Bu yaxınlarda Çində İkinci Dünya Müharibəsindəki qələbənin 80 illiyinə həsr olunmuş zirvə toplantısı və hərbi parad keçirilirdi. Bir nəfər sosial mediada həmin parad haqqında belə bir cümlə qurmuşdu: "Çin özünü elə göstərir ki, elə bil Yaponiyanın 2 aya işğal etdiyi ölkə olmayıb".
Bəli, Çin Yaponiyanın 2 aya işğal etdiyi o ölkə olub. Ancaq indi Çin artıq o ölkə deyil.
Ölkələrə keçmişə görə qiymət vermək doğru deyil, hətta bu günə görə də qiymət vermə. Sabaha görə qiymət ver. Bir zaman Yaponiyanın iki aya işğal etdiyi Çin hazırda dünyanın ikinci böyük gücüdür. Hətta ayrı-ayrı parametrlərə görə, birinciliyə gəlib çatıb.
Bizim də torpaqlarımız işğal olunmuşdu; uzun müddət - otuz il işğal altında qaldı. Ancaq rəqibin əsas yanlışı otuz il sonrakı Azərbaycanı görə bilməməsi idi. Rəqib bizi otuz il əvvəlki kimi bildi. Ancaq bilmirdi ki, əslində özü otuz il əvvəldə qalıb.
Vaxt çox mühüm resursdur. Otuz il vaxt, əlbəttə, uzundur və bu üzdən: "Qələbəmiz otuz il gecikdi" deyə də bilərik. Ancaq biz müharibə etmədən sülh istəyirdik. Rəqib isə bizə sülhə məcbuetmədən başqa yol qoymadı.
...Müharibə döyüş nizamlarının qanlı toqquşmasıdır, sülh - dinc nəsillərin müdrik səmimiyyətlə qucaqlaşmasıdır.
Bu anlamda bir gerçək də var: 2020-ci ilin o 44 günü təkcə müharibə demək deyildi, bu, sülhə vadaretmə əməliyyatı idi. Şəhidlər də, sadəcə, həyatını müharibədə dəyişənlər deyildi, həyatını sülhə dəyişənlərdir. Buna görə şəhidlik bizə təkcə hərbi qələbə qürurunu bəxş etməyib, həm də qələbədən sonrakı dinc həyat fürsətini qazandırıb. Ona görə də şəhidlərə və qazilərə, bütün əsgər və zabitlərimizə minnətdarlıq borcumuz var.
Döyüş meydanındakı qələbədən sonra artıq bir neçə dəfə hərbi parad keçirmişik. Buna kimsə əzələ nümayişi - güc göstərişi, kimsə də zəfər yubileyinin təntənəsi kimi baxdı. Parad müharibəyə hazırlaşmaq deyil, müharibəyə hazır olmaq deməkdir. Ancaq parad hər şeydən əvvəl sülh istəyinin güc dilindəki ifadəsidir.
Bilirsiniz, hərb - gücün dili, diplomatiya isə dilin gücüdür. Parad - hərbin güc diplomatiyasındakı önəmli alətdir; ağıllı və qalıcı sülh iradəsinin ehtişamıdır. Sonuncu hərbi parad da bu fəlsəfəyə söykəkli keçdi. Hərbi gücün dinc niyyətli nümayişi kimi.
