Demək olar ki, söhbət edəcəyimiz insanı Azərbaycanda tanımayan insan yoxdu. Zamanında ümummilli lider Heydər Əliyev ona yüksək qiymət verirdi. Hətta dediyinə görə, Heydər Əliyevlə üç dəfə görüşüb. Həyatı mübarizələ doludur. Onun döyüş yolu Qarabağdan, Çeçenistana qədər davam edib. Çox insan onu “Çeçen” Arif kimi tanıyır və belə çağırırlar. Söhbət Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı adından imtina edən, Çeçenistanın Milli Qəhrəmanı, 20 yanvar əlili Arif Məhərrəmovdan gedir. Avrasiya.net onunla bu günlərdə görüşüb, bir çox məsələlər ətrafında söhbət edib.
- Arif bəy, bildiyimiz qədər Heydər Əliyevlə üç dəfə görüşmüsünüz. Bu haqda nə deyə bilərsiniz?
- Mən Heydər Əliyevin alovlu tərəfdarlarından olmuşam. Ona olan sevgim yaltaqlıq və məddahlıqla üzərində yox, həqiqi hörmətə dayanırdı. 1992-ci ildə Yeni Azərbaycan Partiyası qurulan zaman fəal iştirak edirdim və bir gənc olaraq dəstək verirdim. O zaman hesab edirdim ki, Heydər Əliyev təcrübəli siyasətçi kimi ölkəmizə çox xeyir verə bilər və onun təcrübəsi ölkəmizin güclənməsinə kömək ola bilər. 1992-ci ildə Heydər Əliyevin yaş sensizi ilə bağlı məhdudiyyətin aradan götürülməsi uğrunda mübarizə aparırdım. Bir dəfə üzərimə yalançı bomba bağlayıb,özümü Yaqub Məmmədovun qarşısına atdım. Həmin zaman Yaqub müəllimin mühafizəsi məni güllə ilə vuracaqdı və Yaqub müəllim imkan vermədi. Yaqub Məmmədov dedi ki, mən bacara bilmirəm. İmkan vermirlər ki,bunu ləğv edib.
- Maraqlıdı Heydər Əliyevlə tanışlıq necə yaranıb?
- Heydər Əliyev Naxçıvanda olarkən, məni nəşriyyata sabiq millət vəkili Rizvan Cəbiyev çağırdı “Naxçıvan” qəzetinin redaksiyasına. Mənə bildirdi ki, sənin haqqında silsilə yazıların yazılmağını bir mötəbər insan tapşırıb, mən nə qədər inad etdimsə də, Rizvan müəllim mənə tapşıran adamın adını çəkmədi. 1993-cü ildə məni cağırdılar Nazirlər Kabinetinə və orada mən Heydər Əliyevlə birinci görüşüb oldu. Mənə bildirdi ki, sənin haqqında “Naxçıvan” qəzetində silsilə yazıları mən diqqətlə oxuyurdum və məqaləni bir çoxlarına oxumağa tövsiyyə edirdim ki, Arif barədə məqalələri oxuyun, tanıyın və ona həmişə hörmət edin. Mən o zaman başa düşdüm ki, Rizvan Cəbiyevə kim tapşırıq verib ki, mənim barədəm qəzetdə yazılar çap edilsin.
- Heydər Əliyevlə görüşlərinizdə nədən danışırdız?
- Birinci görüş o, Ali Sovetə gedəndə olub. Ona dedim ki. biz Sizə bir minnətdar olmalıyıq ki, siz vaxtında gəldiniz Azərbaycanı xilas etmək üçün və vətənimizin qorunmasının xeyir-duasını sizdən istəməliyik. Xalqımız üçün daha böyük işlər görmək üçün sizin varlığınız əsasında bizlər ruhlana bilək. Mənim bu sözlərimdən sonra məni bağrına basıb, alnımdan öpdü. Heydər Əliyevlə ikinci görüş 1994-cü ildə prezident aparatında baş tutdu. Beləki 1994-cü ildə 20 yanvar faciəsi ilə bağlı Prezident Aparatındakı tədbirdə iştirakımı mənə Xətai İcra Hakimiyyətindən xəbər verdilər. Mən onlardan soruşandakı mənim çıxışımı ehtiyac varmı? Dedilər sənin çıxışın nəzərdə tutulmayıb. Beləliklə, mən də hamı kimi Prezident Aparatında zala daxil olarkən orta sıralarda yerimi tutmaq istəyirdim ki, iki nəfər mülki geyimdə olan şəxslər, mənə yaxınlaşaraq mənim ön cərgədə qabaq sırada oturmağımı bildirdilər. Mən isə soruşanda ki, kim bildirib ki, mən qabaq oturmalıyam? Dedilər ki, rəhbərlikdən bildirilib və başqa söz demədilər. Mən də onların dediyinə əməl etdim. Bu zaman Heydər Əliyev zala daxil oldu və yuxarı tribunada qarşı tərəfimdə əyləşdi. Oturarkən mənə diqqətlə baxanda gözləri ilə məmnunluğunu bildirdi. Sonradan Heydər Əliyev barmaq işarəsi ilə məni tribunada çıxış etməyimi bildirdi, bu zaman mən çıxışlara söz verən Elçin Əfəndiyevdən çıxış etməyim üçün mənə izn verməsini istədim. Mənə çıxışa izn vermək istəyərkən yanımda əyləşən Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin rəhbəri Rafail Allahverdiyev əlini yelləyərək yox işarəsini bildirdi. Mən üzümü yana çevirəndə Rafael Allahverdiyevin əlini yelləyərək yox deməsini gördüm. İclas yekunlaşarkən Rafail Allahverdiyev qulağıma pıçıldadı ki, sənin başına indi gör nə oyun açıram, qoy Heydər Əliyev zaldan getsin. Mən onun sözlərindən çox narahat qaldım və iclas yekunlaşandan sonra, o mənə yaradacaq sıxıntısından ehtiyat edərək, mən Heydər Əliyevə səsləndim. Heydər Əliyev geri çönüb mənə tərəf baxsa da, getməyinə davam edərək yuxarı tribunanın yanındakı zalın liftinə minərək getdi. Bu an isə Rafael Allahverdiyevin işarəsi ilə, məni arxa tərəfdən iki nəfər, biri boynumu sıxırdı ki, səsim çıxmasın, o biri adam isə arxadan əllərimi tutub sıxırdı. Mən bircə bu sözləri qışqırdım ki, Heydər müəllim məni xilas edin və ağrıdan daha heç nə deyə bilmirdim. İki nəfər məni arxadan itələyib aparırdılar. Rafael bildirdi ki, aparın zirzəmiyə. Bu an Heydər Əliyevin səsi gəldi, Arifi buraxın mənim yanıma gəlsin dedi. Bu andaca məni sıxanlar əllərini buraxdılar və mən onların sifətlərnə baxmaq istəyəndə onlar üzlərini başqa səmtə çevirdilər və Rafail isə məndən dərhal uzaqlaşdı, guya ki, mənə qarşı nə baş verdiyindən heç bir xəbəri yoxdur. Sizi inandırıram ki, mən həyacanımdan ağladım. Bu vəziyyətimi Heydər Əliyev gördükdə ucadan dedi ki, narahat olmayım. Mənə tərəf yaxınlaşanda onun yanında Bəylər Əyyubov, o vaxtkı müdafiə naziri Məmmədrəfi Məmmədov var idi. Heydər Əliyev üzünü Bəylər Əyyubova tutaraq bu sözləri dedi: ”Bəylər, Arifi sənə tapşırıram, ondan muğayat ol”. Sonra isə üzünü müdafiə nazirinə və digər dövlət mumularına tutub söylədi ki,kimə canlı qəhrəman göstərmək istəsiniz, öncə Arifi göstərin, əgər onu göstəmək mümkün olmasa, kimi istəsiniz göstərə bilərsiniz. Arif canlı eksponatdır dedi. Üzünü mənə tutub bildirdi ki, bilirəm sənin çıxışına mane oldular, üzünü Rafael Allahverdiyev və Elçin Əfəndiyevə tutub məni göstərək bu insana mane oldunuz çıxış etməsinə, Arifin Ali Sovetində birbaşa yayımla çıxışına başınızla cavab verirsiniz-dedi. Başqa əlillər və digərləri yaş senzinin aradan götürülməsində iştirak etməkdən ehtiyat etdilər, amma Arif isə yaş senzinin aradan götürülməsində qəhrəmanlıq nümunəsi göstərdi. Sonradan mən Heydər Əliyevin dediyi vaxtda Ali Sovetə getdim ki, çıxış edib. Bu dəfə də Elçin Əfəniyev, Rafael Allahverdiyev məni Milli Məclisdən çıxartdılar ki, sən öz növbəni gözlə və məni hər ikisi kobud sözlərlə təhqir etdilər. Mən isə getdim evə ki, məni çağıracaqlarına inandım ki, mən növbət yaxınlaşada mənə xəbər verəcəklər. Bəylər Əyyubov telefon nömrəsini özü mənə vermişdi. Ona zəng vuranda mənim zəngimi çox soyuq qarşıladı və mənə bildirdi ki,axı sənə çıxış etməyi tapşırmışdlar, daha oradakıları söyməyə yox. Mən Bəylər müəllimə bildirdim ki,mən çıxışa hazır idim və orada heç kəsi söyməmişəm. Mənə bildirdi ki, indi aydınlaşdırıram, sənə də xəbər edərəm. Biraz vaxt keçəndən sonra, özü mənə zəng vurdu ki, sənin dalınca adamlar göndərmişəm, bura gələndə yazılı yazarsan və və hər şeyi izah edərsən. Mən əvvəl elə bildim ki, o adamlar məni həbs edəcəklər. Ancaq sonradan məni Prezident Aparatına Bəylər müəllimin yanına apardan sonra çox sevindim və mənimlə Rafael Allahverdiyev və Elçin Əfəndiyev neçə rəftar etmişdilərsə, hamısını yazdım. Bəylər müəllim mənim yazdıqlarımı oxuyandan sonra dedi ki, məndə kişi də sənə inanırıq. Arif Heydər Əliyev bildirir ki, sən Rafaelin kim və necə insan olmağını öyrən,ancaq çox ehtiyatlı ol, bu çox risklidir dedi. Mən böyük risqlər hesabına kəşfiyyat başlayaraq, Rafael kim və necə insan olduğunu öyrəndim.
- Nə dediniz Heydər Əliyevə?
- Heydər Əliyevlə üçüncü görüşümdə bildirdim ki, Sizə sui-qəsdi özü təşkil etmişdi və özü də aradan götürürək sizə xəbər verməklə, özünü qəhrəman olduğunu bildirirək sizin etibarınızı qazanıb. Heydər Əliyev mənə görüşdüyüm an bildirdi ki, Rafael barədə eşitmək istədiyimi səndən eşidə bildim. Əgər, Heydər Əliyev qayıtmasa idi, nə ola bilərdi? Heydər Əliyevin o tədbirdə əgər geri qayıtmasa idi,Rafail məni məhv edəcəkdi. O işdən çıxarılandan sonra və sonra o xaricə qaçdı və orada müxalifət qəzetlərinə müsahibələr verərək, Heydər Əliyev yoldan keçən bir Arifə görə məni işdən çıxartdı açıqlamasını verdi. Rafael Allahverdiyev hələ sağkən vətənə dönmək istəyib, ona deyilib ki,sən dövlətçiliyə, Heydər Əliyevə,xalqa və xalqın mərd igid oğullarına qarşı xəyanət etmisən-sənin ancaq cənazənə icazə verilə bilər.
- İlham Əliyevlə necə, görüşünüz olubmu?
-2001-ci ildə mən təsdüfən Olimpiya Komitəsinin qarşısından keçirdim və gedirdim idman Gənclər Nazirliyinə. Təsadüfən İlham Əliyevi gördüm, mənə baxan zaman maşınına minib gedəcəkdi və onu başımla salamladıqdan sonra, o ayaq saxlayaraq maşınına minmədi və mənə diqqətlə baxmağa başladı. Gülümsəyərk mənə yaxınlaşmağa başladı və məni təəccüblü baxdığına görə mən həyacan keçirtməyə başladım. Özü mənim həyacanımı hiss edərək qolumdan tutub dedi ki, sən Arif Məhərrəmovsan? Dedim ki, Bəli. Dedi ki, sənə diqqətlə baxmağımdan narahat olma. İlham Əliyevin mənə olan diqqətindən gözlərimin yaşarmağını gördükdə məni özünə tərəf sıxdı və sonra isə çox rahat səmimi söhbət etdik. Məndən nə xahişin var? Belə hara gedirdin? Buralarda olursan? Bu kimi sualları verdi. Məndə dedim ki, İdman Gənclər Nazirliyinə gedirəm, o da bildirdi ki, nazirlə görüşün bu gündürmü? Dedim bilmirəm ki, məni nə vaxt qəbul edəcək,özü olmasa heç olmasa müavinlərindən məni qəbul edən olsaydı çox sevinərdim. İki aydır gedirəm, ancaq mənə adi bir işçi belə qəbul etmir dedim. İstərdim ki, köhnə idmançı olduğumdan və gənclik dövrümü xalqımın xilasına və vətənimin qorunmasına sərf etdiyi üçün məhz bu nazirlik tərəfindən Prezident yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasında dövlət sifarişi ilə oxumaq istərdim. Mənə bildirdi ki, evdə kişi (Heydər Əliyevi nəzərdə tuturdu) sənin qəhrəmanlıqlarından, igidliklərindən çox danışıb. Bəli onu bilirəm ki,sən 20 yanvar milli bayrağımızı qoruyarkən yaralanmısan və sənin xanımında səni xilas edərkən yaralanıb. Sonradan Moskvada sənə işgəncələr veriblər. O zaman sənin buraxılmağından ötrü kişi çox kömək edib,səndə sağ ol ki işgəncələrə gözdün bayrağımızı, xalqımızı, dövlətimizi satmadın. Sonra sən yaralı vəziyyətdə tam sağalmamış vəziyyətdə müharibədə qəhrəmanlıq etdin, Xocalı faciəsinə igidlik göstətməyindən xəbəim var dedi. Hətta bilirəm ki,sən kişinin qayıtmasında ona qarşı çıxan qüvvələrə qarşı mərdlik etmisən,yaş senzini aradan götürməkdə başqaları o mitinqə ehtiyat edərək gələ bilməyəndə sən isə əlində Heydər Atatürk deyib hamını Heydər Əliyevə dəstək olmağa səsləyirdin.
- İlham Əliyev sözlərindən sonra, hansı hisləri keçirirdiniz?
- Mən ilham Əliyevin sözlərindən qürurlandım və gözlərimdə yaş durmadan axırdı. Özü siə bildirdi ki,səni nazir müavini deyil,ancaq nazr qəbul etməlidir. Sənin buna haqqın çatır. Bu sözlərdən sonra bərk səslə Əbülfəz Qarayevi yanına gəlməyi yanındakılardan tələb etdi. Çox az müddət keçəndən sonra Əbülfəz Qarayev gəldi və mənim yanımda İlham Əliyev Əbülfəz Qarayevi danlayanda başa düşdüm ki, İlham Əliyev vətənpərvər insandır və vətən igidlərini də öz doğması bilməyi də onun şəxsiyyətli insan olmasından xəbər verirdi. Həmin an məni dərhal Əbülfəz Qarayev məni nazirliyin binasında öz otağında qəbul edərək, Prezident yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasında oxumağım üçün rəsmi məktuv yazıldı və məktubda mənim xidmətlərim sadalanaraq, mənim oxumağımı şəxsən Olimpiya Komitəsinin prezidenti olan İlham Əliyevin öz şəxsi təşəbbüsü olduğunu məktub vurğulandı. Mən məktubla bərabər getdim akademiyanın binasına, mərhum rektor Seyfəddin Qəndilov məndən məktubu götürəndə məktubu yazılanları oxumadan, məktubu yan tərəf stola atanda bildirid ki,bu Əbülfəz Qarayev məni çox yordu, danışılıb ki, beş nəfər göndərəcək, 15 nəfər göndərir. Məktub sürüşüb yerə düşəndə mən bərk əsəbləşdim ki,məktubda mən şəxsən Olimpiya Komitəsinin prezidenti İlham Əliyevin tövsiyyəsi ilə göndərilmişəm. Bu sözdən sonra rektor çox pis vəziyyətə düşdü. Mənə imkan vermədən yerə düşən məktubu yerdən özü götürdü. Mən oxuduğum müddətdə akademiyanın rektoru Prezident Aparatının rəhbəri Ramiz Mehdiyev gələndə mənim barəmdə danışaraq mənim kim tərəfimdən göndərildiyimi qeyd etdi. Mən İlham Əliyevin mənə olan etimadını doğruldaraq əziyyət çəkərək adı çəkilən ali məktəbi fərqlənmə diplomu ilə bitirdim.
- Siz hərbi hissələrimizdə əsgər və zabitlərlə ən çox görüş keçirən qəhrəmanlarımızdan sayılırsınız. Ümumiyyətlə, sizin hərbi hissələrdə çıxış etməyinizi kim tövsiyyə etmişdi?
- Mənim hərbi hissələrdə çıxış etməyimi rəhmətlik Heydər Əliyev tövsiyyə etmişdi. Çünki rəhmətlik Heydər Əliyev mənə hörmətlə yanaşırdı. Hər zaman mənə deyir ki, Arif hərbi hissələrimizdə vətənpərvərlik mövzusunda çıxışlar et, onlar arasında milli ruhu qaldır. Mən də gücüm çatdığı səviyyədə çıxışlar edirdim. Ümumiyyətlə,ermənilərə qarşı içimdə daim nifrət olub. ermənilər qız və gəlinlərimizin başına olmaz oyunlarını açıblar.
- Sizə qarşı hərbi hissələrdə münasibət necə idi?
-Yüksək səviyyədə idi. Sizə bir faktı danışım: Bir gün hərbi hissənin içinə daxil olan zaman,hərbi hissə komandırı “farağat” komandası verdi. Məndə çönüb arxaya baxdım ki, bəlkə arxamca yüksək rütbəli zabit gəlir ki,hərbi hissəyə komanda verilir, baxıb gördüm ki, arxamda heç kim yoxdu. Komandıra deyəndə ki, niyə farağat verirsən,axı mənim hərbi rütbəm yoxdur. Həmin komandir mənə dedi ki, siz bizim milli qəhrəmanımısınız. İnan ki, gözlərim yaşardı. Belə zabitlərimizlə qürur duyuram. Ordumuz belə dəyərli zabitlərin çiynindədir.
-Arif bəy, sizin şəhid Mübariz İbrahimova təsirləriniz haqqında söhbətlər gəzir. Onunla hərbi hissədə görüşməniz və dialoqunuzun olması da bildirilir. Bu nə qədər həqiqətidir?
- Mübariz İbrahimovla təsadüfən tanış olduq. Belə ki, mən hərbi hissələrdə əsgər və zabitlərlə görüşlər keçirirdim. Bu çıxışlardan sonra 3-4 əsgər və zabit mənə yaxınlaşıb suallar verirdilər. Təbii ki, məndə bildiyim qədər onların sualların cavablandırırdım. Bir gün milli qəhrəmanımız Mübariz İbrahimovun xidmət etdiyi hərbi hissədə görüş idim. Görüşdən sonra mənə bir gizir yaxınlaşdı və suallar verməyə başladı. Xüsusilə, Çeçenistandan milli qəhrəman kimi qayıtmağımla qürur hiss keçirdiyini bildirdi. Sonra keçirdiyimiz döyüş planları haqqında suallar verirdi. 100 nəfərlik əsgərlə 1000 nəfərlik ordunu necə məğlub etməyimizin strateji planlarını soruşurdu. Hiss edirdim ki,bu mənimlə söhbət edənlərdən fərqlənir və içində intiqam hissi var. Adını soruşdum, Mübariz olduğunu dedi.
- Onun verdiyi suallar sizdə nəsə fikir yaratmırdı ki, digər sual verənlərdən fərqlənir?…
-Təbii ki,onun sualları fərqlənirdi. Nəsə hiss edirdim ki,beynində plan fikirləşir. Ona sual da verdim ki, nə üçün strateji hücum taktikaları haqqında suallar verərsən. Dedi ki, Arif müəllim inanıram ki, yaxın zamanlarda hücum olacaq. Açığı düşündüm ki, ümumi döyüş olacaq və s. Onun özünün hücuma keçəcəyini bilmirdim. Görürdüm ki, bu gənc intiqam eşqi ilə yaşayır. Təpədən dırnağa qədər vətənpərvərlik hissləri ilə yaşayan igidimiz idi. Mübariz mənə dedi ki, biz ermənilərdən intiqamızı almalıyıq. Xocalı və Qarabağda onların etdikləri yadıma düşən zaman,əsəblərimi cilovlaya bilmirəm.Mübariz heç kimin təkidi ilə düşmənin üzərinə hücuma keçməyib. Bu onun daxilindən gələn bir əmr və intiqam eşqinə söykənirdi.
- Bildiyimiz qədər Mübarizin ailəsinə də sizlə bağlı nəsə deyiblər…
-Bəli, düz deyirlər. Sonradan ailəsinə belə xəbər verilmişdi ki, onu döyüşə həvəsləndirdən mən olmuşam. Yuxarıda qeyd etdiyim kimi, Mübariz cəsur və öz ağlı ilə hərəkət edən qəhrəmanımız olub. Heç kim onu buna məcbur etməyib. Onun içində düşmənə zərb vurmaq və onlardan intiqam almaq eşqi güclü idi. 40-ında getdim baş sağlığ verməyə. Açığı nəsə içimdə bir tərəddüt var idi ki, orda mənə qarşı nəsə xoşagəlməz hadisə baş verir. Çünki ailəsi mənə nə desəydi, tam haqlı idilər. Gənc övladlarını itirmişdilər. Yas mərasimində birdən gördüm ki, atası mənə yaxınlaşıb dedi ki, ”Çeçen Arif” sənsən. İlk dəqiqə tutuldum, dedim yəqin atası mənə nəsə sərt cavab verək. Birdən atası mənə qucaqlıyıb Mübarizin mənim haqqımda onlara danışdığını söylədi. Mənim Çeçenistanda döyüş yolumla bağlı onlara məlumat verib.
- Niyə görə Azərbaycanın Milli Qərəmanı adından imtina edibsiniz?
- Əlimdə Müdafiə Nazirliyinin imtina haqda imzalı sənədi var. Dedim ki, torpaqlar işğaldan azad olmadan mən bu şərəfli adı qəbul edə bilmərəm. Ana-bacılarımız girovluqdadırsa, mən necə bu adı almağa razı ola bilərdim? Bizim qəhrəmanlığımız qələbəmizdə baş verəcək. Qoy qələbəni, qələbəni istəyənlərin öhdəsinə buraxsınlar. Sonradan müdafiə nazirinin əmri ilə “Şah İsmayıl Xətayi” adına fəxri fərmana layiq görüldüm. Həmçinin Çeçenistanın milli qəhrəmanı, eləcə də fəxri vətəndaşıyam. Qafqaz xalqlarının həmrəyliyi yolunda bu adlar mənə verilib. Vətənpərvərlik sözdə yox, əməldə olmalıdır.İnsanlar təkcə nəsil baxımından deyil, həm də vətənpərvərlik baxımından doğma olurlar. “Döyüşçü” sözü mənim üçün Vətənini qoruyan, xalqını təhlükədən xilas edən, xalqının gələcək rifahi və xoşbəxt olması üçün, şirin canından keçən vətən övladıdır. Azərbaycan adlı ölkənin yeraltı sərvətləri bəllidir, ancaq onun yerüstü sərvətləri isə vətənpərvər insanlardır. Azərbaycan xalqının ən böyük sərvətləri onun ugrunda canından keçən qəhrəman döyüşçülər və yaralı igidlərimizdir.
