Son dövrlər “TikTok” sosial şəbəkəsində sürətlə yayılan elanlar cəmiyyətdə narahatlıq yaradır.
Bu elanlarda özlərini bank təmsilçisi kimi təqdim edən şəxslər dövlət sektorunda çalışanlara, hətta başqa banklarda mövcud kredit öhdəlikləri olsa belə, 40–50 min manat məbləğində kredit əldə etməyin mümkün olduğunu iddia edirlər.
Bildirilir ki, guya bütün proses rəsmidir, açıq telefon nömrələri paylaşılır, canlı yayımlar açılır və bununla da insanlarda etibar yaradılmasına çalışılır. Lakin elanlarda açıq və ya dolayı formada bir şərt irəli sürülür, kredit ayrıldıqdan sonra həmin şəxsə 10–15 min manat məbləğində “şapka”, yəni qeyri-rəsmi ödəniş verilməlidir. Bank sistemində bu cür mexanizm mövcuddurmu? Buna etibar etmək olarmı?
Mövzu ilə bağlı “Cebheinfo.az”-a açıqlamasında iqtisadçı-hüquqşünas Əkrəm Həsənov bildirib ki, bütövlükdə kiminsə kredit almaqda rəsmi vasitəçilik xidməti göstərməsində qanunsuz bir şey yoxdur:
“Məsələn, mən deyirəm ki, sizə kredit götürmədə kömək edəcəyəm. Yəni sənədlərinizi hazırlayacağam, müraciət edəcəyəm. Kredit verildiyi təqdirdə siz mənə müəyyən xidmət haqqı ödəyəcəksiniz. Burada qanunsuzluq yoxdur. Yəni bunun adı “şapka” deyil, çünki o pulu bank almır, mən alıram.
Bunu da sizə xidmət göstərdiyim üçün alıram. Amma sözügedən proses necə aparılır, onu bilmirəm. Əgər bu cür reklamlar varsa və birbaşa belə ifadə edilirsə, artıq bu qanunsuzdur. Buna görə də belə hallara rast gəlinərsə, həmin şəxslərə qarşı cinayət işi açıla bilər”.
Onun sözlərinə görə, banklar da belə elanlar vermir: “Xidmət göstərən bank deyil, xidmət göstərən vasitəçilərdir. Bu, o deməkdir ki, vasitəçi prosesi kömək məqsədilə aparır. Banklar üçün fərqi yoxdur ki, kim gəlib müraciət etdi.
Ona görə də banklar belə xidmət göstərmir. Ehtimal böyükdür ki, belə hallarda aldadma və dələduzluq baş verə bilər. Belə şəxslərlə münasibət quran vətəndaşlar tələb etməlidir ki, tərəflər arasında rəsmi yazılı müqavilə bağlansın”.
Ekspert bildirib ki, krediti aldıqdan sonra yalnız xidmət haqqı ödənilməlidir:
“Bu halda vətəndaş heç bir risk altında olmur. Aldadılmamaq üçün əvvəlcədən məsələ ilə bağlı geniş söhbət aparılmalıdır. Vətəndaş belə deməlidir: “Əgər krediti bankda ala bilsəm, o zaman sizə xidmət haqqı verə bilərəm, əgər ala bilməsəm, yox”. Yəni bir sıra məqamlara xüsusi fikir vermək lazımdır”.
