Beynəlxalq münasibətlər sistemi dərin transformasiya mərhələsindən keçir. Bu proses dövlətlərarası əlaqələrin mahiyyətini yenidən müəyyənləşdirir. Qlobal enerji bazarlarında qeyri-sabitlik, regional münaqişələr və logistika marşrutlarının yenidən qurulması kimi amillər ölkələri daha çevik və çoxşaxəli əməkdaşlıq modelləri axtarmağa sövq edir. Belə bir şəraitdə həm strateji coğrafi mövqeyə, həm də zəngin enerji və tranzit potensialına malik olan Azərbaycan beynəlxalq tərəfdaşlar üçün getdikcə daha böyük əhəmiyyət kəsb edir.
Bu kontekstdə Çexiyanın Baş naziri Andrey Babişin Azərbaycana rəsmi səfəri iqtisadi reallıqlar fonunda formalaşan yeni əməkdaşlıq istiqamətlərinin göstəricisi kimi çıxış edir. Səfər həm ikitərəfli münasibətlərin inkişaf perspektivlərini, həm də Azərbaycanın Avropa ilə əlaqələrində artan rolunu əks etdirən mühüm siyasi hadisə kimi qiymətləndirilir.
Millət vəkili Azər Badamov Sherg.az-a Çexiyanın Baş naziri Andrey Babişin Azərbaycana rəsmi səfərinin sıradan diplomatik hadisə olmadığını deyib:
"Bu səfər həm regional, həm də Avropa miqyasında dəyişən geosiyasi və iqtisadi reallıqların göstəricisi kimi qiymətləndirilə bilər.
İlk növbədə, bu səfər Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində artan rolunun təsdiqidir. Son illərdə ölkəyə müxtəlif Avropa liderlərinin səfərlərinin intensivləşməsi onu göstərir ki, Azərbaycan artıq təkcə enerji ixrac edən ölkə kimi deyil, həm də siyasi dialoq və regional sabitlik baxımından etibarlı tərəfdaş kimi qəbul olunur. Bu baxımdan Çexiyanın marağı da təsadüfi deyil. Avropa ölkələri üçün Cənubi Qafqazda sabit və proqnozlaşdırıla bilən tərəfdaşın olması həm enerji təhlükəsizliyi, həm də nəqliyyat dəhlizlərinin inkişafı baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır.
İkinci mühüm məqam iqtisadi əməkdaşlığın genişlənməsi perspektividir. Səfəri müşayiət edən biznes nümayəndə heyəti göstərir ki, tərəflər münasibətləri yalnız siyasi dialoqla məhdudlaşdırmaq niyyətində deyil. Qarşılıqlı ticarətin artması, yeni investisiya imkanlarının müzakirəsi və xüsusilə qeyri-neft sektorunda əməkdaşlıq perspektivləri bu münasibətlərin daha dayanıqlı əsaslar üzərində qurulduğunu göstərir".
Parlamentari iki ölkənin qarşılıqlı iqtisadi əlaqələrinin bir-birlərinə faydalı olacağını bildirib:
"Çex şirkətlərinin sənaye, energetika və texnologiya sahələrində təcrübəsi Azərbaycan üçün faydalı ola bilər. Eyni zamanda Azərbaycan bazarı da Çex investorları üçün cəlbedici platformadır.
Enerji sahəsi isə əməkdaşlığın əsas sütunlarından biri olaraq qalır. Azərbaycan Çexiya üçün mühüm neft təchizatçılarından biridir. Lakin diqqətçəkən yeni tendensiya əməkdaşlığın bərpaolunan enerji və “yaşıl enerji” istiqamətində genişlənməsidir. Bu, həm Azərbaycanın enerji strategiyasının transformasiyasına, həm də Avropanın enerji diversifikasiyası siyasətinə uyğun gəlir. Beləliklə, tərəflər arasında əməkdaşlıq klassik xammal tədarükü modelindən çıxaraq daha innovativ və uzunmüddətli sahələrə keçir".
Deputat Prezident İlham Əliyevlə Çexiya Baş naziri Babişin görüşünün məhz Qəbələdə keçirilməsinə də münasibət bildirib:
"Səfərin digər maraqlı tərəfi onun coğrafi kontekstidir. Görüşlərin Qəbələ kimi regionda keçirilməsi Azərbaycanın diplomatik yanaşmasında yeni elementlərin formalaşdığını göstərir. Bu, regionların inkişafının təşviqi ilə yanaşı, ölkənin diplomatik xəritəsinin genişləndirilməsi məqsədi daşıyır. Artıq təkcə Bakı deyil, digər şəhərlər də beynəlxalq tədbirlərin keçirildiyi mərkəzlərə çevrilir".
A.Badamov siyasi baxımdan isə bu səfərin qarşılıqlı etimadın gücləndirilməsi üçün mühüm platforma olduğunu vurğulayıb:
"Azərbaycan və Çexiya beynəlxalq təşkilatlarda bir-birini dəstəkləyən ölkələr kimi çıxış edir. Bu münasibətlər qarşılıqlı hörmət və beynəlxalq hüququn prinsiplərinə əsaslanır. Yüksəksəviyyəli təmasların davamlılığı tərəfdaşlığın strateji xarakter daşıdığını göstərir.
Beləliklə deyə bilərik ki, Çexiya Baş nazirinin Azərbaycana səfəri iki ölkə arasında münasibətlərin yeni mərhələyə keçdiyini nümayiş etdirir. Bu səfər siyasi dialoqun dərinləşməsinə, iqtisadi əlaqələrin genişlənməsinə, enerji sahəsində əməkdaşlığın modernləşməsinə və ümumilikdə Azərbaycanın Avropa ilə münasibətlərində daha praqmatik və çoxtərəfli modelin formalaşmasına töhfə verir".
