“Son zəng” — məktəblilərin təhsil həyatında mühüm mərhələdir. Bu tədbir həm şagirdlər, həm valideynlər, həm də müəllimlər üçün yaddaqalan anları ehtiva edir. Lakin son illər Azərbaycanda keçirilən “Son zəng” mərasimləri öz mahiyyətini itirməkdədir. Təhsil Nazirliyi yanında İctimai Şuranın üzvü, fəlsəfə doktoru İlqar Oruclu da bu məsələyə toxunaraq, tədbirlərin məktəb və təhsil adına uyğun təşkil olunmasının vacibliyini vurğulayıb.
“Son zəng” uşaqların həyatında bir dəfə olur və onlar istəyirlər ki, bu an öz arzularına uyğun, sərbəst keçirilsin. Yəni “Uşaqların həyatında bir dəfə olan tədbirdir, niyə istədikləri kimi qeyd etməyə imkan vermirlər" kimi narazılıqlara mən də rast gəlirəm. Amma bu, düzgün yanaşma deyil. Hamımız məktəb illərini, o anları xatırlayırıq və övladlarımız da eyni mərhələdən keçir. Məhz buna görə də “Son zəng” tədbirləri məktəbə və təhsilin ruhuna uyğun, tərbiyəvi və hörmətli formada keçirilməlidir:
“Son zəng” tədbirlərində ifrat bayağılığa yol verildiyini vurğulayan İlqar Oruclu qeyd edib ki, dünyada müxtəlif ölkələrdə “Son zəng” mərasimləri keçirilir, amma bizim ölkədəki kimi ifrat dərəcədə bayağı, şit, hətta biabırçı səviyyədə deyil:
“Bizim məktəblərin böyük əksəriyyətində bu tədbirlər həddindən artıq dəbdəbəli, təhsil ruhundan uzaq formada təşkil olunur. Bəziləri müxtəlif mədəniyyətlərin musiqilərini ifa edir, rəqslər olur, geyimlər isə çox vaxt sadə şagird geyimindən çox fərqlənir və çoxlu xərclər tələb edir. Halbuki “Son zəng”in məqsədi şagirdlərin keçdikləri yolun dəyərləndirilməsi, onların gələcək uğurlarına dair yolun göstərilməsidir. Amma hazırda əksər məktəblərdə bu məqsəd unudulur, yalnız görünüş və əyləncə ön plana çıxır. Fikrimcə, tədbirin məktəb həyətində sadə və mənalı keçirilməsi daha yaxşıdır. “Son zəng” mərasimi məktəb həyətində, müəllim və şagirdlərin bir araya gəldiyi, səmimi və xatirəvi söhbətlərin olduğu, şagirdlərin öz hazırladığı səhnəciklərin və musiqi nömrələrinin təqdim olunduğu şəkildə keçirilməlidir. Bu, həm şagirdlərdə, həm valideynlərdə, həm də müəllimlərdə əsl təhsil bayramı hissi oyadacaqdır”.
“Son zəng” tədbirləri üçün bəzi məktəblərdə pul yığılması kimi neqativ halların ortaya çıxmasına toxunan İ.Oruclu qeyd edib ki, “Son zəng” mərasimləri bəzi məktəb rəhbərləri üçün şəxsi mənfəət mənbəyinə çevrilib:
“Direktorlar valideynlərdən tədbirin keçirilməsi üçün məcburi şəkildə pul yığırlar və toplanan vəsait barədə şəffaflıq yoxdur. Məktəblərə dədə-babalarının mülkü kimi yanaşırlar. Məhz belə davranışlar nəticəsində bir neçə direktor vəzifəsindən azad edilib, lakin yenə də problem tam həll olunmayıb. Bu vəzifə səlahiyyətindən sui-istifadə hallarına yalnız pul yığımı deyil, həm də tədbirin bütün mərhələlərinə, o cümlədən foto və video çəkilişlərin, təşkil olunacaq yerlərin seçilməsinə kimi tam nəzarət daxildir.
Şəhər məktəblərinin böyük əksəriyyətində bu məsələlərdə vəziyyət həddindən artıq pisdir və məktəb rəhbərliyi bu məsələlərdən şəxsi maraqları üçün istifadə edir”.
Ekspert heab edir ki, “Son zəng” tədbirlərinin mahiyyətinin qorunması, təhsil dəyərlərinə uyğun keçirilməsi, həm təhsil sisteminin nüfuzunu, həm də gənclərin düzgün tərbiyəsini təmin edir. Bu tədbirlərdə əsas məqsəd şagirdlərin təhsil yolunun qeyd olunması, gələcəyə hazırlıq olmalıdır — dəbdəbə və pul yığımı kimi biabırçı məsələlər yox.
