"Qanunsuz tikililərə sadə amnistiya tətbiqi müəyyən dövrdə sosial problemlərin həllinə kömək edə bilər, lakin uzunmüddətli perspektivdə yeni qanunsuz tikintiləri təşviq etməklə əlavə risklər yarada bilər".

Bu fikirlər Ümümdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü sessiyası (WUF13) çərçivəsində keçirilən "Qeyri-rəsmi yaşayış məntəqələrinin və gecəqonduların transformasiyası: dünya üçün mənzil təminatı" adlı dialoq sessiyasında səsləndirilib.

Qeyd edilib ki, müvafiq addımlar çoxmənzilli yaşayış binalarının qeydiyyatı və şəhərsalma standartlarına minimum səviyyədə cavab verən bəzi qeyri-rəsmi yaşayış məntəqələri üçün müəyyən amnistiya mexanizmlərinin tətbiqini əhatə edib. Bildirilib ki, təcrübəyə əsasən leqallaşdırma məsələsinə çox ehtiyatla yanaşmaq lazımdır:

"Çünki qanunsuz tikililərə sadə amnistiya tətbiqi müəyyən dövrdə sosial problemlərin həllinə kömək edə bilər, lakin uzunmüddətli perspektivdə yeni qanunsuz tikintiləri təşviq etməklə əlavə risklər yarada bilər. Bu isə kənd təsərrüfatı torpaqlarına, meşə sahələrinə, su ehtiyatlarına və mühüm infrastruktur zonalarına təzyiqin artmasına səbəb ola bilər".

Qeyd edək ki, ölkədə təxminən 800 minə yaxın sənədsiz evlər var. Həmin evlərin sənədləşdirilməsi ilə bağlı son illər fikirlər səslənsə də, hələlik bu addım tam reallaşmayıb. Amnistiyanın tətbiq olunmaması çox sayda evin sənədsiz qalması deməkdir.

Bu baxımdan amnistiyanı qərar qəbul edildikdən sonra tikilən evlərə deyil, ancaq indiyədək tikilmiş evlərə tətbiq etmək olarmı?

Məsələ ilə bağlı iqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli "Cebheinfo.az"-a bildirib ki, əslində amnistiyanın məntiqi olaraq istənilən sahə üzrə verilməsi, məhz problemin həllini tapması və ondan sonra çox sərt nəzarət sistemi həyata keçirilməsindən ibarətdir:

"Belə ki, bundan sonra qeyri-qanuni tikililərlə bağlı addım atan istənilən şəxsin maddi baxımdan cəzalanması, ona icazə verənlərin isə hüquqi cəzalandırılması prosesi həyata keçirilir. Bununla da məsələ həllini tapır.

Müxtəlif ölkələrdə, məsələn, İstanbulda da "varoş"larla (gecəqondular) bağlı belə bir qanun qəbul olunmuşdu. Əgər bizim ölkədə amnistiya veriləcəksə, bu lazımdır və labüddür, yüz minlərlə tikililər var ki, bu amnistiyadan yararlanmalıdır.

İnsanlar öz əmlakını leqallaşdırmalıdır ki, bu problem öz həllini tapsın. Yəni bu addım atılır, amnistiya sənədləşməsi üçün bir il vaxt verilir. Həmin vaxt tamam olduqdan sonrakı dövrdə isə istənilən tikiliyə icazə verən və yaxud həyata keçiiənlər çox sərt şəkildə cəzalandırılır. Yəni bunun məntiqi, mexanizmi bundan ibarət olmalıdır".