Taksi şirkətlərinin PUL OYUNU... - necə qorunaq?
Tarix: 22-11-2024, 11:58 | Çap et
Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi yanında Azərbaycan Yerüstü Nəqliyyat Agentliyi (AYNA) taksi sifarişi operatorları tərəfindən xidmətə görə əlavə vəsaitin tutulması, eyni zamanda bir gedişə görə bir neçə dəfə ödənişin çıxılması kimi halların qanunsuz olduğu və bu barədə ciddi tədbirlər görüləcəyi ilə bağlı məlumat yayıb.
Vətəndaşlar deyirlər ki, taksi sifariş etdikdə avtomobil hələ mənzil başına gəlməmiş artıq kartdan həmin məbləğ çıxılır. Halbuki, xidmət həyata keçirildikdə sonra həmin məbləğ kartdan çıxılmalıdır. İkinci şikayət odur ki, vətəndaş taksi sifariş edir və mənzil başına çatanda əvvəl təyin olunmuş məbləğdən daha yüksək məbləğ kartdan çıxılır. Bu, həm istehlakçı hüquqlarının pozulması, həm də kibercinayətkarlıq kimi qiymətləndirilir.
Çünki vətəndaşın icazəsi olmadan, ona xəbərdarlıq edilmədən kartından müəyyən məbləğ çıxılır. Belə aydın olur ki, telefona yüklədiyimiz proqramlar vətəndaşın kartına müdaxilə edə bilir. Lakin məbləğ kiçik olduğu üçün vətəndaş məhkəməyə müraciət etmir.
Bu kimi hallarla rastlaşdıqda nə etməliyik?
Məsələ ilə bağlı “Cebheinfo.az”-a açıqlama verən informasiya texnologiyaları üzrə mühəndis-tədqiqatçı, Azərbaycan Kibertəhlükəsizlik Təşkilatları Assosiasiyasının (AKTA) eksperti Bəhruz Əliyevin sözlərinə görə, taksi firmaları adətən beynəlxalq hüquq əsasında işləyir və səhvlər minimum olur.
Bəhruz Əliyev qeyd edib ki, ödənişin müxtəlif vaxtlarda çıxılması aplikasiyanı yüklədiyimiz vaxt təsdiq etdiyimiz şərtlərdən də asılıdır:
“Taksi xidmətlərinin bəzi hallarda mənzil başına çatmamış kartdan pul çıxması istifadəçilərin narahatlığına səbəb ola bilər. Bu məsələnin kiberfırıldaqçılıqla əlaqəsinin olub-olmaması mövcud vəziyyətə görə fərqlidir. Gəlin bəzi misallarla vəziyyətə daha geniş aspektdən baxaq. Bəzi "online" sifarişlər var ki, onlar ödənişi daha əvvəldən, bəzi sifarişlər isə sonda alır. Bu məsələ adətən xidmət verənin real təcrübə və yanaşmasından asılıdır.
Məsələn, "online" xidmət verən yemək-kuryer aplikasiyaları pulu əvvəl çıxır, yeməyi sonda çatdırır. Amma taksi xidmətlərində bu, adətən sonda qəbul olunur. Fikrimcə, taksilərdə ödənişin sonda qəbul olunmasında məqsəd sərnişinin fərqli istiqamətə getmək istəyi və qərarın dəyişmə ehtimalının olmasıdır".
O bildirib ki, bəzi hallarda düzgün yer təyin edə bilməyən sərnişin, sürücüdən bir qədər də artıq yol getməsini tələb edə bilər:"Belə olan halda sürücü bu barədə məlumat verməlidir. Çünki xidmət nöqtədən-nöqtəyədir.
Taksi aplikasiyaları adətən nöqtədən-nöqtəyə prinsipi ilə işləyir. Tövsiyə olunur ki, təyin olunan nöqtəyə çatan şərnişin sürücüdən xidmətin başa çatdığını qeyd etməsi üçün müvafiq düyməyə toxunmasını tələb etsin. Sürücü bu düyməyə toxunmağı unutduğu halda sistemdə bu məsələ avtomatik nəzərə alınmayıbsa, sərnişin düşdükdən sonra sürücünün sonlanma düyməsinə toxunmağı unudaraq getdiyi yol sərnişinin hesabından pul çıxmasına səbəb ola bilər.
Ekspert ödənişin müxtəlif vaxtlarda çıxılmasından da danışıb:
"Aplikasiyanı yüklədiyimiz vaxt təsdiq etdiyimiz şərtlərdən çox asılıdır.
Beynəlxalq taksi firmaları adətən beynəlxalq hüquq əsasında işləyir.
Peşəkar hüquqçularla işləyir, özlərini daha çox sığortalayırlar və səhvlər minimum olur. Eyni zamanda, çoxumuzun oxumadan təsdiq etdiyi elektron müqaviləyə diqqətlə baxmaq lazımdır”.
Bəhruz Əliyev bildirib ki, sınaqdan keçməmiş heç bir aplikasiyanın yaddaşında bank kartınızı saxlamayın və ancaq ehtiyac olacaq qədər məbləği virtual karta köçürün:
“Xarici şirkətlərlə bağlı problemlərin həlli bir qədər fərqli ola bilər. Qeyd edim ki, xarici elementli mülki hüquqi münasibətlərə tətbiq olunmalı hüquq normalarınının müəyyən edilməsi “Beynəlxalq xüsusi hüquq haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə tənzimlənir. Qanunda bildirilir ki, tətbiq ediləcək hüququ müəyyən etmək barədə tərəflərin razılığı aydın ifadə olunmalı və ya bütövlükdə götürülməklə müqavilənin şərtlərindən və işin hallarından bilavasitə irəli gəlməlidir.
Ona görə də xarici elementi olan xidmətlərdə şərtləri diqqətlə oxumaq tövsiyə olunur. Hüquqi münasibətlərə daha geniş şərhi hüquqçular verə bilər. Ttövsiyə edərdim ki, sınaqdan keçməmiş heç bir aplikasiyanın yaddaşında bank kartınızı saxlamayın. Risklərdən qorunmaq üçün isə virtual kart açaraq "online" ehtiyaclar üçün lazım olacaq məbləği köçürün.
Belə olan halda daha böyük pul itkisi risklərindən qoruna bilərsiniz.
Unutmamaq lazımdır ki, aplikasiyalar da hücuma məruz qala bilər. Ehtiyat tədbiri görmək hər zaman ən uyğun yoldur”.
|
|
|
|
|
|
|
|
Putin SSRİ-ni bərpa edə biləcəkmi?
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| • Lukaşenko Moskvada Putinlə görüşüb
Bu gün, 19:36 |
|
|
|
| • Karapetyanın adamı həbs edildi
Bu gün, 19:34 |
|
|
|
| • Aİ ukraynalıların müvəqqəti müdafiəsini 2028-ci ilədək uzatmağı planlaşdırır
Bu gün, 16:56 |
|
|
|
| • Gəncləri evləndirmək üçün kim nə təklif edir? - ARAŞDIRMA
Bu gün, 16:36 |
|
|
|
| • Balanslı siyasət Azərbaycanın qlobal nüfuzunu necə gücləndirir? – Deputatlardan AÇIQLAMA
Bu gün, 16:32 |
|
|
|
| • Ceyhun Sultanov “Araz-Naxçıvan”ın prezidenti təyin edilib
Bu gün, 16:22 |
|
|
|
| • Moskvada yaşayış binalarının üzərinə HHM sistemləri yerləşdirilir - VİDEO
Bu gün, 15:51 |
|
|
|
| • Pensiya yaşı 70-ə çatdırılacaq? - Deputatdan VACİB AÇIQLAMA
Bu gün, 15:49 |
|
|
|
| • "AŞPA İlham Əliyevdən, Azərbaycan dövlətindən və xalqından üzr istəməlidir" - deputat
Bu gün, 15:46 |
|
|
|
| • Azərbaycanlı iştirakçının rəqsi qalmaqala səbəb oldu - VİDEO
Bu gün, 15:40 |
|
|
|
| • “Üzr istəyirəm, sifətləri o qədər sürtülüb ki...” - ermənilər Telli Pənahqızının mahnısını oğurladı
Bu gün, 15:28 |
|
|
|
| • Ermənistanın yeni prezidenti o olacaq: - Paşinyanın yaxın dostuna yeni vəzifə
Bu gün, 15:16 |
|
|
|
| • Nəriman Həsənzadə reanimasiyaya yerləşdirildi - "İki-üç gündür ki..."
Bu gün, 15:13 |
|
|
|
| • Şvabe kimin “sifarişini” yerinə yetirir? - AÇIQLAMA
Bu gün, 15:02 |
|
|
|
| • Paşinyan lazımi sözü dedi, vəziyyət sabitləşəcək - Lebedev
Bu gün, 14:58 |
|
|
|
| • Bakı üçün yeni model: İcra Hakimiyyəti ləğv oluna bilər - Paytaxtı bu qurum idarə edəcək
Bu gün, 14:45 |
|
|
|
| • Akif Əlizadəyə yeni VƏZİFƏ VERİLDİ - BUNDAN SONRA...
Bu gün, 14:40 |
|
|
|
| • AzTV-nin keçmiş sədrinin qardaşı oğlu ilə bağlı qərar - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 14:37 |
|
|
|
| • Ursula fon der Lyayen Bakıdan sonra İrəvana səfər edəcək
Bu gün, 14:35 |
|
|
|
| • "Mən bu sualı məhkəmədə qaldırdım, lakin cavab ala bilmədim" – sabiq deputatın həyat yoldaşının işi
Bu gün, 14:33 |
|
|
|
| • Tehran Hörmüzdən keçidin İranla koordinasiya olmadan təmin edilə bilməyəcəyini bildirir
Bu gün, 14:29 |
|
|
|
| • "Oyun başladı, xoş seyirlər!" – Tramp görün nələr dedi...
Bu gün, 13:04 |
|
|
|
| • Emin Əmrullayev Mirzə Mirzəyevi yüksək vəzifəyə təyin etdi - BUNDAN SONRA...
Bu gün, 13:03 |
|
|
|
| • “VLADİMİR, BİZ BUNU EDƏCƏYİK” - Rutte Putinə xəbərdarlıq etdi
Bu gün, 12:59 |
|
|
|
| • Cənubi Qafqazda sülh və sabitlik dövrü başlayıb - Qriqoryan
Bu gün, 12:58 |
|
|
|
| • Robert Köçəryan məhkəmədə parlament sədrinə UDUZDU
Bu gün, 12:47 |
|
|
|
| • “Nəvəmin vəziyyəti ağırdır, xəstəxana pulunu ödəyə bilmirik” - MÜRACİƏT
Bu gün, 12:45 |
|
|
|
| • Dünya bizdən nəyi öyrənir: 5300 dollarlıq maşına 10 000 dollar rüsum almağı? — DGK sədrinə SƏRT ETİRAZ
Bu gün, 12:35 |
|
|
|
| • Bu addım Azərbaycan-İsrail münasibətlərini də KORLAYA BİLƏR
Bu gün, 12:30 |
|
|
|
| • Ursula fon der Lyayen iyulun 1-də Azərbaycana səfər edəcək - KİV
Bu gün, 12:27 |
|
|
|
| • Ruhani rejim böhran içində: - mollakratiyanın "İslam nizamı"nın əsl siması
Bu gün, 12:17 |
|
|
|
| • “Yaltaqlığın başqa yollarını axtarın!” – Yazıçıdan deputata sərt reaksiya
Bu gün, 11:57 |
|
|
|
| • Köçəryan cəzalandırılmalıdır - Manvazyan
Bu gün, 11:54 |
|
|
|
| • “Məzunlar iş tapa bilmirlər, vakansiyalar “Bravo”, “Sədərək” və “Bolt”da olur” - MALƏSƏF...
Bu gün, 11:52 |
|
|
|
| • Paşinyandan Simonyana ağır zərbə – Yerinə başqasını gətirir…
Bu gün, 11:48 |
|
|
|
| • İsa Həbibbəylidən Nizaminin əlyazmasına hörmətsizlik - Vatikan nümayəndələri şoka düşdü
Bu gün, 11:42 |
|
|
|
| • Televiziyada da müzakirə olunan evlilik FIRILDAĞI: - azərbaycanlı qadın həbs olundu
Bu gün, 11:36 |
|
|
|
| • "Cənab nazirə demək istəyirəm ki, məni başqaları ilə qarışdırmasınlar! " - QALMAQAL!
Bu gün, 11:22 |
|
|
|
| • ABŞ-ın SEPAH-la bağlı kiberhücuma görə axtarışa verdiyi İran vətəndaşı Monteneqroda həbs edilib
Bu gün, 11:18 |
|
|
|
| • "Bu son olar "Paşa Sığorta" ilə əməkdaşlıq etdiyim..." - ETİRAZ VAR!
Bu gün, 11:16 |
|
|
|
| • Tramp onları İrana göndərmək istədi: - Kimsə əl qaldırmadı
Bu gün, 11:00 |
|
|
|
| • Azərbaycan nefti bahalaşıb
Bu gün, 10:53 |
|
|
|
| • "Körpə uşağımız var, məcbur olub odundan istifadə edirik" - NARAZILIQ VAR...
Bu gün, 10:51 |
|
|
|
| • Tramp istəsə də, Türkiyəyə F-35 verməkdə əli-qolu bağlıdır - Hərbi ekspert Hüseyn Fazla
Bu gün, 10:47 |
|
|
|
| • AZAL təyyarə parkına ilk yeni nəsil “Airbus A321neo”nu əlavə edib - FOTO
Bu gün, 10:26 |
|
|
|
| • Milli Ordumuzun şərəfli inkişaf yolu - MƏQALƏ
Bu gün, 10:20 |
|
|
|
| • “Bəzən ayrı-ayrı siyasi qüvvələr tərəfindən İslam dini təhlükə mənbəyi kimi təqdim edilir” - deputat
Bu gün, 10:16 |
|
|
|
| • Rusiya üçün çox pis xəbər: - Ukrayna və Almaniya yeni “raket qalxanı” hazırlayır
Bu gün, 10:09 |
|
|
|
| • Paşinyanın əsas rəqibinin həbsi üçün düymə basıldı - GƏLİŞMƏ
Bu gün, 10:06 |
|
|
|
| • Bu məhsulun ucuz satılması təhlükə yaradır: tezliklə kəskin bahalaşma ola bilər – XƏBƏRDARLIQ
Bu gün, 10:01 |
|
|
|
|
