Bir müddət əvvəl Xankəndidə erməni əsilli rus akademik klassik və romantik rəssamı İvan Ayvazovskinin heykəli sökülüb. Heykəl 2021-ci il dekabrın 1-də “Rusiya şöhrət xiyabanı” layihəsi çərçivəsində qanunsuz şəkildə separatçılar və Rusiya sülhməramlıları tərəfindən ucaldılmışdı. Rəsmi Bakı bildirib ki, rus sülhməramlıların bu abidəni qoyması Azərbaycanın suverenliyinə "Rusiyanın hörmətsizliyi" idi.

Çar Rusiyası dövründə yaşamış, əsl adı Hovannes Ayvazyan olan rəssam çəkdiyi təbiət, o cümlədən dəniz mənzərəli əsərləri ilə məşhur olub.

Heykəlin Azərbaycanın Xankəndi şəhərindən götürülməsindən sonra Rusiyada emosional bəyanatlar səsləndirilib, bəzi media orqanları isterik yanaşma nümayiş etdiriblər. Rus təbliğatçıları hesab edirlər ki, erməni Ayvazovskinin heykəlinin sökülməsi Rusiya mədəniyyətinə hörmətsizlikdir. Guya ki, rəssamın icazəsiz şəkildə qoyulan heykəlinin oradan götürülməsi “millətçilik aktıdır”. Əslində isə sözügedən heykəl Azərbaycanın beynəlxalq səviyyədə tanınmış ərazisində – Qarabağda, Azərbaycanın razılığı olmadan, separatçılar və Rusiya hərbi kontingentinin himayəsi ilə qanunsuz şəkildə ucaldılıb ki, bu da rəsmi Bakının bəyan etdiyi kimi, Azərbaycana hörmətsizlikdir.

Ekspertlər bildirirlər ki, Rusiyada heykəl ətrafında yaradılan süni ajiotaj əslində Azərbaycana qarşı aparılan kampaniyanın tərkib hissəsidir. Analitiklərin qənaətincə, isterik bəyanatlar verənlərin dərdi Ayvazovskinin heykəli yox, anti-Azərbaycan kampaniyasının davam etdirilməsidir.

Mövzu ilə bağlı AYNA.AZ-ın suallarını cavablandıran Milli Məclisin deputatı Rasim Musabəyov deyib ki, bu, Azərbaycana siyasi təzyiq deməkdir:

- Əslində Rusiyada Azərbaycana qarşı son vaxtlar “media müharibəsinə” başlanılıb. Hesab edirəm ki, Ayvazovskinin heykəli barədə yanaşmaları çox cılızdır. Düşünürlər ki, bunlar hədə-qorxu gəlməklə Azərbaycanın mövqeyinə, siyasətinə təsir göstərəcəklər, yanılırlar. Rusiyada bu təbliğatla Azərbaycana mesaj vermək istəyirlər ki, Bakıdan narazıdırlar. Amma Moskvanın narazılığı da əsassızdır. İki ölkə münasibətlərinin bu səviyyəyə gəlməsinin günahı Rusiyanın özündədir. Təyyarəmizi vurdular, amma Azərbaycanın bu barədə tələblərini yerinə yetirmədilər. Yekaternburqda azərbaycanlılara qarşı zorakılıq törətdilər, vəhşiliklər etdilər. Guya ki, həmin azərbaycanlılar cinayətkar dəstə üzvləridir. Halbuki əllərində heç bir dəlil-sübut yoxdur. Rusiyanın bu yanaşması absurddur. Günahkar özləri olduğu halda Azərbaycanın ünvanına hədələr səsləndirilir. Hesab edirəm ki, heykəl ətrafında yaradılan ajiotaj, deyilənkər Kreml tərəfindən Azərbaycana qarşı başladılan media hücumlarının tərkib hissəsidir.

- Bu gərginliyin hansı nəticəsi ola bilər?

- Rusiya dövləti nəzərə almalıdır ki, biz strateji tərəfdaşıq. Bu təbliğatın, hücumların yeganə nəticəsi o ola bilər ki, tərəfdaşlıqlar dayandırılar. Əgər strateji tərəfdaşlığa zidd addımlar atılırsa, Rusiya bu tərəfdaşlığı pozmaq niyyətindədirsə, buyursunlar, biz buna adekvat reaksiya verməyə hazırıq.

Rusiya dövləti media vasitəsi ilə təxribatlarına son qoymalıdır. Bizim istəyimiz, icazəmiz olmadan gətirib erməni əsilli bir mədəniyyət adamının heykəlini qoyublar. İndi Azərbaycan suverenliyini bərpa edib və istəmir ki, şəhərində belə bir şəxsin heykəli olsun. Bunu da sökülürsə, Rusiya bundan niyə qıcıqlanmalıdır? Bizə deyilmişdi ki, icazə alınmışdı ki, Ayvazovskinin heykəlini qoyurdular? Bizim zamanında əlimiz çatmırdı orqa qanunsuz addımların qarşısını alaq. İndi isə ərazilərimizin tamına nəzarət edirik, gərəkən addımları da atırıq. Yenə deyirəm, məsələ Ayvazovskinin heykəli məsələsi deyil, Azərbaycana Rusiyanın narazılığının çatdırılması məsələsidir.

- Ümumiyyətlə, İkinci Qarabağ müharibəsindən sonra Qarabağa Rusiya sülhməramlıları gəldikdən sonra orada “Rusiya şöhrət xiyabanı”nın salınmasında məqsəd nə idi?

- Orada heykəllər ucaltmaqla Rusiya dünyaya da, Azərbaycana da demək istəyirdi ki, əsgərləri Qarabağa əbədi gəlib, buradan çıxmayacaqlar. Yəni bir növ, niyyətlərinin nümayişi idi. Amma Azərbaycan Prezidenti cənab İlham Əliyevin uğurlu siyasəti nəticəsində sülhməramlılar bölgəni tərk etmək məcburiyyətində qaldılar. Həmin xiyabanın salınması da, heykəllərin qoyulması da qanunsuz idi. Ümumiyyətlə, sülhməramlıların missiyasına bu cür işlər daxil deyildi.

İndi yer adları ilə manipulyasiya edilir, şəhər adlarını səhv yazmaqla təxribatlara əl atırlar. Məsələn, dövlət agentliyi Xankəndi əvəzinə “Stepanakert” yazmaqla mesaj vermək istəyir ki, guya separatizmi alovlandıra bilərlər. Bu cür cılız üsullarla yenidən Azərbaycanda separatizmi alovlandırmaq mümkün deyil. Əslində özləri biabır oldular, “Stepanakert” yazıb, sonra dəyişdirib Xankəndi yazmağa məcbur qaldılar. Yaxud da “Dağlıq Qarabağ” yazdılar, sonra “Dağlıq” sözünü kənara atmalı oldular. Düşünürəm ki, Rusiya bu oyunlarına son qoymalıdır. Çünki bu cür siyasətlə Rusiya Azərbaycanı tutduğu qətiyyətli mövqedən çəkindirə bilməz, bilməyəcək.