Banklara kredit borcu olanlar həbs oluna bilərlər - Bu, baş verərsə...
Tarix: 15-10-2014, 11:18 | Çap et
Tural yeni bir iş qurmaq üçün banklardan birinə müraciət edir. İş qura bilmək üçün ona təxminən, 3-4 min manat lazım olduğunu deyir. Bank işçisi isə Turalın gəlirlərini yoxlayır və ona borcu necə ödəyəcəyini soruşur. Tural isə cavabında maşını olduğunu, lap çətin vəziyyətdə taksiliklə məşğul olacağını vəd edir.
Bu söhbətdən sonra bank müştərisinə istədiyi məbləği verir. Ancaq, işlərinin düz gətirməməsi Turalı çətin vəziyyətə salır. Artıq, 3 aydan çoxdur ki, o borclarlını ödəyə bilmir, hətta, maşınını belə satıb. Qazanc yolu olmayan gəncdən pul almaq isə bank üçün əməlli başlı problemə çevrilib. Tural deyir ki, onsuz da mənə heç nə edə bilməzlər: "Uzağı məni məhkəməyə verə bilərlər. Adımda da heç bir əmlak və ya mal yoxdur. Məhkəmə isə buna görə, mənə iş kəsə bilər. Yəni, iş kəsilərsə borcu aybaay, az miqdarda ödəməliyəm. Bu isə banklara sərf etmir. Həqiqətən, borcumu ödəməyə imkanım yoxdur. Bank isə mənə borcu qısa vaxtda ödəməyi tələb edir".
Təəssüfki, bu gün Turalın vəziyyətində olan insanlar az deyil. Mərkəzi Bankın açıqladığı son rəqəmlər də banklarda olan problemli kreditlərin həcminin nə dərəcədə artdığını göstərir. Vətəndaşların banklara olan 1 milyara yaxın pulu ödəməkdə çətinlik çəkməsi AMB-ni müvafiq addımlar atmağa vadar edir. Kredit şərtlərinin çəıtinləşdirilməsi, iş yerindən arayış tələb edilməsi kimi əlavə şərtlərin olmasına baxmayaraq vəziyyət hələ də ürək açan deyil.
İqtisadçı alim Vüqar Bayramov ANS PRESS-ə açıqlamasında bu məsələnin kökündə dayanan problemlərə toxunub. Mütəxəssisin fikrincə, problemli kreditlərin azaldılması üçün inzibati və təşviqedici metodlardan istifadə olunmalıdır. Bununla da bu növ kreditlərin həcmini azaltmaq olar. Ekspert qeyd edir ki, krediti ödəyə bilməyən şəxsə həbs verilməsi, ölkədən kənara çıxmasına qadağa kimi metodlardan istifadə də banklardakı ödənilməyən borcların azalmasına səbəb ola bilər:
"Həmçinin, təşviqedici metoddan da istifadə etmək olar. Məsələn, vətəndaşa krediti vermək üçün əlavə zamanın verilməsi. Rusiyada qlobal maliyyə böhranları başlandıqdan sonra problemli kreditlərin həcmində artım başladı. Vəziyyətdən çıxış yolu axtaran hökumət isə vətəndaşlara kreditlərini verə bilmək üçün 5 il vaxt verdi. Bu müddət ərzində vətəndaşlar ödəyə bilmədikləri borcları hissə-hissə ödəməyə başladılar. Bununlada Rusiyada qısa müddət ərzində problemli kreditlərin həcmi azaldı. Türkiyə kimi ölkələrdə isə başqa bir metoddan istifadə edilir. Əgər qardaş ölkədə kredit götürüb onu vaxtında ödəyə bilməsəniz, o zaman sizə həbs düşür, həmçinin ölkəni tərk etmək qadağan edilir".
V.Bayramlı hesab edir ki, Azərbaycanda kredit götürülərkən həbs ehtimalının olması bank müştərilərinin məsuliyyətini birə-beş artıra bilər. Amma, bu metodu daha çox yeni kredit götürən şəxslərə şamil etmək daha səmərəli olar:
"Artıq ölkədə problemli kreditlərin həcmi 1 milyarda yaxındır. Bu göstəricinin azaldılması üçün inzibati metodlardan yox, təşviqedici metodlardan istifadə edilməlidir. Çünki, ödəmə qabiliyyəti olmayan vətəndaş onsuzda krediti ödəmək gücündə deyil. Onun həbs edilməsi isə kreditlərin ödənilməsinə imkan yaratmayacaq. Hesab edirəm ki, vətəndaşlara borclarını ödəyə bilmək üçün əlavə zaman verilməlidir. Məsələn, vətəndaşa 3 illik vaxt verilə bilər. Əgər bu vaxt ərzində vətəndaş borcunu ödəyə bilməsə o zaman ona qarşı inzibati metodlardan istifadə etmək, hətta cinayət işi də açmaq olar. Xüsusilə, gələcəkdə problemli kreditlərin həcminin azaldılması üçün qanunvericilikdə dəyişikliklər edilməlidir. Kredit götürən şəxsə borcu ödəyə bilmədiyi təqdirdə həbs ediləcəyi ilə bağlı qərar qəbul edilməlidir".
Mütəxəssis problemli kreditlərin sürətlə artmasında banklarla yanaşı vətəndaşların da günahının olduğunu deyir. Ekspert qeyd edir ki, vətəndaşın gəlir planı düzgün yoxlanılmır: "Əslində, vətəndaş da öz büdcəsinə uyğun kredit götürülməlidir. Hər iki halda kredit verilərkən vətəndaşın ödəmə qabiliyyəti nəzərə alınmalıdır".
Qeyd edək ki, qanunvericilikdə kredit borcunu təyinatı üzrə istifadə etməyən və borcunu qəsdən ödəməkdən yayınan şəxslərlə bağlı cəzalar var. Cinayət məcəlləsinin İqtisadi sahədə cinayətlər bölməsində müvafiq inzibati cərimələr nəzərdə tutulub. Belə ki, əgər vətəndaş borcunu ödəməzsə o zaman, borcun məbləğindən və digər nüanslar nəzərə alınmaqla şəxs, 2 ildən 5 ilə kimi həbs edilə bilər. Eyni zamanda, vətəndaş borcunu ödəməzsə vəzifə tutma, müəyyən fəaliyyətlə məşğul olma kimi hüquqlarından məhrum edilir, ona müvafiq iş kəsilir.
|
|
|
|
|
|
|
|
Putin SSRİ-ni bərpa edə biləcəkmi?
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| • AQP-yə görə Azərbaycan, Gürcüstan və Ermənistanda əməkhaqqı nə qədərdir? - CƏDVƏL
Bu gün, 12:49 |
|
|
|
| • SSRİ bayrağı qaldıran, polis rəisini söyən sabiq sədrin məhkəməsi başlayır - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 12:47 |
|
|
|
| • “Vəziyyət belə davam etsə, evləri də su basacaq” – Niyə tədbir görülmür?
Bu gün, 12:32 |
|
|
|
| • Ermənistanda gərginlik artır: - Paşinyanın aqibəti necə olacaq?
Bu gün, 12:27 |
|
|
|
| • Müğənni Nura Suri və bələdiyyə sədri arasında QALMAQAL
Bu gün, 12:23 |
|
|
|
| • Kannı silkələyən azərbaycanlı aktyor - Şahmar Ələkbərovun nəvəsi Hollivudun diqqət mərkəzində
Bu gün, 12:20 |
|
|
|
| • Baş Prokuror “Aqrar Kredit”in qanunsuzluğunu nəzarətə götürdü - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 12:16 |
|
|
|
| • Güney Qafqazın taleyi HƏLL OLUNUR... - GƏLİŞMƏ
Bu gün, 12:04 |
|
|
|
| • 2025-ci il "Xəmsə Sığorta və Təkrarsığorta Brokeri üçün uğursuz olub - ŞİRKƏT GERİLƏYİR
Bu gün, 12:00 |
|
|
|
| • Rahidəni PƏRT ETDİLƏR - “Oğlanın qulağına dedi ki, bu, nə günə qalıb”
Bu gün, 11:57 |
|
|
|
| • Rusiya Pekinin təsiri altına düşür... - BELƏ DAVAM EDƏRSƏ...
Bu gün, 11:49 |
|
|
|
| • İqtisadiyyat Nazirliyi TƏSDİQLƏDİ: "Bakı-Tiflis-Bakı sərnişin qatarları bərpa olunur" - 26 maydan etibarən...
Bu gün, 11:42 |
|
|
|
| • "Bizi niyə xərcə salırlar?" - NAXÇIVANDA NARAZILIQ
Bu gün, 11:31 |
|
|
|
| • BOKT həm rəhbərini dəyişdi, həm nizamnamə kapitalını artırdı - BUNDAN SONRA...
Bu gün, 11:25 |
|
|
|
| • Cənubi Qafqazın geosiyasi paradoksu və: nəzarət edilən xaosun memarları - İNCƏLƏMƏ
Bu gün, 11:15 |
|
|
|
| • Qardaşı arvadını və onun oğlunu qətlə yetirən ömürlük məhkum qərardan narazıdır
Bu gün, 11:14 |
|
|
|
| • Bakı-Tiflis qatarında qiymətlər neçəyədir? - AKTUAL
Bu gün, 11:10 |
|
|
|
| • WUF13-ün Bakıda keçirilməsi Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun göstəricisidir - MƏQALƏ
Bu gün, 11:06 |
|
|
|
| • AQTA Etibar Kərimovun obyektini yenə icarəyə götürdü – Bu dəfə 45 minə
Bu gün, 10:58 |
|
|
|
| • Bakıda həbsdə olan şirkət rəhbəri cəzasının yüngülləşdirilməsini istəyir - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 10:56 |
|
|
|
| • Beynəlxalq tədbirin üzərinə kölgə salanları hansı cəza gözləyir? - HƏQİQƏTƏN DƏ...
Bu gün, 10:55 |
|
|
|
| • Suraxanıda kimin sözü keçir... BİLİNMİR! - Görünəni odur ki...
Bu gün, 10:52 |
|
|
|
| • Tanınmış teleaparıcı “TikTok”da onun barəsində paylaşım edən şəxsi məhkəməyə verdi – QƏRAR
Bu gün, 10:47 |
|
|
|
| • AzəriQaz-da işçiləri TROLLUĞA VADAR EDİRLƏR... - NARAZILIQ VAR...
Bu gün, 10:39 |
|
|
|
| • “Nicat Lənkəranski”ni öldürməyə cəhddə təqsirləndirilən şəxslərin şikayəti bu tarixdə araşdırılacaq - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 10:19 |
|
|
|
| • Arzu Kazımovu kim himayə edir ki... - İLGİNC İDDİALAR...
Bu gün, 10:17 |
|
|
|
| • Tarixdə ilk: Ermənistan silah satdı - Hayrapetyan AÇIQLADI
Bu gün, 10:09 |
|
|
|
| • İran ABŞ qarşısında yeni şərt irəli sürdü: uranı sizə yox, Rusiyaya verək!
Bu gün, 10:07 |
|
|
|
| • AZAL hava şəraiti ilə əlaqədar müvəqqəti dayandırılan Naxçıvan reyslərinin icrasına davam edir - DİQQƏT!
Bu gün, 09:59 |
|
|
|
| • WUF13 - Azərbaycana göstərilən hörmətin bariz nümunəsidir - İsrafil Kərimovun yazısı
Bu gün, 09:57 |
|
|
|
| • Ermənistan Azərbaycanla demarkasiya təlimatlarını müzakirəyə çıxardı - KİV
Bu gün, 09:55 |
|
|
|
| • Naxçıvanda "Böyük bağ" abadlaşdırılacaq
Bu gün, 09:53 |
|
|
|
| • 17 mayda keçirilmiş imtahanın nəticələri ləğv olunacaq? - AKTUAL
Bu gün, 09:49 |
|
|
|
| • Azərbaycanlı kişi rusiyalı qadınla evləndi, prokurorluq hərəkətə keçdi - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 09:48 |
|
|
|
| • Burda rəsmən bazar açıblar... - İTTİHAM VAR...
Bu gün, 09:37 |
|
|
|
| • Azərbaycanda "halal" şirkətlərinin milyonlarla borcu var
Bu gün, 09:31 |
|
|
|
| • Yeniyetmələr yol ayrıcında: AUE -nin milli variantı – Allah Uzaq Eləsin
Bu gün, 09:29 |
|
|
|
| • Azərbaycan neftinin qiyməti 118 dolları keçib
Bu gün, 09:09 |
|
|
|
| • Naxçıvanlılar 30 faiz aşağı maaş alırlar... - AXI NİYƏ?
Bu gün, 09:08 |
|
|
|
| • Anomal yağıntılar məhsul qıtlığı yarada bilər? – Mütəxəssis deyir ki...
Bu gün, 09:05 |
|
|
|
| • İran Hörmüzdən keçid üçün ödənişləri tənzimləmək məqsədilə rəsmi qurum yaratdı... - KİV
Bu gün, 08:04 |
|
|
|
| • “Space FM”ə yeni direktor təyin edildi - BUNDAN SONRA...
Bu gün, 08:02 |
|
|
|
| • Tramp IRS-ə qarşı iddiasını geri çəkib: - ABŞ-də 1,8 milyard dollarlıq fond yaradılır
Bu gün, 08:00 |
|
|
|
| • Araz Paşayev: YERİNDƏ OLMAYAN KADR... - İLGİNC FAKTLAR
Bu gün, 07:57 |
|
|
|
| • Bu yağan yağış deyil... MƏMUR YEYİNTİSİNİN ifadəsidir... - "Əslində Bakı çoxdan dayanıqlı şəhərdir..."
Bu gün, 07:48 |
|
|
|
| • Zaur Mikayılovun GÖRDÜYÜ İŞ... - Maləsəf... O hələ də İŞ BAŞINDADIR...
Bu gün, 07:31 |
|
|
|
| • Azərbaycanlı yazıçı Bakıdan deport olundu - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 07:24 |
|
|
|
| • Ukraynanın Rusiyaya zərbələri koordinasiyasızdır - ABŞ kəşfiyyatı
Bu gün, 07:03 |
|
|
|
| • Bu, Rusiya üçün ən ağrılı məqamdır - Zelenski
Bu gün, 07:02 |
|
|
|
| • "SpaceX"in kosmodromunda istehsalat qəzası nəticəsində bir nəfər ölüb - KİV
Bu gün, 07:00 |
|
|
|
|
