15:04 |
|
|
|
| • Fuad Allahverdiyevi ittiham edən keçmiş həyat yoldaşına - 10 il 6 aylıq cəza verildi
Bu gün, 14:59 |
|
|
|
| • BRİKS sammitində gərgin anlar - İran və BƏƏ nümayəndələri üz-üzə gəldi
Bu gün, 14:57 |
|
|
|
| • Ramiz Mehdiyev tək deyil - siyahıda daha 3 şəxs var
Bu gün, 14:55 |
|
|
|
| • Paşinyandan Köçəryanla bağlı SƏRT AÇIQLAMA - Polis hərəkətə keçdi
Bu gün, 14:49 |
|
|
|
| • Mayis Musayev vəzifəsindən ayrıldı - AÇIQLAMA
Bu gün, 14:48 |
|
|
|
| • Çin gəmilərinin Hörmüz boğazından keçidi başlayıb - “Fars”
Bu gün, 14:45 |
|
|
|
| • Makron epizodu Cənubi Qafqaz diplomatiyasında hansı reallıqları ortaya çıxardı? – Deputatdan açıqlama
Bu gün, 13:17 |
|
|
|
| • "Mənim İbrahim Tatlısəs olmağım mümkün deyil"
Bu gün, 13:15 |
|
|
|
| • Sabunçuda TAM DƏRƏBƏYLİKDİR... - VİDEO
Bu gün, 13:12 |
|
|
|
| • Azercell-dən qiymət artımı: "Onların xətti də Hörmüzdən keçib gəlirdi?" - NARAZILIQ VAR...
Bu gün, 13:03 |
|
|
|
| • Valdas Dambrauskas Azərbaycanda "qızıl dubl" edən ilk əcnəbi baş məşqçi olub
Bu gün, 12:59 |
|
|
|
| • Köçəryan seçilərsə, Bakı üçün tarixi şans yaranacaq - ÇÜNKİ...
Bu gün, 12:58 |
|
|
|
| • Mərkəzi Bank üç elektron pul təşkilatının lisenziyasını ləğv edib - ADLAR
Bu gün, 12:53 |
|
|
|
| • İlk tramvay Bakıya nə vaxt qayıdacaq? - AKTUAL
Bu gün, 12:51 |
|
|
|
| • Dolu düşəcəyi ehtimalı var - belə deyirlər...
Bu gün, 12:36 |
|
|
|
| • Yeni lizinq şirkəti təsis edildi
Bu gün, 12:20 |
|
|
|
| • Azərbaycanda bu aktyorlara 25 min manatadək pul veriləcək - SİYAHI
Bu gün, 12:18 |
|
|
|
| • Ceki Çanın iştirakı ilə "Tanrının yaraqları 4" filminin bir hissəsi Azərbaycanda çəkiləcək
Bu gün, 12:14 |
|
|
|
| • Gürcüstanda yol qəzasında ikisi qardaş olmaqla, altı azərbaycanlı gənc ölüb - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 12:08 |
|
|
|
| • "Bu peşəkarlıq əlavələrinin verilməsindən sonra hasilatda HANSI CİDDİ ARTIM OLUB?" - Rövşən Nəcəfə HAQLI SUALLAR...
Bu gün, 12:07 |
|
|
|
| • Ter Timofey, 102-ci baza və Kremlin köhnə “Qarabağ oyunu” - NƏ BAŞ VERİR?
Bu gün, 11:56 |
|
|
|
| • Akif İslamzadə xəstəxanadan evə buraxılıb - AÇIQLAMA
Bu gün, 11:39 |
|
|
|
| • Sülh yolunda PAKİSTAN KÖRPÜSÜ... olduqca kövrəkdir... - İNCƏLƏMƏ
Bu gün, 11:36 |
|
|
|
| • “Normallaşma” İllüziyası - Ermənistan reallıq qarşısında, Azərbaycan oyunun qaydalarını yazır
Bu gün, 11:32 |
|
|
|
| • Rəna Soltanovanın klinikasında qəfil yoxlama - Yenə cərimələndi
Bu gün, 11:29 |
|
|
|
| • Səfərbərlik Xidmətində yenilik: bu rayon şöbələri birləşdirildi - YENİ RƏİS İSƏ...
Bu gün, 11:22 |
|
|
|
| • Nazirdən bu quruma yeni təyinat - ƏMR
Bu gün, 11:18 |
|
|
|
| • Azərbaycanın ən uğursuz siyasətçisi - Saffari yazır...
Bu gün, 11:14 |
|
|
|
| • Tibb Universiteti “GSL Service” MMC ilə bu müqaviləni hansı əsaslarla bağlayıb - ARAŞDIRMA
Bu gün, 11:03 |
|
|
|
| • Hakim Elnur Nuriyev dələduzu azadlığa buraxdı, daha bir dələduzluğu ifşa edildi - İnam Kərimova MÜRACİƏT
Bu gün, 11:01 |
|
|
|
|
