"RUSİYADA İNQİLAB OLA BİLƏR"
Tarix: 21-01-2012, 14:20 | Çap et
 "ERMƏNİSTAN DAHA GÜCLÜ DÖVLƏTİN "AĞUŞUNA ATILACAQ"
Rusiyada baş verən son olaylar dünya ictimaiyyəti, eləcə də analitiklər tərəfindən diqqətlə müşahidə edilməkdədir. Şimal qonşumuzda baş verən proseslərlə bağlı ən müxtəlif şərhlər verilir. Cərəyan edən hadisələrin nəticələri ilə bağlı çeşidli proqnozlar verilir.
Rusiyadakı proseslər Azərbaycanda da diqqət və narahatlıqla izlənilməkdə, orada başverənləri Azərbaycana da ciddi təsirlərinin olacağı iddia olunmaqdadır.
Tarix üzrə fəlsəfə doktoru, Bakı Dövlət Univesitetin tarix fakültəsinin dosenti, tarixçi Kərəm Məmmədov da hesab edir ki, arıtq Rusiyada ciddi dəyişikliklər üçün zəmin yetişib.
- Kərəm müəllim, Rusiyada baş verən son hadisələri təhlil edən bir sıra analitiklər hesab edirlər ki, Rusiya inqilabi proseslərə hamilədir. Siz necə düşünürsünüz?
- Bu hadisələrə qiymət vermək üçün ilk öncə tarixi prosesə nəzər salmaq lazımdır. Təhkimçilik hüququnun uzun müddət mövcud olduğu ölkələrdə həmişə "insaflı monarx" obrazı yaradılır. Rusiyada təhkimçilik 1497-1861-ci illərdə mövcud olmuşdur. 1861 - ci ildə II Aleksandr kəndlilərə azadlıq "əta" elədi. Rusiya tarixinə nəzər salsaq, əraziləri ildən ilə astronomik sürətlə "şişən" bu ölkədə tarixi boyu 3 dəfə kəndli çıxışı (İvan Bolotnikov, Stepan Razin və Yemelyan Puqaçov), 1 dəfə zadəganların (dekabristlər) çıxışı, 2 dəfə isə burjua-demokratik inqilabı baş verib. Kəndli çıxışlarının sonuncusu və zadəganların məhz "ədalətli monarx" uğrunda aparılırdı. İlk burjua-demokratik inqilabı (1905-1907) da elə "ədalətli monarx"a inamın sarsılması ilə başladı. Yəni keşiş Qaponun fitvası ilə ac-yalavac fəhlələr "çar ata"larından xahişə gedərkən" gülləbaran edildilər. I Nikolay öz siyasətini yumşaltmağa məcbur olaraq dumaların çağrılmasına icazə verdi. Əslində isə inqilabın əsas səbəbi Rusiyanın özünün ən kiçik quberniyası boyda olan Yaponiyaya qarşı müharibədə uduzması idi.
Hər iki halda Rusiya çarının sərt siyasətlərini yumşaltmalarına 1853-56-cı illərdə Krım savaşında və 1904-1905 rud-yapon savaşında uduzması xeyli təsir göstərmişdi.
Hazırda da Rusiyanın xarici siyasətdə dalbadal məğlubiyyətləri - Avropadan çıxdaş edilməsi, Yaxın Şərqdə İraq və Liviya (Libi) kimi müttəfiqlərini itirməsi, İrana gerçək yardım edə bilməməsi, Qafqazlarda ən kiçik quberniyasından bir neçə dəfə kiçik olan Gürcüstana qarşı yeritdiyi yarıtmaz siyasət onu get-gedə cılızlaşdırır. Bu isə əslində "velikorus" şovinizminin körüklənməsinə səbəb olur. Rusiyada baş verə bilcək "inqilab"ın əsas səbəbi bu ola bilər.
- Siyasi şərhçilər açıqlamaların əgər bu ölkədə dəyişikliklər baş verərsə, muxtar vilayətlərdə mərkəzdənqaçma meylləri güclənəcəyini qeyd edirlər. Rusiyanı bu vəziyyət gözləyirmi?
- Şimali Qafqaz istisna olmaqla Rusiyada hazırda hər hansı etnik zəmində qarşıdurma mövcud olmadığından onun muxtar qurumlarında mərkəzdənqaçma meylləri olmayacaq. Hakimiyyət dəyişikliyi baş versə, sadəcə bölgələrdə Moskvada hakimiyyətə gələn qüvvələrin nümayəndələri təmsil olunacaq.
- Kərəm müəllim, ümumiyyətlə, Rusiyada demokratik proses dalğası başlasa, Cənubi Qafqaz bölgəsinə hansısa bir formada təsir edə bilərmi?
- Cənubi Qafqaza gəldikdə isə onun buradakı yeganə dayağı olan Ermənistan Rusiya zəiflədiyi halda məmnuniyyətlə daha güclü bir dövlətin "ağuşuna atılacaq". Bununla bağlı 1990-cı ildə Leninqradda oxuyarkən bir rus dostumla etdiyim zarafat yadıma düşdü. O vaxt rus dostuma demişdim: "Rus ayısı pəncələrini Qafqaz, Orta Asiya və Baltikyanı ölkələrinin qanına bulamaqdansa niyə bu pəncələri ilə öz bit basmış dərisini qaşımır? O isə mənə Bulqakovun sözü ilə cavab vermişdi: "1917-ci ildə ruslar taxtdan çarı yıxdılar, Lakin beyinlərindəki çar yıxılmadıqca ruslar demokratiya nə olduğunu bilməyəcəklər".
|
|
|
|
|
|
|
|
Putin SSRİ-ni bərpa edə biləcəkmi?
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| • Deputatın fikrinə sözardı: - Yerli məhsulları marketə kim buraxmır?
Bu gün, 18:05 |
|
|
|
| • "Qaradağ Şüşə Zavodu" ASC özəlləşdirilib
Bu gün, 17:53 |
|
|
|
| • “Qardaşımla birgə 16 milyon vermişik” - Tale Heydərovun ifadəsi oxundu
Bu gün, 17:51 |
|
|
|
| • Qərb Gürcüstanı “vurub”, Ermənistanı niyə gücləndirir: - Tiflis hələ də “Ukrayna ssenarisi”ndən yayınmağa çalışır
Bu gün, 17:47 |
|
|
|
| • Zabil Qəhrəmanovun cinayət işi məhkəmə baxışına verilib - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 17:44 |
|
|
|
| • Rektor Afət Seyidzadəyə vəzifə verdi - FOTO
Bu gün, 17:28 |
|
|
|
| • "İnsanların həyatına qənim kəsilmisiniz?" - ETİRAZ VAR!
Bu gün, 17:23 |
|
|
|
| • Anar Bayramov ona etimad göstərdi - ƏMR
Bu gün, 17:18 |
|
|
|
| • İran ABŞ-ın hücumlarına cavab olaraq İsraili vuracaqları ilə hədələyib - İSNA
Bu gün, 17:12 |
|
|
|
| • Deputat sahibkarların problemindən danışdı – İqtisadçı ÇIXIŞ YOLUNU göstərdi
Bu gün, 15:45 |
|
|
|
| • Moskva və Ankara "S-400"lərin mümkün təkrar satışını müzakirə edir - Peskov
Bu gün, 15:33 |
|
|
|
| • “Agro Norm”un təsisçisi şirkətdən milyonlarını götürüb ayrıldı
Bu gün, 15:09 |
|
|
|
| • Paşinyanın Moskva səfəri gözlənilən nəticəni vermədi - ŞƏRH
Bu gün, 15:07 |
|
|
|
| • “Bakcell” və Gənclər Fondu təqaüd proqramının qalibləri ilə görüş keçirdi
Bu gün, 14:58 |
|
|
|
| • Azərbaycan iqtisadiyyatının nə qədər böyüdüyü açıqlandı
Bu gün, 14:54 |
|
|
|
| • Bazarda mağazanın qarşısına paltar asmaq üstündə qadınlar arasında dava – QƏRAR
Bu gün, 13:12 |
|
|
|
| • Sanki kimsə Naxçıvanın boşaldılmasına çalışır... - FAKT BUDUR...
Bu gün, 13:08 |
|
|
|
| • Avropada və Azərbaycanda gənclər arasında işsizlik səviyyəsi - SİYAHI
Bu gün, 12:55 |
|
|
|
| • Xameneinin vida mərasimində 43 milyona yaxın insan iştirak etdi - "Press TV"
Bu gün, 12:51 |
|
|
|
| • Simonyana “torba”nı onlar tikibmiş - Adları açıqlandı
Bu gün, 12:47 |
|
|
|
| • Qardaşına çıxarılan hökmə görə qadın hakimə qarşı xuliqanlıq etdi, həbs olundu - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 12:44 |
|
|
|
| • Balakəndə qəbiristanlığı sel basdı: - İcra nümayəndəsi son vəziyyəti AÇIQLADI
Bu gün, 12:35 |
|
|
|
| • "Rabitəbank"da yeni təyinatlar - BUNDAN SONRA...
Bu gün, 12:27 |
|
|
|
| • "Məmur məni otağa dəvət etdi, qızlar imkan vermədi ki..." - Ansamblı haqdakı şayiələrə son qoydu
Bu gün, 12:24 |
|
|
|
| • Təhsil TV-yə yeni direktor təyin edildi - FOTO
Bu gün, 12:21 |
|
|
|
| • Hərbi gücümüzü artırmağa MƏHKUMUQ... - ÇÜNKİ...
Bu gün, 12:19 |
|
|
|
| • "Qarabağ" Kamilo Duranın "Seltik"ə keçdiyini açıqlayıb
Bu gün, 12:16 |
|
|
|
| • Qubanın korrupsiya bazarı: Sakinlərə qənim kəsilən Şahin israfilov kimə arxalanır? - İTTİHAM VAR...
Bu gün, 12:07 |
|
|
|
| • Cərrahiyyə Klinikası 124 min manatlıq tikiş sapları alır - DETALLAR
Bu gün, 12:03 |
|
|
|
| • “Azərbaycan artıq Cənubi Qafqazın hava məkanının sahibidir” - Poqosyan
Bu gün, 11:59 |
|
|
|
| • Ərdoğan NATO liderlərinə qala yeməyində nə ikram etdi? - Məşhur aşpaz AÇIQLADI
Bu gün, 11:57 |
|
|
|
| • Azərbaycanda 1 milyon dollardan çox sərvəti olan neçə nəfər var? - İLGİNC
Bu gün, 11:48 |
|
|
|
| • "Bakını sürücülərin başına dar etməyin!" - AYNA-ya sərt MESAJ
Bu gün, 11:46 |
|
|
|
| • “Arzum”la Etibar Məmmədovu nə birləşdirir? – Sensasion detal
Bu gün, 11:41 |
|
|
|
| • ASCO-nun 2025-ci ildə gəlirlər artsa da, ötən ili 17 milyon manat üzərində zərərlə başa vurub
Bu gün, 11:40 |
|
|
|
| • Ağcabədi sakininə saxta attestat verilib -"Heç yer qəbul etmir, araşdıran yoxdur"/FOTO
Bu gün, 11:34 |
|
|
|
| • Bir “laqonda” üstündə başlayan mübahisə 4 illik həbsə səbəb oldu - MƏHKƏMƏ
Bu gün, 11:27 |
|
|
|
| • Sülh sazişi gələn ilə qaldı? – İrəvandan müəmmalı MÖVQE
Bu gün, 11:20 |
|
|
|
| • "Sənətkarlar çoxdur, hamı bizdən mükafat gözləyir" - Hacı İsmayılov
Bu gün, 11:15 |
|
|
|
| • Qardaşlar sevgi münasibətinə görə yeniyetməni bağlayıb döydülər, başını unitaza saldılar - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 11:13 |
|
|
|
| • ABŞ bombaladı - İran generalı öldü
Bu gün, 11:10 |
|
|
|
| • Rusiya azərbaycanlıları “günah keçisi” edib - Ekspert deyir ki...
Bu gün, 11:07 |
|
|
|
| • Seyran Ohanyanın Göyçə sahilindəki əmlakı söküldü – FOTO
Bu gün, 11:05 |
|
|
|
| • ABŞ yekun sülh sazişinə ev sahibliyi edə bilər - ŞƏRH
Bu gün, 11:03 |
|
|
|
| • İranın Azərbaycandakı bankının mənfəəti 28% azalıb
Bu gün, 11:01 |
|
|
|
| • NATO-nun Ankara zirvəsi: - real siyasət, nəticə və açıq qalan suallar
Bu gün, 10:58 |
|
|
|
| • “Nadir Quliyev adına Bakı-Taxıl”ın GƏLİRLƏRİ VƏ MƏNFƏƏTİ AZALIB – HESABAT
Bu gün, 10:57 |
|
|
|
| • 5 ildə nazirliyə 386 milyonluq heyvan satan şirkətin nə saytı, nə də sosial mediası var - İcazə verin, şübhələnək...
Bu gün, 10:53 |
|
|
|
| • 50 000 manatadək cərimələr: Bu model iqtisadiyyatı hara aparır - BELƏ DAVAM EDƏRSƏ...
Bu gün, 10:49 |
|
|
|
| • ABŞ Zəngəzurda "yeni neft" tapıb - GƏLİŞMƏ
Bu gün, 10:44 |
|
|
|
|
