ÇAYXANALARIN ƏKSƏRİYYƏTİ FARS-MOLLA REJİMİNƏ İŞLƏYİR
DİA.AZ: - Son zamanlar Bakıda müşahidə olunan məqamlardan biri də çayxanaların sayının günbəgün artmasıdır. Əslində burada qeyri-adi heç nə görməli deyilik və vətəndaşların istirahəti üçün belə ocaqların yaranmasını da normal qarşılamaq lazımdır. Yəni tələbat var ki, çayxanaların sayları artırılır, çayxana işlətmək həvəsinə düşənlərin sayı artır.
Amma müəyyən detalları istisna etmək şərti ilə. Açılan yeni çayxanalar daha əlverişli və istirahət üçün daha yaxşıdır. Sulu qəlyandan tutmuş, nərd, domino kimi digər stolüstü oyunlarla zəngin bu çayxanalar əsasən orta təbəqəli insanlar üçün nəzərdə tutulub. Amma bu çayxanalarda diqqəti daha çox cəlb edən nüans sözügedən iaşə oybektlərində aparılan təliğat məsələsidir.
Apardığımız müşahidələrdən aydın olur ki, bu çayxanaların əksəriyyətində İran ənənələrinə üstünlük verildiyi kimi, söhbətlərdə də İran mövzusu ən aktual mövzu kimi qəbul edilir. Və bu ocaqlara daha çox dindar insanların gəldiyi də müşahidə olunur. Buna görə də bu tipli çayxanalarda hətta spirtli içkilərin verilməsinə də qadağalar qoyulub.
Sadə vətəndaşlar arasında hansısa dövlətin maraqlarına cavab verəcək təbliğat işlərinin aparılması yəqin ki, kifayət qədər qüsurlu haldır. Amma reallıq budur ki, artıq bu proses başlayıb. Şəhərin əsasən “Bakı Soveti” metrostansiyasının ətrafında yaradılan bu çayxanalar tamlıqla iranpərəst qüvvələrin təbliğat məkanına çevrilib.
Maraqlıdır ki, bu süfrələrdə söhbət edən dindar gənclər hər hansı bir təşkilata məxsus olduqlarını qəbul etməsələr də, İran-ABŞ münasibətlərinə fikir bildirməklə nə qədər hazırlıqlı olduqlarını nümayiş etdirirlər. Bütün məsələlərə dini nöqteyi-nəzərdən yanaşan bu gənclər söhbətin daha maraqlı getməsi üçün qonşu masalarda əyləşən və birinci dəfə buranın müştərisi olan insanlarla ünsiyyət yaratmağa maraqlı olurlar. Bu çayxanalarda hətta namaz qılmaq üçün də imkanlar yaradılıb.
Haqqında söhbət açdığımız çayxanalara bir neçə dəfə getsən, müəyyən qrupun daima orda əyləşdiyini və ümumi auditoriyaya müraciətən təliğat apardıqlarını görə bilərsiniz. Dünənə qədər ancaq müəyyən məscidlərdə xütbələr vasitəsi ilə təliğat işini həyata keçirən bu qruplar artıq cəmiyyətlə ünsiyyət yaratmağın bu yolundan istifadə edirlər. Onların hansı təriqət üzvü olduqları ilə maraqlananda isə daha ciddi məqamların şahidi olduq. Onlar vəhabiliyə, sünnülüyə o qədər də maraq göstərməyən, cəmiyyətin müasirləşməyinə o qədər də pis baxmayan, amma bu regionda İslamın əsas prnsip olmasını arzulayan insanlardır. Onların fikrincə bu gün regionda İslamı əsas meyyar kimi qəbul edən dövlətlərlə çox sıx münasibətlər qurulmalıdır. Bu şərtlərə cavab verə biləcək yeganə dövlət isə hələ ki, İran İslam Respublikasıdır.
Şəhərdə müşahidə edilən yeniliklərdən biri də budur ki, bəzi dövlətlərə, yenə də əsasən İran İslam Respublikasına, məxsusluğu hiss olunan yeməkxanalar da fəaliyyətə başlayıb. Bu sırada ilk olaraq “İran xörəkləri” restoranının adını çəkmək yerinə düşər. Düzdü, belə bir praktika var ki, dövlətin tanınması üçün bəzən həmin ölkənin mətbəxini tanıtmağa çalışır və bu istiqamətli ocaqlar da açılır. Amma bu ocaqlarda söhbət mətbəx mədəniyyətinin nümayişindən gedir. Əsas məqsəd heç də həmin dövlətin siyasətinin təbliğindən getmir. Ümumiyyətlə, Azərbaycanda hansısa təriqətin və ya dövlətin təbliğatını aparan ilk ocaqlar “Elmlər Akademiyası” metrostansiyasının ətrafında nurçular tərəfindən yaradıldı. Daha sonra milli azlıqlara məxsusluğu bildirilən kafelər də fəaliyyətə başladı. Bunlardan “Gilan”, “Kotanlı”, “Ləvəngi” yeməkxanalarının adını xüsusi olaraq qeyd etmək olar. Sabah Bakıda hardasa “PKK” adlı kafeyə rast gəlsəniz, buna da təccüblənməyin. Çünki bütün proseslər sonluqda məhz belə bir işlə tamamlanacaq.
Yeri gəlmişkən, Bakıda İran heç də öz fəaliyyətini yalnız çayxanalar və yeməkxanalar vasitəsilə apardığı təbliğatla bitmiş hesab etmir. Elə “Azad qadın” heykəlindən başlayaraq köhnə Avtovağzal istiqamətinə gedən yol boyunca İrana aid dükan və ofislərin sayını öyrənsəniz, yetərli olar ki, bu gün İranın hansı formada özünə təbliğat məkanları yaratması haqda bilgiyə malik olasan.
