“Təzadlar” qəzeti redaksiyasına Bakı şəhəri Yasamal rayonunun İsmayıl bəy Qutqaşınlı, Yunus Dağlı, Qədirli, Sultanov, Əjdər Xanbabayev və Mərdanov qardaşları küçələrinin bir qrup sakini tərəfindən şikayət məktubu daxil olub.
Şikayətçilər məskunlaşma dövrü yüz ildən çox tarixə dayanan, onlara babalarından miras qalan evlərinin sökülməsi ilə bağlı əllərində heç bir hüquqi sənəd olmadan 64 saylı Mənzil İstismar Sahəsinin əməkdaşları və “Kristal Abşeron” MTK-nın nümayəndələri tərəfindən ərazidə yaşayış evlərinin satın alınması və dağıdılaraq xarabazara çevrilməsi səbəbindən uzun müddətdir həyatlarının cəhənnəmə çevrildiyini bildirirlər. Sakinlərin üz tutmadığı qurum, idarə, döymədikləri qapı qalmayıb: məsələ artıq dalana dirənib və 2 ildir əksəriyyətinin yaşlı insanlar olduğu sakinlər çarəsiz durumdadırlar. Əlləri hər yerdən üzülən sakinlər dərdlərini mətbuat vasitəsilə əlaqədar qurumlara, aidiyyəti şəxslərə və ölkə rəhbərliyinə çatdırmaq istəyirlər.
Elə biz də onların səsini lazımi ünvanlara çatdırmaqdan ötrü sözügedən ərazidə olduq, şikayətçi sakinlərin bir qrupu ilə görüşdük, onları dinlədik, eyni zamanda videoçəkiliş apardıq (oxucular KONTRAST TV internet kanalımız vasitəsilə izləyə bilər).
QEYD: Oxucuların diqqətinə çatdıraq ki, ərazi Bakının mərkəzində - DTX-nın, paytaxtımızın bəzəyi olan Alov Qüllələrinin, eləcə də Mərkəzi Klinikanın bir neçə yüz addımlığında yerləşir.
...Əraziyə daxil olduqda doğrudan da dəhşətə gəlirsən: inanmaq olmur ki, şəhərin tərtəmiz və möhtəşəm mənzərəsinin bir addımlığında belə xarabazara çevrilmiş küçələr, məhəllələr mövcuddur... Foto və videogörüntülərdən də bəllidir ki, qeyd edilən ərazi, sanki müharibə meydançasını xatırladır: uzaqdan atılmış raket zərbələri nəticəsində yarısı yıxılmış, yarısı uçmaq üzrə olan, zədə almış və bu hücumdan sağ çıxmış yaşayış evləri... İlk baxışdan təəssürat bu şəkildədir.
***
...Şikayətçi sakinlər bildirdilər ki, burada yaşayan bir çox evin sahibi 64 saylı Mənzil İstismar Sahəsinin və “Kristal Abşeron” tikinti şirkətinin nümayəndələri tərəfindən olan təzyiq və təsir əsasında məcburən təklif edilən məbləğlə razılaşmalı olublar və evlərini satıblar. Bir çoxu isə dağıntıya - bu şəraitə dözməyərək məcburiyyətdən ev- eşiyini satası olublar (Hətta köçüb gedən sakinlərdən Əli adlı şəxs evinin hərtərəfi söküldüyü və dağıntının ortasında qaldığı üçün məcburiyyətdən evini satdığını etiraf etdi - RED.). İnsanların bir qismi isə verilən məbləğlə, yəni hər kvadratmetr üçün təklif edilən 2200 manatla razılaşmayaraq, dəhşətli şəraitsizlik, bir gün divarları uçaraq altında qalacağı qorxusu ilə yaşayaraq, haqları olanı tələb edir və mücadilə aparmaqdadır...
Beləliklə, qeyd etdiyimiz şirkət və mənzil istismar idarəsi satın aldıqları evləri uçuraraq dağıdıb, ərazini siçan- siçovul yuvasına çeviriblər. Yəni, ərazidə yaşamağa davam edən sakinlərin xahişlərinə baxmayaraq, uçurub dağıtdıqları daş-kəsəyi, zir-zibili daşıyıb aparmayıblar! Söküntünü həyata keçirənlər aldıqları evləri sökdükcə yaşayış olan evlərin divarlarını çatladıblar, zədə yetiriblər. Köçüb gedən insanların bir çoxu isə evdə işlətdiyi köhnə məişət əşyalarını, yataqları belə atıb gediblər. Onlar da uçurulmuş daşa, torpağa qarışaraq təpəciklər yaradıb. Sakinlər vəziyyətin bu həddə çatdırılmasını, onlara əzab - əziyyət verilməsinin səbəbini evlərini ucuz qiymətə satmağa razılaşmamaqda görürlər. Onlar bu şəraiti, yaxud şəraitsizliyi bezdirilərək evlərini satmağa məcbur edilmək üçün şirkət və mənzil istismar sahəsinin əməkdaşları tərəfindən planlaşdırıldığını iddia edirlər.
Əslində, bu böyük bir ərazidə hansısa tikinti işi apamaq üçün bütün ev sahibləri ilə eyni zamanda razılığa gəlinməli idi. Çünki ərazidə sökülən evlərlə sökülməyən evlərin qonşuluqda, hətta divar-divara yerləşməsi hər hansı bir tikinti aparmağa imkan vermir. Şikayətçilər isə yaşadıqları əraziyə uyğun kompensasiya verilməyənədək evlərini tərk etməyəcəklərini bildirirlər:
"...Zülfəli İsmayılovun dünyagörüşünə görə, bu mənzərə abadlaşdırma deməkdir?!"
Şikayətçilərin səlahiyyətli nümayəndəsi, vəkil Fuad Kərimov: “2022-ci ilin sentyabr ayından etibarən bu ərazidə yaşayan sakinləri bir-bir 64 saylı Mənzil İstismar Sahəsinə dəvət etməyə başladılar. Və şifahi formada bildirildi ki, guya bizim evlərin yerləşdiyi ərazidə hansısa park salınacaq. Təklif olundu ki, mənzilin hər kvadratmetrinə 2200 manat pulunuzu alın, köçüb gedin! Mən özüm vəkil-hüquqşünas olduğuma görə, həm də burada bir sakin kimi onların komissiya üzvlərindən olan Bakı şəhəri İcra Hakimiyyətinin nəzarət-təftiş şöbəsinin müdiri Zülfəli İsmayılovdan xahiş etdim ki, əgər belə bir qərar, sərəncam varsa, surətini mənə təqdim etsin, yəni şifahi verdikləri məlumatın sənədi ilə tanış olaq. Həm də bilək ki, biz kiminlə müqavilə bağlayırıq... Ondan sonra digər məsələləri danışarıq. Zülfəli müəllim bildirdi ki, narahat olmayın, nə sənəd istəsəniz bu yaxınlarda verəcəyik. Dedim, nə vaxt verərsiniz, onda da danışarıq... O vaxtdan 2 il keçib, amma bizə heç bir sənəd verilməyib. Sərəncamsız evləri alıb dağıtmağa başladılar. Ola bilsin ki, bəzi insanların pula artıq dərəcədə ehtiyacı olduğu üçün, yaxud hansı şəkildə isə təzyiq olunduğunu da deyə bilmərəm -bir çoxu onların təklifi ilə razılaşdılar və evlərindən çıxdılar. Hazırda bu ərazidə təxminən 50-60 ailə yaşayır. Lakin buna baxmayaraq, ətrafı söküb-dağıdıb belə bir xarabazara çeviriblər. Mən bunu terror adlandırardım. İstəyirlər ki, camaatı bezdirib çıxaralar. Ən dəhşətlisi budur ki, bu yaxınlarda Bakıda beynəlxalq tədbir - BMT-nin İqlim Dəyişmələri üzrə Çərçivə Konvensiyasının Tərəflər Konfransının 29-cu sessiyası (COP29) keçiriləcək və paytaxtın mərkəzində isə belə bir vəhşilik həyata keçirilir. İnsanlar incidilir. Fikrimcə, bu, dövlətimizə, prezidentin apardığı siyasətə qarşı bir zərbədir, xəyanətdir. Deyilənə görə, bu tədbirə dünyanın bir çox liderləri, deputatlar, parlament sədrləri, QHT rəhbərləri, bir sözlə, 70 mindən çox xarici qonaq gələcək. Kim zəmanət verə bilər ki, onlardan kimsə bu mənzərəni görməyəcək? Bura düz şəhərin mərkəzidir. Buradan 40 pilləkənlə düşəndə Bakı şəhər İH-ə, İçərişəhər metrostansiyasına 10 dəqiqəyə piyada getmək olur. Burada iki yol vardı: ya sakinlər hamısı köçməli idi, sonra söküntü aparılmalıydı, ya da sökmüsənsə, zir-zibili də daşıyıb apar: abadlaşdır, ağac ək, yaşıllıq sal! Mən şəxsən bu ərazidə yerləşən evlərin torpaq sahələrinin dövlət və ya ictimai ehtiyaclar üçün satın alınması, ayrılması barədə icra hakimiyyəti orqanının qərarını, sərəncamını -əgər varsa, təqdim etməsi ilə bağlı Bakı şəhər İH-nə vəkil sorğusu verdim. Zülfəli İsmayılovdan cavab gəldi ki, “...Bakı şəhərinin ayrı-ayrı hissələrində qanunvericiliyin tələbləri gözlənilməklə sağlam yaşayış, iş və istirahət şəraitinin yaradılması, həmin ərazidə yaşayan və ya işləyən insanların təhlükəsizliyinin təmin edilməsi, müvafiq ərazinin və həmin ərazidə yerləşən tikinti obyektlərinin və onların ayrı-ayrı hissələrinin fasadlarının zahiri görkəminin yaxşılaşdırılması, habelə bununla bağlı mövcud şəraitin daha da yaxşılaşdırılması məqsədi daşıyan abadlaşdırma tədbirləri həyata keçirilməkdədir”.
Belə çıxır ki, Zülfəli İsmayılovun dünyagörüşünə görə, bu mənzərə abadlaşdırma deməkdir?! Həmçinin, ərazi Yasamal rayonunda yerləşdiyi üçün Yasamal RİH-ə də sorğu göndərmişəm. Başçının müavini Hüseyn Əfəndiyev cavab məktubunda yazır ki, “....Bakı şəhərinin Baş planına uyğun olaraq Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin rəhbərliyi altında qeyd edilən ərazidə abadlıq və yenidənqurma işlərinin aparılması məqsədilə mövcud tikililərin ölçülməsi, qiymətləndirilməsi və sakinlərin köçürülməsi işləri aparılır”. Bunlar qiymətləndirmədən danışır: Hazırda bu ərazidə yaşayanlara təklif etdikəri qiymət, yəni 2200 manat sakinləri ələ salmaqdır. Niyə? Çünki qonşuluqda yeni tikilən hündürmərtəbəli binalarda əvvəllər təmirsiz mənzili kvadratmetri 3000 manata tapa bilərdiniz, amma indi 3500 manata belə tapa bilməzsiniz. Camaatın təmirli mənzilini 2200 manatdan alıb, deyirlər ki, gedin özünüzə mənzil alın! Düşünürlər ki, dedikləri pul ilə ev almaq olar. Elə isə bu ərazinin 400-500 metr radiusunda normal təmirli mənzillər təklif etsinlər. Bunu da etmirlər. Deyirlər ki, bu, nə veririk, almalısan və burdan köçüb getməlisən. Beləliklə, insanların mülkiyyət, onların öz əmlaklarından istifadə və sahiblik etmək, təhlükəsiz şəraitdə yaşamaq hüquqları pozulur. Və onlara belə qanunsuz vasitələrlə təsir göstərirlər”.
“Şəxsən mən ölsəm də,evimdən çıxan deyiləm!!!”
Şikayətçi Ələsgər Kərimov: “Mən İsmayıl bəy Qutqaşınlı küçəsindəki 14 nömrəli həyətdə yaşayıram. Özüm müəlliməm. Bu məhəllədə anadan olmuşam - 62 ildir ki, burada yaşayıram. Atam, babam da vaxtilə burada yaşayıb, burada dünyalarını dəyişiblər. Kupçam var və şəxsi həyətimdir. Məhəlləmizdən baxdıqda şəhərin bütün mənzərəsi görünür. Bura paytaxtın ən yaxşı ərazilərindən biridir. İndi evlərimizin hər kvadratına 2200 manat ödəməklə bizi buradan köçürmək istəyirlər. Ərazinin “JEK”-i araçılıq edir: camaatı aldadır, güclə ev-eşiklərindən çıxmağa təhrik edirlər. Sökəndə isə digər qonşunun evinə ziyan vururlar. Mənim də qonşumun evinə ziyan dəyib. Bir neçə gün öncə qonşumun evini sökürdülər, gördüm ki, evimin arxasını dağıdıb tökəcəklər, tez 102-yə zəng vurdum. Polis gələnə qədər söküntü aparanlar qaçıb getdilər. Yəni, polis çağırmasaydım, yəqin ki, evimə ziyan dəyəcəkdi. Şəxsən mənə pul lazım deyil: ailəli iki oğlum var və bir də öz ailəm. 3 ev düşür mənə, hətta 2 dənə üçotaqlı mənzil versələr, razılaşaram.
Evlərimizin yerində bina tiksələr burada, tikməsələr qonşuluqda tikilən binalarda boş mənzillər var, versinlər. Şəxsən mən ölsəm də, evimdən çıxan deyiləm! Tələb edirəm ki, bu ərazidə mənə ev versinlər. Bunu “JEK”-in rəisinə də demişəm. Bunlar ortaya düşüb dəllallıq edirlər. “Kristal Abşeron” tikinti şirkəti isə bunların arxasında gizlənir. Məhəlləyə nəzarətçi də qoyublar ki, birdən kimsə daş-qum gətirər, nəsə tikər, zədə almış evini təmir edər... Hətta nəzarət üçün kamera da quraşdırılıb. Həmin nəzarətçidən soruşanda ki, hansı şirkətdən gəlmisən, bildirir ki, mən “Kristal Abşeron”dan gəlmişəm. Əgər bura nəzarəti “Kristal Abşeron” tikinti şirkəti edirsə, özləri də gəlsinlər camaatla razılaşsınlar, halallaşsınlar. Ev tikirsənsə, camaatla halallıq olmalıdı, olmasa, xeyir də görməyəcəklər. O gün gəlmişdilər “katlavan” qazmağa, deyirdilər ki, 14 metr olacaq. Dedim, onda böyük bir bina tikiləcək, amma camaatı aldatdılar və 2200 manatdan pul verib çoxunu evindən qaçırdılar. Özlərinə də bildirmişəm ki, burada park salınacaqsa, mənə sənəd göstərin. Bəzən də “JEK” rəhbəri və digərləri yüksək səviyyəli insanların adlarını çəkirlər ki, buranı onlar götürüb... Deyirəm ki, adını çəkdiyiniz şəxslər buranı alıbsa, mənim canım da onlara qurbandı. Pul da istəmirəm. Amma bilirəm ki, həmin şəxslərin bu məsələdən heç xəbərləri də yoxdur. Sadəcə olaraq bu şəxslər onların adın verərək sakinləri susdurub, öz maraqlarını asanlıqla həyata keçirmək istəyirlər. Onlar, hətta vergidən də yayınırlar. Evini satın aldıqları vətəndaşları aparırlar notariusa və alqı-satqını təsdiqlədirlər. Sonra gəlirlər MİS-də pulu nağd şəkildə verirlər həmin şəxsə. Bu isə qanunaziddir, cinayətdir... Dövlət bunu alırsa, ödəniş də bank vasitəsilə həyata keçirilməlidir (Qeyd edək ki, Azərbaycanda çıxarışlı mənzillərin alqı-satqısı notarial qaydada rəsmilləşdirilir. Bu növ alqı-satqı zamanı daşınmaz əmlakı alan şəxs notarial qaydada sənədlər yoxlanıldıqdan sonra ödənişi ona verilən hesab nömrəsinə edir və əmlakı satan da həmin hesab nömrəsi üzərindən öz vəsaitini nağdlaşdırır - RED.). Evləri tələsik şəkildə sökməkdə məqsədləri var: tutaq ki, mənim evim 100 kvadratdır, gedib notariusda 120-150 kvadrat yazdırırlar. Gəlib tez həmin evi sökürlər ki, izi itirsinlər. Burdan da özlərinə pul mənimsəyirlər. Bəzi ev sahiblərinə 5-10 manat artıq pul verirlər, əslində isə 20% əlavə pul ödənilməlidir. Qanunla bu belədir. 10% də çətinliyə görə verilməlidir. Bu da ondan ötrüdür ki, evim söküldükdən sonra bir müddət kirayədə yaşayıramsa onun ödənişi üçün nəzərdə tutulub. Özlərinə də demişəm ki, mən burdan 2200 manat ilə köçən deyiləm”.
DAVAMI VAR...
