Ermənistan xarici işlər naziri Ararat Mirzəyan qəribə açıqlama verib. Öncə o bildirib ki, Türkiyə ilə diplomatik münasibətlərin qurulması və sərhədlərin açılması Ermənistan üçün mühüm prioritetdir. Ardınca qeyd edib ki, İrəvan eyni zamanda, Azərbaycanla əldə olunan sülhün institusional şəkildə möhkəmləndirilməsində də maraqlıdır və hər iki istiqamətdə “səmimi səylər” göstərir.
Daha sonra Mirzəyan iddia edib ki, Ankara ilə normallaşma prosesi guya Bakı ilə sülh danışıqlarından asılı deyil. Bununla belə, o, iki xətt arasında müsbət qarşılıqlı təsirin mümkünlüyünü istisna etməyib: “Əgər bu iki proses arasında səbəb-nəticə əlaqəsi axtarsaq, tam əminliklə deyə bilərik ki, Türkiyə ilə münasibətlərin tam tənzimlənməsi Ermənistan-Azərbaycan normallaşmasına mənfi deyil, əksinə, müsbət təsir göstərə bilər”.
Beləcə, erməni XİN başçısı yenə “atı arabanın arxasına” qoşmağa çalışıb. Çünki cəm iki gün öncə Türkiyə xarici işlər naziri Hakan Fidan demişdi ki, Ankaranın İrəvanla diplomatik münasibətləri yalnız Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh müqaviləsi imzalandıqdan sonra normallaşa bilər. “Azərbaycan və Ermənistan sülh müqaviləsini imzalayanda biz də Ermənistanla münasibətləri normallaşdırmağa hazır olacağıq”, - Fidan vurğulayıb və onu da əlavə edib ki, Türkiyə eyni mövqeni dəfələrlə (!!) bəyan edib və bu siyasətə sadiqdir.
O zaman Mirzəyanın bunun ziddinə fikir söyləməsinin anlamı nə? İrəvan Bakı və Ankaranın arasının dəyəcəyinəmi ümid edir? Yəni ki, Türkiyə ilə əlaqələrin normallaşmasına Ermənistan yox, Azərbaycan maneə yaradır...
Professor Qabil Hüseynlinin sözlərinə görə, Türkiyə-Ermənistan münasibətlərinin normallaşması Azərbaycan-Ermənistan sülh prosesi ilə sinxronluq təşkil edir. Onun fikrincə, Bakı və Ankara “saat əqrəblərini” tutuşdurur və koordinasiyalı şəkildə hərəkət edir. “Bu da konfidiensial addımlar deyil. Azərbaycan və Türkiyə müttəfiq güclər olaraq bir çox məsələlərdə ortaq mövqedən çıxış edirlər. Biz olmayan tribunada Türkiyə sözümüzü deyir, Türkiyə olmayan platformada biz qardaş mesajını çatdırırıq. Bu baxımdan, Ermənistanla münasibətlər də paralel şəkildə inkişaf etməkdədir. Amma Azərbaycanın Ankara-İrəvan əlaqələrinin tam yaxşılaşmasına əngəl olması iddiaları kökündən yanlışdır”, - deyə Q.Hüseynli belə şərh edib.
Professor bunun belə olmadığını izah edib: “Əvvəla, Ermənistanın Müstəqillik aktında Türkiyənin 6 vilayətinə ərazi iddiası yer alır. Doğrudur, son olaraq Ağrı dağını gerbdən çıxardılar, amma ərazi iddiaları qalır. Ona görə Ermənistan qanunvericiliyə dəyişiklik edəndə təkcə Azərbaycana deyil, Türkiyəyə qarşı ərazi iddialarını da oradan qaldırmalıdır. Ankaranın digər tələbi isə Zəngəzur dəhlizi ilə bağlıdır. Bu koridor açılmadığı halda ”Marqara" keçid məntəqəsi də işə düşməyəcək. O nöqteyi-nəzərdən Mirzəyanın normallaşmaya maneə kimi Azərbaycanı göstərmək istəməsi uğursuz yanaşmadır. Fakt budur ki, Türkiyənin öz tələbləri və gözləntiləri var".
Q.Hüseynlinin sözlərinə görə, yəni Azərbaycan qardaş ölkə qarşısında şərt və ya diktə şəklində tələb qoymayıb ki, Ermənistanla quru sərhədləri açmasın: “Əksinə, hazırkı sülh dönəmində Türkiyə bu addımı atsa belə, Azərbaycan etiraz etməyəcək. Çünki Prezident Qazaxıstanda elan etdi ki, Ermənistana qoyulan tranzit embarqosu aradan qaldırılıb. Bu gün Azərbaycan üzərindən Rusiya və Qazaxıstan taxılı Ermənistana daşınır. Bu mənada, Türkiyənin quru sərhədlər bağlı atacağı addıma Azərbaycanın hər hansı protesti olmayacaq. Sadəcə, regiondakı proseslər, Zəngəzur dəhlizi və ərazi iddiaları məsələsi həllini tapmalıdır. Türkiyənin Ermənistandan ayrıca gözləntiləri var. Odur ki, problem və əngəl yaradan tərəf İrəvandır. Ermənistan dəhlizin tikintisi üçün addım atmayıb, konstitusiyaya düzəliş etməyib, hələ bir Azərbaycanı ittiham edir. Paşinyan hakimiyyəti tələsməlidir ki, bu problemləri yoluna qoyaraq Rusiyanın təsirlərini azaltsın, Türkiyə vasitəsi ilə Avropaya çıxsın”.
Siyasi şərhçi Alim Nəsirov isə hesab edir ki, Mirzəyan bununla Bakı və Ankaranı üz-üzə qoya biləcəyini hesablayıb: “Lakin onun yanlış məntiqi İrəvanın öz işinə xələl gətirir. Ermənistan ərazi iddialarına son qoymasa, qanunvericilik aktlarından onu çıxarmasa münasibətlərin tamamilə normallaşması real deyil. Bakı İrəvana sonuncu ”ev tapşırığı" verib və bunu tezliklə yerinə yetirməlidir. Amma Paşinyan 2026-ci il parlament seçkilərindən sonra referenduma getməyi planlaşdırıb. O deməkdir ki, Azərbaycana və Türkiyəyə qarşı ərazi iddiaları ən azı 2027-ci ilədək Ermənistan konstitusiyasında qüvvədə olacaq. Belə olan halda, Mirzəyan hansı haqla günahı Azərbaycanda görür?"
A.Nəsirovun fikrincə, Ermənistan Türkiyə ilə sərhədlərin açılmasından böyük fayda götürəcək: “Bu, onun iqtisadi cəhətdən Rusiyadan asılılığını azaldacaq. Eyni zamanda, avrointeqrasiya yolunu sürətləndirəcək. Ermənistan bazarlarını türklər götürəcək, inşaat sektorundan tutmuş tekstil sahəsinə qədər ciddi təsiri olacaq. Bu fürsəti dəyərləndirmək istəyən tərəf addımlarını sürətləndirməlidir. Sadəcə, Mirzəyan daxili auditoriyaya hesablanmış bəyanatlar verir”.
Ekspertin sözlərinə görə, rəsmi İrəvan Ermənistan-Türkiyə münasibətlərini, Ermənistan-Azərbaycan münasibətlərindən ayrı tutur: “Hər halda, ermənilərin baş diplomatının dediklərindən gəlinən nəticə bunu deməyə əsas verir. Çünki Mirzəyan Ermənistanın Türkiyə ilə münasibətlərinin normallaşmasının İrəvanın Bakı ilə əlaqələrində də müsbət dinamika yarada biləcəyi qənaətinə gəlir. Əslində, buna qənaət demək bir o qədər yerinə düşmür. Erməni nazir müəyyən mənada, şərt dili ilə danışır. Təxminən belə: Ankara Ermənistanın Azərbaycanla münasibətlərini yaxşılaşdırmaq və sülh quruculuğuna töhfə vermək istəyirsə, İrəvanla normallaşma prosesinə getməlidir. Halbuki, Hakan Fidan məsələni fərqli qoymuşdu. Türkiyəli nazir, faktiki olaraq, bildirmişdi ki, Ermənistan üçün Türkiyə iqtisadi planda vacibdir və bu vacibliyin dividend qazandırmasını istəyənlər İrəvanın Bakı ilə sülhə gəlməsinə çalışmalıdırlar”.
“Yeni Müsavat”
