Son vaxtlar aktual olan məsələlərdən biri də pensiya ilə bağlıdır.
Belə ki, bu sahədə müxtəlif istiqamətlərdə, əsasən pensiya yaşı, pensiya kapitalı, pensiyanın varisə ötürülməsi kimi məsələlər ən çox müzakirə olunan mövzulardandır. Vətəndaşları düşündürən məsələlərdən biri də odur ki, minimum əməkhaqqı aldıqları təqdirdə onlar pensiya kapitalını toplaya biləcəklərmi?
Məsələ ilə bağlı iqtisadçı-ekspert Akif Nəsirli “Cebheinfo.az”-a bildirib ki, hazırda 400 manat minimum əməkhaqqı alan şəxs hər ay təxminən 100 manat DSMF-yə sığorta haqqı ödəyir:
“Vətəndaş təxminən 40 il minimum əməkhaqqı ilə işləməlidir ki, pensiya kapitalını toplaya bilsin. Bu, 40 il ərzində də nə pensiya kapitalının həcmi, nə də minimum əməkhaqqı sabit qalır. Bu sistem elə qurulmalıdır ki, vətəndaş 25 ilə minimum pensiya kapitalını yığıb minimum pensiya almaq hüququ qazansın. Hazırda minimum sığorta kapitalı 46 080 manat, minimum əmək pensiyası isə 320 manatdır. Hesabladıqda 320x144=46080.
Bir ildə minimum əməkhaqqı ilə 1200 manat sığorta kapitalı yığmaq olar. Onda 4608:1200=38 il 3 ay düşür. Deməli, minimum əməkhaqqı ilə işçi 38 il 3 aya minimum əmək pensiyası almaq hüququ qazana bilər. Halbuki, qanuna görə, minimum pensiya üçün minimum iş stajı 25 il götürülür. Əslində işçi minimum əməkhaqqı ilə 25 ilə əmək pensiyası hüqüqu qazanmaq imkanına malik olmalıdır. Amma indi işçinin belə bir imkanı yalnız 38 il 3 aya qazana bilər”.
Dövlət Sosial Müdafiə Fondundan isə sorğumuza cabab olaraq bildirilib ki, pensiya yaşına çatmış şəxsin azı 25 il əmək stajı varsa, pensiya kapitalının nə qədər olmasından asılı olmayaraq, artıq yaşa görə pensiya hüququ qazanır:
“Yəni minimum əməkhaqqı ilə azı 25 il işləmiş şəxs də pensiya yaşına çatdıqda ona pensiya təyin edilir. Daha heç də 38 il 3 ay sığorta stajının tamamlanmasını gözləməsinə ehtiyac qalmır. Bu zaman pensiya kapitalının əmək pensiyasının minimum məbləğindən az olmayan pensiya təminatına imkan verməsi şərti əsas götürülmür.
Digər tərəfdən, 1 yanvar 2019-cu il tarixindən reallaşan islahat vətəndaşların 2006-2018-ci illər üzrə fərdi hesablarında ən kiçik məbləğdə belə pensiya kapitalı olduqda, onlara 25 il sosial sığorta stajı hədiyyə edilməklə pensiya hüququ qazanmağa imkan yaradıb.
Yəni şəxs pensiya yaşına çatdıqda müvafiq pensiya kapitalı və ya 25 illik stajı olmadıqda belə, 2006-2018-ci illər üzrə ən kiçik məbləğdə belə pensiya kapitalı olduqda da pensiya hüququ verilir. Eyni zamanda, yalnız sığortaolunanın gəlirlərindən tutulan məcburi dövlət sosial sığorta haqları hesabına yox, həm də həmin məcburi dövlət sosial sığorta haqlarının hər il indeksləşdirilərək artırılması ilə də pensiya kapitalında artım baş verir”.
