Rusiya Federasiyasının İctimai Palatasında ehtiyatda olan polkovnik, hərbi jurnalist Aram Xaçatryanın "Ermənilərin Xüsusi Hərbi Əməliyyatda iştirakı" adlı kitabının təqdimatı keçirilib. İlk baxışdan ədəbi tədbir təsiri bağışlayan bu təqdimat əslində Rusiyanın Ukraynaya qarşı apardığı müharibənin ideoloji əsaslarının gücləndirilməsi və ölkədə yaşayan müxtəlif etnik icmaların bu prosesə cəlb olunmasının nümayişi baxımından diqqət çəkir.

Musavat.com erməni mediasına istinadən xəbər verir ki, tədbirdə Rusiya İctimai Palatasının rəhbərliyi, Prezident yanında İnsan Hüquqları Şurasının üzvləri, dövlət qurumlarının nümayəndələri, ictimai xadimlər və media təmsilçilərinin iştirak edib. Bu yüksək təmsilçilik Moskvanın "xüsusi hərbi əməliyyat" ətrafında yeni ictimai-siyasi narrativ formalaşdırmaq cəhdlərinin növbəti nümunəsi kimi qiymətləndirilə bilər.

Qeyd edək ki, Aram Xaçatryan uzun illər Rusiya Silahlı Qüvvələrində xidmət etmiş hərbi jurnalistdir. O, hazırda Rusiya-Ermənistan münasibətlərini işıqlandıran informasiya portalına rəhbərlik edir və son illərdə məhz Ukrayna müharibəsində iştirak edən ermənilərlə bağlı silsilə yazılar hazırlayıb. Müəllif bildirib ki, son iki il yarım ərzində bu mövzuda 30-dan çox araşdırma yazısı dərc edib və həmin materiallar yeni kitabın əsasını təşkil edib.

Kitabda ümumilikdə 204 erməni hərbçi və könüllünün döyüş yolu haqqında məlumat verilir. Müəllifin açıqladığı statistikaya əsasən, 2026-cı ilin iyun ayına qədər Rusiyanın Ukraynadakı müharibəsində təxminən 20 min erməni iştirak edib. Bu rəqəmin hansı mənbələrə əsaslandığı açıqlanmasa da, təqdimatda xüsusi vurğulanıb.

Nəşrdə ilk dəfə olaraq üç erməni könüllü silahlı birləşməsinin – "ArBat" batalyonunun, marşal Baqramyan(qeyd- Ovannes Xaçaturoviç Baqramyan 1897-ci ildə Azərbaycanın Şəmkir rayonunun Çardaqlı kəndində doğulub) adına batalyonun və "Artsax" batalyonunun yaradılması, formalaşması və döyüş fəaliyyəti geniş təsvir olunur. Kitabda həmçinin Qarabağdan olan minlərlə erməninin Rusiya ordusu sıralarında döyüşdüyü iddia edilir.

Diqqət çəkən məqamlardan biri də Stavropol diyarının Edissiya kəndi ilə bağlı təqdim olunan məlumatlardır. Müəllif bildirir ki, əsasən ermənilərin yaşadığı bu kənddən 250-dən çox sakin könüllü şəkildə cəbhəyə yollanıb. Onlardan 17 nəfərin öldüyü, 5 nəfərin isə itkin düşdüyü qeyd edilir. Kitabda eyni zamanda döyüş bölgəsində xidmət edən dörd erməni qadının fəaliyyəti haqqında da ayrıca məlumat verilib.

Təqdimatda yalnız döyüş əməliyyatlarından deyil, Rusiya erməni diasporunun müharibəyə verdiyi maddi və humanitar dəstəkdən də geniş bəhs olunub. Bildirilib ki, Kalininqraddan Kamçatkaya qədər fəaliyyət göstərən erməni icmaları tərəfindən cəbhəyə və Donbas bölgəsinə 20 min tondan artıq humanitar yardım göndərilib. Bundan başqa, hərbi hissələr üçün avtomobillər, xüsusi texnika, rabitə vasitələri və digər avadanlıqlar alınıb, müxtəlif fondlara yüz milyonlarla rubl vəsait köçürülüb.

Təqdimat zamanı Erməni Apostol Kilsəsinin fəaliyyəti də xüsusi vurğulanıb. Bildirilib ki, kilsə mütəmadi olaraq hərbçilər və müharibədən zərər çəkən əhali üçün yardım kampaniyaları təşkil edir və bu prosesdə fəal iştirak edir.

Bu təqdimat təkcə bir kitabın tanıtımı deyil, həm də Kremlin informasiya siyasətinin tərkib hissəsi kimi qiymətləndirilə bilər. Rusiya son illərdə Ukrayna müharibəsində ölkədə yaşayan müxtəlif xalqların iştirakını xüsusi vurğulayaraq müharibəni “bütün Rusiya xalqlarının ortaq mübarizəsi” kimi təqdim etməyə çalışır. Erməni icmasının fəaliyyəti haqqında ayrıca kitabın hazırlanması da bu siyasətin davamı kimi görünür.

Digər tərəfdən, bu cür tədbirlər Moskvanın Rusiyadakı erməni diasporunun dövlət siyasətinə sədaqətini nümayiş etdirmək və Ermənistan cəmiyyətinə də müəyyən siyasi mesaj vermək məqsədi daşıya bilər. Xüsusilə İrəvanın son illərdə Qərblə münasibətləri genişləndirdiyi bir dövrdə Rusiyada erməni icmasının ön plana çıxarılması Kremlin regiondakı təsir imkanlarını qorumaq cəhdi kimi də qiymətləndirilir.

İctimai Palatada keçirilən təqdimat yalnız hərbi xatirələrin toplusu deyil, həm də müharibənin ideoloji əsaslandırılması, etnik icmaların bu prosesdə rolunun qabardılması və Rusiyanın daxili informasiya siyasətinin növbəti elementi kimi diqqət çəkir. Bu baxımdan kitabın nəşri və onun yüksək səviyyədə təqdim edilməsi siyasi və geosiyasi kontekstdə ayrıca qiymətləndirilməlidir.