Gəlirsiz turizm: hara gedirik? - Məmur hərisliyi, boş qalan otellər
Tarix: 19-08-2019, 16:45 | Çap et
Azərbaycanda mehmanxana otaqlarının təxminən 80 faizə yaxını boşdur.
Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına görə, 2019-cu ilin yanvar-iyun aylarında Azərbaycanda mehmanxanaların birdəfəlik tutumundan (yataq yerlərindən) istifadə səviyyəsinin ölkə üzrə orta göstəricisi (doluluq nisbəti) 21,6 faiz təşkil edib.
Bu göstərici Şabranda 48,6 faiz, Naftalanda 47,9 faiz, Bakıda 32,9 faiz, Beyləqanda 30,9 faiz, Qəbələdə 28,2 faiz, Qubada 24,5 faiz, digər şəhər və rayonlarda isə orta ölkə göstəricisindən aşağı olub.
Avropa doluluq nisbətinə görə ön yerdədir. Ən yüksək nisbəti isə İrlandiya tutur. Belə ki, 2019-cu ilin 1-ci yarısında Avropada ən yüksək doluluğa 76,1% ilə İrlandiya nail olub. İsveçrə isə 199 avro ilə ən yüksək orta otaq qiymətinə çatan ölkə olub. Avropada otellərin ən çox dolu olduğu şəhər Dublindir - 81,5%. Doluluq nisbəti 70,9%-ə çatan Cenevrədə otaq qiyməti 245 avroya qalxıb. Cenevrə otel qiymətlərinə görə Avropanın ən bahalı şəhəridir.
Qonşu ölkə Türkiyə isə doluluq nisbətinə görə Avropadan geridə qalır. Avropada doluluq orta hesabla 69,7%, otaq başına əldə edilən gəlir isə 77,1 avro təşkil edib. İstanbulda doluluq nisbəti 67,2%, Antaliyada 60,3% təşkil edib. İstanbulda otaq başına əldə edilən gəlir 58,4 avroya, Antaliyada isə 40,1 avroya qalxıb. Gündəlik satılan otel otaqlarından əldə edilən gəlir İstanbulda 69,7 avro, Antaliyada isə 64,7 avro olub.
Ekspertlər Azərbaycanda otellərin boş qalma səbəbini xidmət səviyyəsinin aşağı, qiymətlərin isə həddindən artıq yüksək olmasında görür.
İqtisadçı-ekspert Nazim Bəydəmirli “Cümhuriyət”ə açıqlamasında deyib ki, bu məsələnin kökündə məmur sahibkarlığı, inhisarçılıq və qiymətin baha olması durur:
“Otelçilik gəlirli sahədir. Düzdü otel inşasına investisiya yatıran zaman uzun müddətdə qoyulan vəsaitin geri dönəcəyi haqqında iş adamları öz planlarını qururlar. Otellərin dolma əmsalı 50 faizdən çox olursa, demək ki, gəlirlə işləyir. Türkiyə və Gürcüstan kimi dövlətlərdə dolma əmsalı 90 faizin üstündə olur. Hətta elə aylar olur ki, bu rəqəm 100 faizə çatır. Bu, təbii ki, xidmətin səviyyəsindən və otelin qiymətindən daha çox asılıdır. Sərbəstliyin, əyləncə mərkəzlərinin daha çox olması da müəyyən qədər bu məsələdə prioritet təşkil edir. Orta statistik turist ölkəyə mədəni, tarixi abidələrə baxmağa, ölkənin tarixini, mədəniyyətini və ədəbiyyatını öyrənməyə gəlir. Təəssüflər olsun ki, Azərbaycanda dəfələrlə bu mövzuda danışılıb. Amma problem həllini tapmır. Otellərin əksəriyyəti tikildikdə beş ulduzlu və VİP müştərilərə hesablanır. Adətən isə belə otellərin sahibləri heç də məqsəd güdmürlər ki, bu biznesdən, fəaliyyətdən daha çox gəlir əldə etsinlər. Sadəcə “çirkli pul”ların, bəzi mexanizmlərdən toplanan vəsaitlərin “ağardılması” prosesi gedir. Bir sözlə bu məsələdə orta və kiçik sahibkarlıqdan söhbət getmir. Burada yalnız və yalnız maliyyə mexanizmlərinin vasitəsilə büdcə vəsaitlərinin mənimsənilməsi prosesi gedir. O şəxslər də adətən otelin işlənməsinə, oradan gələn gəlilərə möhtac deyillər. Bu baxımdan məsələnin kökündə məmur sahibkarlığı, inhisarçılıq və qiymətin baha olması durur. Bu isə turizm sahəsində Azərbaycanın qonşu ölkələrə uduzmasıdır. Təsadüfi deyil ki, qonşu ölkəmiz olan 3 milyonluq Gürcüstana ildə 8 milyon turist gəlir. Azərbaycanda isə bu rəqəm gülməlidir. Statistik məlumatlara nəzər yetirdikdə görürük ki, gələnlərin çoxu beynəlxalq tədbirlərin keçirilməsinə dəvət olunmuş turistlərdir. Hansılar ki, onların gəlmə və qalma xərcləri Azərbaycan büdcəsindən ödənir. Bu mənzərədən nəticə çıxarmaq lazımdır”.
Ekspertin fikrincə, problemin qismən həlli üçün ölkədə orta və kiçik sahibkarlığa dəstək verilməlidir:
“Daha çox hostel, iki və üç ulduzlu səviyyələrdə otellər tikilməsi və fəaliyyətinə geniş yer verilməlidir. İri həcmdə vəsaitlər qoyularaq geniş şəbəkələrin yaradılmasına isə gərək yoxdur”.
|
|
|
|
|
|
|
|
Putin SSRİ-ni bərpa edə biləcəkmi?
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| • Putin son nəfəsinə qədər çalışacaq: Tramp Paşinyanı qoruya biləcək? - İNCƏLƏMƏ
Dünən, 13:02 |
|
|
|
| • Ukrayna Ali Radası Aİ ilə imzalanmış 90 mlrd. avro kreditlə bağlı sazişi ratifikasiya edib - “RBK-Ukrayna”
Dünən, 12:58 |
|
|
|
| • Bakının da üzv olduğu "Şülh Şurası"nın milyardları haradadır? - ARAŞDIRMA
Dünən, 12:31 |
|
|
|
| • “Mənə görə Zaurun verilişinə zəng etmişdi, xaricdə masajist işləyir” - “Bəyin oğurlanması” filminin Yasəməni haradadır?
Dünən, 12:29 |
|
|
|
| • Sabunçuda park içində tikinti özbaşınalığı - VİDEO
Dünən, 12:26 |
|
|
|
| • “Aygünün mahnılarını radioda səsləndirmədilər, bayağı müğənnilərdən pul alıb deyirlər ki...”
Dünən, 12:19 |
|
|
|
| • Akopyandan Paşinyanla bağlı gözlənilməz QƏRAR
Dünən, 12:01 |
|
|
|
| • Daha bir Azərbaycan vətəndaşı Gürcüstandan QOVULDU
Dünən, 11:59 |
|
|
|
| • 20 illik əlillik hüququ LƏĞV OLUNDU... - GİLEY
Dünən, 11:54 |
|
|
|
| • Köçəryan İlham Əliyevin siyasətinə möhtac qaldı – Özü etiraf etdi
Dünən, 11:34 |
|
|
|
| • 35 illik münaqişədən sonra... - GƏLİŞMƏ
Dünən, 11:33 |
|
|
|
| • Erməni baş nazir xalqını əmin edir ki... - KİV
Dünən, 11:26 |
|
|
|
| • Əkbər Hacıyevin müavini NƏ İŞLƏR ÇEVİRİR? - İLGİNC
Dünən, 11:17 |
|
|
|
| • Komitə sədri daha bir şöbə müdirini işdən çıxardı - ƏMR
Dünən, 11:07 |
|
|
|
| • “Azərbaycan xalqı 28 Mayı Novruzdan daha böyük sevinclə qeyd etməyə başlayacaqsa…” - AKTUAL
Dünən, 11:05 |
|
|
|
| • “Ermənistan bu imza ilə Rusiyanın əlindən getdi” -Kremlə suçlamalar
Dünən, 10:56 |
|
|
|
| • NDU-da rüşvət də KORRUPSİYAYA UĞRAYIB... - BU NƏDİ BELƏ?
Dünən, 10:38 |
|
|
|
| • Heç vaxt bunu Azərbaycanla müzakirə etməmişik - Paşinyan BELƏ DEYİR
Dünən, 09:24 |
|
|
|
| • Azərbaycan nefti 102 dollar səviyyəsində ticarət olunur
Dünən, 09:22 |
|
|
|
| • Vahid Əhmədov Tamerlan Qarayevlə bağlı tarixi detalı açdı - O gün parlamentdə nə baş vermişdi?
Dünən, 09:03 |
|
|
|
| • SEPAH ABŞ hərbi hava qüvvələri bazasını hədəf aldığını açıqlayıb
Dünən, 08:49 |
|
|
|
| • "Murad Dadaşovun qadağaları Balakişi Qasımovun qadağalarından daha şiddətlidir..." - keçmiş deputat
Dünən, 08:22 |
|
|
|
| • Şəhid adını daşıyan küçədə ACINACAQLI MƏNZƏRƏ... - NARAZILIQ VAR...
Dünən, 08:12 |
|
|
|
| • Durduğun yerdə borclanırsan... - AXI NİYƏ?..
Dünən, 08:02 |
|
|
|
| • Kinematoqrafçılar İttifaqında DAVAya səbəb nə olub? - "...heç nə dəyişməyəcək"
Dünən, 07:03 |
|
|
|
| • "Hesablama Palatası 5 gündür oturub ittifaqda Əli İsa ilə bağlı yoxlama aparır..." - QALMAQAL
Dünən, 07:00 |
|
|
|
| • “300 min azərbaycanlı” iddiası: Karapetyandan seçkiöncəsi qorxu siyasəti - ƏSLİNDƏ İSƏ...
Dünən, 06:56 |
|
|
|
| • Bahalı geyinib-gecinən başçı internetə 15 min ödəyir... - TƏFƏRRÜAT
Dünən, 06:53 |
|
|
|
| • Paşinyan seçkidən sonra nə edəcəyini açıqladı - "Görəcəksiniz ki..."
Dünən, 06:49 |
|
|
|
| • Tramp Paşinyanı Ermənistan seçkilərində dəstəklədiyini açıqlayıb - “Truth Social”
Dünən, 06:40 |
|
|
|
| • DİQQƏT: Bu şəxslərə pensiyanın 30 faizi qaytarıla bilər... - ƏGƏR...
Dünən, 06:37 |
|
|
|
| • “Azərbaycan qlobal ərzaq böhranına daha hazırlıqlı yaxınlaşır” - AKTUAL
Dünən, 06:35 |
|
|
|
| • Masallıdakı özbaşınalıqdan Azər Məmmədova şikayət olundu... - MÜRACİƏT
Dünən, 06:32 |
|
|
|
| • “Unibank” sənin bankın deyil... OLMAYIB DA... - FAKT BUDUR!
Dünən, 06:26 |
|
|
|
| • Goranboy sakini iş üçün DAĞA-DAŞA DÜŞÜB... - bu, rəsmən belədir...
Dünən, 06:23 |
|
|
|
| • ABŞ İranın hərbi obyektinə zərbə endirib - "Reuters"
Dünən, 06:01 |
|
|
|
| • Ermənistan konstitusiyası dəyişir... - Əgər Paşinyan qalib gələrsə...
Dünən, 05:59 |
|
|
|
| • Türk Cem Özdəmir Almaniyanın ikinci ən nüfuzlu siyasətçisi oldu - INSA
Dünən, 05:56 |
|
|
|
| • MİNLƏRLƏ CAN QURBAN OLDU... UĞRUNA...
Dünən, 05:54 |
|
|
|
| • Rubionun səfəri Paşinyana seçki dəstəyinin verilməsinə hesablanıb - ŞƏRH
27-05-2026, 17:30 |
|
|
|
| • Ermənistan İranla münasibətlərində ciddi problemlərlə üzləşə bilər - Köçəryan
27-05-2026, 17:27 |
|
|
|
| • İran dövlət televiziyası ABŞ-la mümkün anlaşmanın ilkin detallarını açıqlayıb - AKTUAL
27-05-2026, 17:07 |
|
|
|
| • Bakı ilə barışığa Rusiya ZƏMANƏT verəcək? – Ayının MİN oyunu...
27-05-2026, 16:52 |
|
|
|
| • Mariya Zaxarova Ermənistan nazirinə belə cavab verdi - GƏRGİNLİK
27-05-2026, 16:50 |
|
|
|
| • Pentaqon İrandakı əlavə hədəflərin siyahısını hazırlayıb – NBC
27-05-2026, 15:31 |
|
|
|
| • Cahangir Əsgərov "Premium Bank"dakı payını artırıb
27-05-2026, 15:29 |
|
|
|
| • Litva Rusiyaya nota verdi
27-05-2026, 15:24 |
|
|
|
| • "Müqavilənin ləğvini qaz nəhəngindən soruşun" – Peskovdan İrəvanı şoka salacaq bəyanat
27-05-2026, 15:18 |
|
|
|
| • "AFB Bank" səhmdarlarına 4 milyon manatdan çox dividend ödəyib
27-05-2026, 15:15 |
|
|
|
| • Parlament Macarıstanın BCM-dən çıxması ilə bağlı qərarı ləğv edib
27-05-2026, 15:13 |
|
|
|
|
