Televiziya pultunu əlimizə alıb kanallar arasında gəzişəndə qarşımıza çıxan mənzərə demək olar ki, dəyişməzdir: bahalı avtomobillərdən düşən "ağır abi"lər, hər kəsin bir-birinə silah doğrultduğu mafiya məclisləri və "eşq" adı altında təqdim olunan uyğunsuz, toksik münasibətlər. Biz buna sadəcə "serialdır" deyib keçə bilərikmi? Yoxsa bu görüntülər altşüurumuza yeridilən yeni "normallıq" meyarlarıdır?
Seriallarda mafiya rəhbərləri bizə elə təqdim olunur ki, gənclər artıq alim, mühəndis və ya həkim olmaq deyil, qara kostyum geyinib əlində təsbeh, belində silahla gəzmək xəyalı qururlar. Cinayətkarın "ədalət paylayan" bir qəhrəman kimi göstərilməsi cəmiyyətdə qanunun aliliyini heçə sayan bir nəsil yetişdirir. Zorakılıq estetik bir qaba bükülüb bizə "şərəf və ləyaqət" dərsi kimi sırınır. Amma unuduruq ki, o parlaq ekranların arxasında təbliğ olunan şey əslində qanunsuzluq və xaosdur.
Daha bir yaralı yerimiz isə seriallardakı "böyük eşq"lərdir. Çox vaxt bu hekayələr mənəvi dəyərlərə zidd, ailə daxili uyğunsuz münasibətlər və ya qadına qarşı şiddəti (həm fiziki, həm psixoloji) "ehtiras" kimi təqdim edən ssenarilər üzərində qurulur. Bir tərəfdə qadını aşağılayan, onu bir əşya kimi görən "maço" obrazlar, digər tərəfdə isə bu rəftarı sevgi zənn edib fədakarlıq edən qadın qəhrəmanlar... Bu cür obrazlar gənc qızların beynində yanlış "kişi" və "münasibət" modeli formalaşdırır. Onlar elə bilirlər ki, sevgi acı çəkmək, qısqanclıq adı altında azadlığının məhdudlaşdırılması və toksik bir mühitdə boğulmaqdır.
Serial sənayesi bizim duyğularımızla manipulyasiya edir. Hər bölümü həyəcanla gözlədiyimiz o səhnələr əslində real həyatdakı insani münasibətləri zədələyir. Biz real dünyadakı sadə, səmimi və dinc həyatı "darıxdırıcı" hesab etməyə başlayırıq. Çünki ekran bizə hər saniyəsi adrenalin olan, amma içi boş bir həyat vəd edir.
Əlbəttə, heç kimə nəyi izləyib-izləməyəcəyini diktə edə bilmərik. Amma bizə təqdim olunan hər "məhsulu" kor-koranə qəbul etmək məcburiyyətində də deyilik. Reytinq xatirinə mənəviyyatı, qanunları və ailə institutunu sarsıdan ssenarilərə qarşı ən böyük silahımız izləməmək və tənqid etməkdir.
Unutmayaq ki, bu gün ekranda "estetik" görünən o silahlar sabah küçədə qarşımıza çıxa bilər. Bu gün "romantik" görünən o toksik eşqlər isə sabah dağılmış ailələr və bədbəxt talelər deməkdir. Gəlin ekranın bizi hipnoz etməsinə icazə verməyək.
Leyla Mirzə, Bizimyol.info
