Türkiyədə “İstanbul Respublikası” planı... – Şok
Tarix: 16-07-2020, 09:15 | Çap et
Axar.az Dünya Azərbaycanlıları Platformunun sədri, politoloq Samir İsgəndəroğlunun Aya Sofyanın məscid olması ilə bağlı verilən qərarla bağlı müsahibəsini təqdim edir:
- Sizcə, Aya Sofyanın yenidən məscid statusu qazanması niyə birmənalı qarşılanmadı?
- Xristian dünyası son zamanlar Aya Sofyanın yenidən kilsə kimi fəaliyyətə başlamasına nail olmağa çalışırdı. Hətta ötən günlərdə erməni din adamlarından biri Aya Sofyanın həm kilsə, həm də məscid kimi fəaliyyətə başlamasını təklif etmişdi. Türkiyə isə bu məsələdə ən böyük kartını oynadı. Reallıqda dünyanın qorxduğu 2 millət var: Böyük Bizans İmperiyasını qurmuş və tarix boyu elmi, filosofları ilə öyünən yunanlar və yunanlar da daxil olmaqla, bütün dünyayı lərzəyə salan türklər. Bu səbəbdən də hər iki millət arasında əsrlərdir qarşıdurma var.
- Əvvəllər provaslav kilsəsi, daha sonra məscid, dünənə qədər muzey, bu gün isə yenidən müsəlmanların dini ibadətgah yerinə çevrilən Aya Sofya ilə bağlı söz-söhbətlər bununla başa çatacaqmı?
- Düşünürəm ki, əsl məsələlər bundan sonra başlayacaq. Bu qərara bütün sahələrdə etirazlar olacaq. Aya Sofya ilə bağlı növbəti aylarda yeni təklif olacaq. Bu təklif Aya Sofyanın hər üç səmavi din üçün ibadətə açılması ilə bağlıdır. Yəni bir tərəfi məscid, bir tərəfi kilsə, bir tərəfi sinaqoq şəklində. Bunu da dünyada dinlərarası müharibənin bitirilməsinin nəticəsi, qardaşlığın və sülhün simvolu kimi təqdim edəcəklər. İstanbulu bütün xristian dünyası qanayan yara kimi görməkdədir. Hətta qarşıdakı zamanlarda daha da irəli gedərək, müəyyən qüvvələrin Türkiyə içində olan tərəfdaşları vasitəsi ilə İstanbula ayrı bir muxtar respublika kimi də müstəqillik verilməsini təklif edəcəklər. Tək İstanbulla kifayətlənməyərək, eyni zamanda İzmirə qarşı da bu iddialar var. Bildiyimiz kimi, İzmirdə də xristian dünyası üçün çox önəmli ibadət yerləri mövcuddur. Hətta İzmir bələdiyyə sədri "İzmirin ayrı bayrağı, pul vahidi olmalıdır" deyə təklif də səsləndirmişdi. Qısası, Aya Sofyanın məscid edilməsilə yeni proseslər meydana gəldi. Türkiyə və dünyada olan bəzi dini təriqətlərin və dindar şəxslərin inancına görə, növbəti illərdə Hz. Mehdi və Hz. İsa Aya Sofyada birlikdə ibadət edəcəklər. Müqəddəs xilaskarın İstanbuldan çıxacağı inancı da var.
- Bəs Aya Sofya qərarı nə kimi siyasi mesajlar ötürür?
- Aya Sofya qərarı Türkiyənin "biz islam dünyasını birləşdirəcəyik" mesajı ilə birlikdə, dinlərarası gizli müharibələrin açıq şəkildə elan edildiyi mesajını da ötürür. Eyni zamanda Türkiyə Prezidenti Rəcəp Tayyip Ərdoğana xalqın inam və sevgisinin artırılması mənası da daşıyır. Bu gün alqışlaya bilərik, amma Rahib Branson məsələsindəki kimi geri addım atılarsa, o zaman diplomatik olaraq böyük bir faciə hesab edilə bilər. Bu səbəbdən ilin sonuna qədər diplomatik alqışı birlikdə görəcəyik. Onu da qeyd edim ki, Türkiyəni 2021-ci il sonuna qədər çox ciddi şeylər gözləyir. Əgər bu sınaqdan uğurla çıxsa, o zaman Türkiyə böyük güc kimi öz sözünü demiş olacaq.
- "Türkiyə bu qərarla İstanbulu yenidən fəth etdi" deyə bilərikmi?
- Bəli, tam elə deyə bilərik. Bu qərarla Türkiyə İstanbulu yenidən fəth etdi və yeni fateh Rəcəp Tayyib Ərdoğan oldu. İndi əsas olan bu qərarın arxasında sonuna qədər dayanmaqdır. Bundan sonra İstanbulda hər an hər şey ola bilər. İstanbulla bağlı hər şeyə tam hazır olmaq lazımdır.
- Sizcə, məscid dini ayinlərlə yanaşı, muzey kimi də ziyarətçilərin üzünə açıq olacaqmı? Bu addım turist ziyarətlərinə təsir edəcəkmi?
- Təbii ki, dini ayinlərlə yanaşı ziyarət edənlərin də üzünə hər zaman açıq olacaq. Nəticə etibarilə ora Allahın evidir və heç kəs Allahın evini inananların üzünə bağlaya bilməz. Turistlər zatən Türkiyəyə gəldikləri zaman məscidləri ziyarət edə bilirlər. Türk insanı Allahın evini dini inancından asılı olmayaraq, heç kəsin üzünə bağlamaz. Türkiyə insanlarının bir sözü var: babalarımız İstanbulu və Aya Sofyanı qanları-canları bahasına alıblar. Elə bu səbəbdən bura bizimdir və burada ibadət etmək təbii haqqımızdır. Bu gün ermənilərin də dediyi bir söz var: "Qarabağ can-qan bahasına alınıb, sülh yolu ilə əsla geri verməyəcəyik. Əgər gücünüz çatırsa, buyurun, savaşla alın". Sonda fikrimi bir cümlə ilə tamamlamaq istərdim: "Torpaq uğrunda ölən varsa Vətəndir" və bu səbəbdən də torpaq onun uğrunda canından, qanından keçənlərin və keçməyə hazır olanların olur. Biz də buna hazırıq.
|
|
|
|
|
|
|
|
Putin SSRİ-ni bərpa edə biləcəkmi?
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| • Bu günkü iməclikdə Bakının 556 küçəsi yuyuldu - FOTO
Bu gün, 17:09 |
|
|
|
| • Bakıda evlərin qiyməti ilə bağlı son durum – Vəziyyət dəyişə bilər
Bu gün, 14:03 |
|
|
|
| • "Akvaparkda uşağın ölümü ilə bağlı araşdırma aparılır" - Emin Ağalarovdan açıqlama (FOTO)
Bu gün, 13:59 |
|
|
|
| • “Ermənistanı hələ də müttəfiq hesab edirik” - KTMT Baş katibi
Bu gün, 13:51 |
|
|
|
| • Alim Qasımov 70 yaşın bir addımlığında: - “Ölməsəm qalsam nəsə edəcəklər, geriyə baxan yaşım çoxdan keçib”
Bu gün, 13:43 |
|
|
|
| • Politoloqdan İran səfirinə sərt CAVAB
Bu gün, 13:41 |
|
|
|
| • Putin vacib açıqlamalar verəcək - Müharibə dayanır?
Bu gün, 13:37 |
|
|
|
| • TRIPP layihəsinə İran təhdidləri və: - Tehran ən pis nəticə ilə üzləşəcək...
Bu gün, 13:31 |
|
|
|
| • Azərbaycanda 7 ay ərzində internetə 383 milyon manat xərclənib
Bu gün, 13:29 |
|
|
|
| • Azərbaycan fiskal şəffaflıq tələblərinə cavab verir - ABŞ Dövlət Departamenti
Bu gün, 13:24 |
|
|
|
| • Hacı Məhərrəm Novruzov və onun “Qəmlosu” Şahlar Hüseynov... - İLGİNC İDDİALAR
Bu gün, 13:09 |
|
|
|
| • Unun qiyməti artır: çörək bahalaşacaqmı? - AKTUAL
Bu gün, 12:55 |
|
|
|
| • Azərbaycanlı müğənni küçədə döyüldü - FOTO
Bu gün, 12:51 |
|
|
|
| • “Vəfa Şərifovanı polis saxlayıb” iddiasına müğənnidən GECƏ CAVABI
Bu gün, 12:50 |
|
|
|
| • Lənkəranda “YAZAR” Ədəbi Məclisi yaradıldı - FOTO
Bu gün, 12:39 |
|
|
|
| • Laçında benzin satınalması: Niyə məhz bir mənbə metodu seçilib? - HƏQİQƏTƏN DƏ...
Bu gün, 12:28 |
|
|
|
| • Xaçmazda DƏHŞƏT: Bir gündə iki ata oğlunu BIÇAQLADI - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 12:24 |
|
|
|
| • Qobustanda 376 min manatlıq “sirli” müqavilə... - Rəsmi dərcdən aylar öncə başlayan xidmət...
Bu gün, 12:19 |
|
|
|
| • Bakı şəhəri bu gün bir daha yuyuldu - FOTO
Bu gün, 12:09 |
|
|
|
| • “Şah İsmayıl Xətai ilə bağlı filmimi onlar dayandırdı, Fazil Mustafaya etiraz etdim, gülümsəyib dedi ki..” - Xalq artistindən ETİRAZ
Bu gün, 11:44 |
|
|
|
| • Paşinyan iki mühüm fiquru niyə dəyişdi? – “Görüşlərim və təlimatlarım olacaq...”
Bu gün, 11:35 |
|
|
|
| • "Qarabağ" "Tvente" ilə macərası nə ilə bitəcək? - ARAŞDIRMA
Bu gün, 11:31 |
|
|
|
| • Zubir “Qarabağ”dan getdi: - yeni klubu…
Bu gün, 11:20 |
|
|
|
| • Gürcüstanın Baş naziri Samtsxe-Cavaxetiyaya yeni qubernator təyin etdi
Bu gün, 11:11 |
|
|
|
| • Kompleks Qazma İşləri Trestində NÖVBƏTİ ÖZBAŞINALIQ - İşçilərə VAXT QOYULDU...
Bu gün, 10:52 |
|
|
|
| • "Sərvətinin bircə faizini Kəlbəcərlilərə verib troll komandası yaradıb..." - Cavid Qurbanova SUALLAR VAR...
Bu gün, 10:42 |
|
|
|
| • “Zəlzələ öldürmür, kağız binalar öldürür!” - Seysmoloq Ənvər Əliyev
Bu gün, 10:26 |
|
|
|
| • Şah İsmayıl Xətai “fırtınası” və ya deputatın tarixi yenidən yazmaq cəhdi - AXI NİYƏ?
Bu gün, 10:20 |
|
|
|
| • “Sabah” UEFA seçmələrində 181 klub arasında 17-ci olub - SİYAHI
Bu gün, 10:17 |
|
|
|
| • İrəvan Rusiya ermənilərinin Ermənistan vətəndaşlığı alması qaydasına yenidən baxmağa hazırlaşır - GƏLİŞMƏ
Bu gün, 10:01 |
|
|
|
| • "Azər müəllim, mən sizə neyləmişdim?" - imtahandan "kəsilən" xadimə "AzəriQaz" şefindən soruşur...
Bu gün, 08:51 |
|
|
|
| • Kərki BU TARİXDƏ Naxçıvana qaytarılır – İLGİNC gəlişmə
Bu gün, 08:24 |
|
|
|
| • Moskva müqavilənin şərtlərinə əməl etmir - Magyar
Bu gün, 08:22 |
|
|
|
| • Payızda bu məhsullar bahalaşa bilər - BELƏ HARA GEDİRİK?
Bu gün, 08:18 |
|
|
|
| • Hərbçimiz hospitalda vəfat etdi - Şəhidin qardaşıdır
Bu gün, 08:16 |
|
|
|
| • NASA amerikalı astronavtların Aya enişinə hazırlaşır - KİV
Bu gün, 08:00 |
|
|
|
| • "Fortuna SL Project" MMC-nin vergi borcu 1 milyonu keçdi - FOTO
Bu gün, 07:58 |
|
|
|
| • Abituriyentlərə seçim təzyiqi: Valideynlər diqqətli olsunlar, yoxsa... - AKTUAL
Bu gün, 07:56 |
|
|
|
| • Qarabağda ordumuza qarşı gizli əməliyyatlar, Ağdərədə qətllər – erməni “Kandaz” yenidən hakim qarşısında
Bu gün, 07:54 |
|
|
|
| • Elman Paşayevin oğlunun da ittiham olunduğu cinayət işinin yeni təfərrüatları məlum olub - 8 nəfər təqsirləndirilir
Bu gün, 07:52 |
|
|
|
| • Rusiyanın cənubunu bloklamışıq - Zelenski
Bu gün, 07:50 |
|
|
|
| • Azərbaycanda benzin və dizel bahalaşır? - NƏ BAŞ VERİR?
Bu gün, 07:48 |
|
|
|
| • "Tramp administrasiyası ən çox bizdəki tranzit işindən narazıdır" - ŞƏRH
Bu gün, 07:45 |
|
|
|
| • Japarov öz varisini vaxtında xəbərdar etmişdi - "...özüm isə istirahətə çəkiləcəkdim"
Bu gün, 07:35 |
|
|
|
| • 63 yaşlı soydaşımızın kədərli hekayəsi... - REPLİKA
Bu gün, 07:32 |
|
|
|
| • Niyə bu qərarın maliyyə yükünü vətəndaş çəkməlidir? - ETİRAZ
Bu gün, 07:23 |
|
|
|
| • İstirahət mərkəzi yox, xəstəlik mənbəyi imiş! - GİLEY
Bu gün, 07:17 |
|
|
|
| • "Kino əvvəlcə ideyanı vizuallaşdırır və.."
Bu gün, 07:08 |
|
|
|
| • Suraxanı bazarında TƏZƏ NIRX... - ÖZBAŞINA QALIBLAR...
Bu gün, 06:52 |
|
|
|
| • Əsas problem 15 avqustda deyil, 15 sentyabrdan sonra başlayacaq - HƏQİQƏTƏN DƏ...
Bu gün, 06:46 |
|
|
|
|
