Türkiyənin güclənməsi dünyanı niyə qorxudur? - Osmanlı xofu
Tarix: 11-02-2021, 12:50 | Çap et
Türkiyənin Yaxın Şərq, Aralıq dənizi və Orta Asiyada öz nüfuz dairəsini genişləndirməsi Qərbi hamıdan çox narahat etməyə başlayıb.
Əvvəllər parçalanmış Türkiyə xəritəsi ilk gündəmə gələn “Stratfor”un qurucusu Corc Fridman bu dəfə başqa bir iddia ilə diqqət çəkib. Fridmanın “Qarşıdakı 100 il” adlı kitabında Türkiyə ilə bağlı yeni xəritə dərc edib. O, xəritəsində Türkiyənin 2050-ci ilədək öz təsir dairəsinə saldığı ölkələrin adlarını qeyd edib.
ABŞ Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin qeyri-rəsmi mətbuat orqanı sayılan “Stratfor”a görə, Türkiyə 2050-ci ilədək bu ölkələri öz təsir dairəsinə daxil edəcək:
“Yunanıstan, Cənubi Kipr, Liviya, Misir, Suriya, İraq, Livan, İordaniya, Səudiyyə Ərəbistanı, Oman, Yəmən, Körfəz ölkələri, Gürcüstan, Ermənistan, Azərbaycan, Krım, Türkmənistan və Qazaxıstan”. Eyni zamanda xəritəyə baxdıqda adları çəkilən ölkələr arasında Özbəkistan, Şimali Qafqaz, Donbas kimi ərazilər də daxildir. Ümumiyyətlə, son illər illər Türkiyənin regional güc mərkəzinə çevrilməsi ətraf regionlardakı geosiyasi proselərə təsir imkanlarını artırıb. Bunu Yaxın Şərqdə, Şimali Afrikada, Balkan regionunda, Şərqi Aralıq dənizində, Ukrayna ilə münasibətlərdə, Cənubi Qafqazda və Mərkəzi Asiyada görmək olar.
Dağlıq Qarabağda hərbi əməliyyatların başa çatmasından sonra Türkiyə Mehri dəhlizi vasitəsilə Naxçıvan və Azərbaycan üzərindən, yəni Şərq-Qərb nəqliyyat dəhlizinə geniş çıxış əldə edib. Bu da öz növbəsində, perspektivdə Türkiyənin Mərkəzi Asiyada geosiyasi və geoiqtisadi fəallığının artmasına səbəb olacaq.
Türkiyənin ətraf coğrafiyada təsir dairəsinin artması Rusiya, İran, ABŞ, Fransa, Yunanıstan kimi ölkələrlə rəqabətin artmasına səbəb olub. Ona görə də yaxın gələcəkdə Yaxın Şərq, Cənubi Qafqaz, Mərkəzi Asiyada bu rəqabətin güclənəcəyi gözlənilir.
“Oğuz” Müstəqil Araşdırmalar Qrupunun rəhbəri Vüqar Zifəroğlu hesab edir ki, Corc Fridmanın yaydığı xəritə həqiqəti əks etdirmir:
“Qərb analitikləri mediada vaxtaşırı olaraq müxtəlif xəritələr yaymaqla həmin məlumatlara reaksiyalara öyrənməyə çalışır. Yəni xəritələrlə manipulyasiya etməklə beynəlxalq rəyi öyrənmək, ona olan reaksiyaları nəzərdən keçirmək və nəticələri təhlil etmək istəyirlər. Bu son xəritədə demək olar ki, Türkiyənin keçmiş Osmanlı imperiyası ərazisində təsir gücünü bərpa etməsini sanki, təqdim edirlər. Bu da təsadüfi deyil. Bir neçə ildir ki, Qərb mediasında yeni Osmanlı imperiyasının qurulması ilə bağlı əsassız olaraq həyəcan təbili çalınır. Həmin təbliğatın məqsədi bundan ibarətdir ki, guya Türkiyə dövləti Osmanlı imperiyasını bərpa etmək üçün hərəkətə keçib. Lakin bu iddiaların heç bir əsası yoxdur.
Türkiyə yalnız öz dövlət maraqlarından, demokratik respublika kimi cümhuriyyət mənafeyindən çıxış edir. Bütün ölkələr kimi Türkiyənin özünün geosiyasi və geoiqtisadi hədəfləri var. Bu hədəflərə çatmaq üçün Türkiyə lazımlı və nəticəli addımlar atır. Amma müxtəlif xəritələr yaymaqla Qərb dövlətləri üzərində qorxu atmosferi yaratmağa çalışırlar. Guya ki, qonşu dövlətləri belə bir təhlükə gözləyir və sairə. ABŞ, Rusiya və İran amilinə gəlincə, hər üç ölkə ilə Türkiyənin normal münasibətləri var. Co Bayden administrasiyasından da Türkiyə ilə bağlı müsbət mesajların verilməsinin şahidi olduq. Analoji yanaşmanı rəsmi Ankara da nümayiş etdirdi. ABŞ və Türkiyə NATO-nun üzvüdür və müttəfiq dövlətlərdir.
Tükiyənin Rusiya ilə çoxtərəfli əməkdaşlığı mövcuddur. Bu əməkdaşlıq bir sıra formatlarda həyata keçirilir və hələlik müsbət nəticələr verir. İranla münasibətlərdə bəzən rəqabət yaransa da Yaxın Şərqdə problemli bölgələrlə bağlı yaxın əməkdaşlıq qurulub. Amma Türkiyənin yürütdüyü siyasi xətt yerləşdiyi coğrafiyanın təhlükəsizliyi, sabitliyi və rifahına xidmət edir. Burada hər hansı imperialist düşüncənin, siyasətin şahidi olmuruq. Ona görə də düşünürəm ki, sözügedən xəritənin yayılması siyasi manipulyasiyadır”.
Vüqar Zifəroğlu onu da vurğuladı ki, Türkiyənin regionu idarə etmək təcrübəsi var. Son illər Türkiyənin ətraf bölgələrdə, o cümlədən türk dünyasında nüfuzunun artması işğalçılıq və ya imperialist məqsəd daşımır. Türkiyə bölgənin inkişafı və çiçəklənməsinə yönəlik proseslərdə yer alır:
“Biz bunu Liviyada, Suriyada, İraqda, Qarabağda gördük. Bunlar Türkiyənin özünün də daxil olduğu, sülh və rifaha xidmət edən addımlardır. Səbəb isə təbiidir. Çünki Türkiyə bölgəni yaxşı tanıyır və yüz illərə söykənən idarəçilik təcrübəsi var. Bu da təbii olaraq bir sıra problemlərin həllində Türkiyənin aparıcı rol oynamasını təmin edəcək. Belə xəritələrin yayılması isə Türkiyənin müsbət roluna kölgə salmaqdan başqa bir şey deyil. Türkiyədən Osmanlı kabusu düzəlməyə çalışırlar. Məqsəd rəyləri öyrənmək və gələcəkdə Türkiyəyə qarşı atılacaq addımları müəyyənləşdirməkdir ”.
|
|
|
|
|
|
|
|
Putin SSRİ-ni bərpa edə biləcəkmi?
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| • “Onlayn qumar İŞİ” prosesində YENİ İFADƏLƏR - Dəstəyə 26 yaşlı Elmidar İsmayılzadə başçılıq edib
Bu gün, 18:08 |
|
|
|
| • Sürücü həmişə eyni adam olurdu - Siqaret qaçaqmalçısının İŞİ
Bu gün, 18:07 |
|
|
|
| • Valideynlərin məsuliyyətsiz hərəkətlərinin ağırlığı uşaqların üzərinə düşməməlidir - AÇIQLAMA
Bu gün, 18:02 |
|
|
|
| • Kişi elektrik enerjisinə görə şikayətçi olan xadiməni döydü - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 17:59 |
|
|
|
| • Azərbaycan UEFA seçmələrində SSRİ məkanında BİRİNCİDİR - SİYAHI
Bu gün, 17:50 |
|
|
|
| • Hikmət Babaoğlunun bu statusu tənqid olundu - FOTO
Bu gün, 17:45 |
|
|
|
| • Məktəbli formalarının qiymətləri narahatlıq yaratdı – Bir uşaq üçün 90-120 manat…
Bu gün, 17:41 |
|
|
|
| • Amerikanın “ikiqat zərbəsi” Tehranı sındıra bilməyəcək - Bloomberg
Bu gün, 17:37 |
|
|
|
| • Moskva, Peterburq olmayacaq - Dugindən qorxunc proqnoz
Bu gün, 17:33 |
|
|
|
| • İrəvandan etnik ermənilərə vətəndaşlıq xəbərdarlığı: - Qaydalar dəyişir
Bu gün, 17:30 |
|
|
|
| • Yeni yaradılmış “Cib Kapital İnvestisiya Şirkəti” kapitalından 310 min manat geri götürdü
Bu gün, 17:24 |
|
|
|
| • Vətəndaş Karcher-dən şikayətləndi: - “Tozsoranı təmir etmədilər”
Bu gün, 17:11 |
|
|
|
| • Xalq artistinin kürəkəni məhkəməyə üz tutdu: 700 min manatlıq dələduzluq iddiası var - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 17:02 |
|
|
|
| • MTK-ların hökmranlığına nə vaxt son qoyulacaq? - Su, işıq, qaz, təmirə başlamağa görə 5 min
Bu gün, 16:58 |
|
|
|
| • Evləri yandı, qəzalı binaya sığındılar: “Uşağı işə aparıram ki, ilan vurmasın” – VİDEO
Bu gün, 16:52 |
|
|
|
| • Tanınmış aktyorda ağır xəstəlik aşkarlanıb: - “10 il əvvəl də başımdakı şişdən əməliyyat olunmuşdum”
Bu gün, 16:49 |
|
|
|
| • Davam edən Rusiya təxribatı: - Avropada müharibə artıq başlayıb
Bu gün, 16:46 |
|
|
|
| • 300 min azərbaycanlı Ermənistana kömək edə bilər – Paşinyan bunu bilmir
Bu gün, 16:43 |
|
|
|
| • “Gürcüstan Rusiya ilə saziş imzalayacaq - Abxaziya və Sxinvalidən imtina edəcək”
Bu gün, 16:42 |
|
|
|
| • Son 15 ildə SOCAR-da işçilərin sayı 34,3 min nəfər azalıb – İllər üzrə rəqəmlər
Bu gün, 16:36 |
|
|
|
| • “Zəyəm Texnologiyalar Parkı” yarım ili zərərlə başa vurub - HESABAT
Bu gün, 16:35 |
|
|
|
| • SOCAR-dan ETSN-ə TRANSFER... - BUNDAN SONRA...
Bu gün, 16:31 |
|
|
|
| • Nazir onu özünə köməkçi təyin etdi - ƏMR
Bu gün, 16:27 |
|
|
|
| • Babək Hüseynov SOCAR-ın vitse-prezidenti vəzifəsindən azad olunub... YA YOX? - ADI SİYAHIDA GEDİR...
Bu gün, 16:18 |
|
|
|
| • Mərkəzi Asiyanın 4 ölkəsində eyni vaxtda elektrik kəsintisi baş verib
Bu gün, 16:12 |
|
|
|
| • Məktəb alış-verişi edənlərə xəbərdarlıq: -Bunu sentyabra saxlamayın
Bu gün, 16:05 |
|
|
|
| • Azərbaycan “Zəngəzur dəhlizi” müqabilində İrəvana nə verəcək? - AKTUAL
Bu gün, 15:15 |
|
|
|
| • Elçin Quliyevə müavin təyin edildi - FOTO
Bu gün, 15:05 |
|
|
|
| • SOCAR-da bir işçiyə düşən orta aylıq əməkhaqqı 60 min manat olub - İLGİNC
Bu gün, 14:55 |
|
|
|
| • “Ali İmran” MMC Təsərrüfat Birliyinə 5 min ədəd 72%-lik sabun satacaq
Bu gün, 14:52 |
|
|
|
| • Prezident İlham Əliyevin Naxçıvan səfərindən mühüm mesajlar - MƏQALƏ
Bu gün, 14:44 |
|
|
|
| • Yeddi ayda metro ilə 129 milyon sərnişin daşınıb - DETALLAR
Bu gün, 13:16 |
|
|
|
| • Lavrovdan Türkiyəyə etiraz: - Susurlar, bu haqda bir kəlmə də demirlər
Bu gün, 13:13 |
|
|
|
| • DTX, DMX və FHN-in avtomobilləri satışa çıxarılır – Ən bahalısı 18 min manatdır
Bu gün, 13:10 |
|
|
|
| • Azərbaycanlı mütəxəssis BYD-də yüksək vəzifəyə təyin olundu - BUNDAN SONRA...
Bu gün, 13:03 |
|
|
|
| • Xandanyan: TRIPP-də başqa ölkələrin təhlükəsizlik strukturlarının mövcudluğu nəzərdə tutulmur
Bu gün, 12:59 |
|
|
|
| • Şəhidin 21 yaşlı qardaşının meyiti tapıldı - Foto
Bu gün, 12:50 |
|
|
|
| • Bakı və Moskvadan referendum TƏLƏBİ – Paşinyanın TƏK seçimi
Bu gün, 12:49 |
|
|
|
| • Naxçıvanda 45 min manatlıq “gözyumma” rüsumu... - İTTİHAM VAR...
Bu gün, 12:45 |
|
|
|
| • “Xezer-Construction”a MİLYONLAR BELƏ ÖTÜRÜLÜR... - İcazə verin, şübhələnək...
Bu gün, 12:35 |
|
|
|
| • Səhər bəzi yerlərdə qısamüddətli yağış yağacağı ehtimalı var - belə deyirlər...
Bu gün, 12:27 |
|
|
|
| • 2025-ci ildə SOCAR-ın gəlirləri 86,3 milyard manat təşkil edib - DETALLAR
Bu gün, 12:21 |
|
|
|
| • “Cənnət Park” MTK-nın direktoru Qənbər Fətullayevə cinayət işi açılıb - QƏRAR
Bu gün, 12:18 |
|
|
|
| • “Bu aparıcının səviyyəsinə baxır, efirə elə adamları çıxarıb reklam edirdilər ki...”
Bu gün, 12:11 |
|
|
|
| • İş adamına 1 milyon manat “atan” biznesmenlə bağlı qərar verildi - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 12:01 |
|
|
|
| • Gənc aktrisadan QALMAQALLI AÇIQLAMA: - “Ağzına gələni danış, olacaqsan məşhur”
Bu gün, 11:58 |
|
|
|
| • "Qazprom Ermənistan"ın dörd əməkdaşı həbs edilib
Bu gün, 11:52 |
|
|
|
| • Putinin xəbərdarlığına Britaniyadan reaksiya: - Qarşısını ala bilməyəcəyik
Bu gün, 11:51 |
|
|
|
| • Kəramət Böyükçölün “4 milyonluq” obyekti müzakirələrə səbəb oldu – AÇIQLAMA
Bu gün, 11:37 |
|
|
|
| • Ermənilər Aristoteli də "oğurladılar": Gülməli “kəşf” - Tarixi fantastika üzrə Nobel mükafatı olsaydı...
Bu gün, 11:35 |
|
|
|
|
