Bakıda qanuni yolla fəaliyyət göstərən daş karxanasının ərazisi digər şirkət tərəfindən zəbt edilir. Bu barədə redaksiyamıza tanınmış vəkil Natiq Abdullayev müraciət edib. Onun dediyinə görə, problem “Karvansaray”MMC şirkətinin istifadəsində olduğu daş karxanasının ərazisinə qarşı başqa bir şirkət tərəfindən əsassız iddia etməsindədir. Vəkilin dediyinə görə, “Karvansaray” MMC 15 oktyabr 2004-cü ildə hüquqi qeydiyyata alınaraq fəaliyyət göstərir. Bakı şəhər Qaradağ Rayon İcra Hakimiyyəti başçisının 558 a saylı 3 noyabr 2008-ci il tarixli sərəncamı ilə “Karvansaray” MMC-yə yer təkinin istismarına razılıq verilib. Həmin sərəncama əsasən daş karxanasının ərazisində 3 ha torpaq sahəsinin istismar edilməsi üçün Qaradağ rayon İH-dən eskiz layihə, həmin işlərin görülməsi üçün Fövqəladə Hallar Nazirliyindən 5 il müddətinə lisenziya alınıb. Cəmiyyətə ayrılan torpaq sahəsinə dair Dövlət Torpaq və Xəritəcəkmə Komitəsi tərəfindən “torpaq sahəsinin planı və ölçüsü” təsdiq edilib. Lakin, “Karvansaray” MMC-nin qonşuluğunda fəaliyyət göstərən “Firuzə” firması şirkətin 60 metrlik ərazisinə qanunsuz daxil olaraq bu ərazini zəbt etmək istəyib. “Karvansaray” MMC iddia ərizəsi ilə 1 saylı Bakı İnzibati-İqtisadi Məhkəməyə müraciət edərək ona məxsus torpaq sahəsinin sol qonşuluğunda yerləsən “Firuzə” firmasının torpaq sahəsinə 60 metr girərək, MMC-nin 4500 kv.m ərazisini zəbt etdiyini bildirib. “Firuzə” firmasının iddiasına görə isə, ona Qaradağ daş karxanası ərazisində 64,5 hektar torpaq sahəsi məxsusdur və o, özünə məxsus sahədən istifadə edir. Yeri gəlmişkən, “NFT” MMC ilə “Firuzə” firması arasındakı mübahisədə, məhkəmələrin yekdil fikrə gələ bilmədiyi məqam məhz “Firuzə”nin 64,5 ha torpaq sahəsinə malik olub-olmamasıdır.
”Karvansaray” MMC-nin nümayəndəsi Natiq Abdullayev hesab edir ki, məhz “Firuzə” tərəfindən sənədlər, faktlar təhrif edilib, əslində həmin prosesdə üzə çıxarılmayan sənədlər “Firuzə”nin cəmi 2 ha torpaq sahəsi olduğunu sübut edir: “1997-ci ilədək indi mübahisələndirilən ərazidə dövlət müəssisəsi olan “Karvansaray” Mexanikləsdirilmiş Daş Karxanası (MDK) fəaliyyət göstərib. 03 dekabr 1991-ci ildə bu Daş Karxanasına mişar daşinın istehsalı üçün 64,5 ha sahə ayrılıb. 11 avqust 1997-ci ildə isə “Karvansaray” MDK o vaxtkı Dövlət Əmlak Komitəsi tərəfindən özəlləsdirilərək auksion yolu ilə müəssisənin əmək kollektivinə satılıb. O vaxt əmək kollektivi üzvləri sırasında “Karvansaray” MDK-nın mühasibi Yusifova Firuzə Əlimərdanovna da olub. Özəlləsdirilən müəssisənin əmək kollektivi onun bazasında “Firuzə” firmasını təsis edib, ilk direktoru isə əmək kollektivinin üzvü olan Eyniyev Sarıbala Ağabəy oğlu seçilib. Beləliklə, sənədlərə görə, “Firuzə” firması “Karvansaray” MDK-nın hüquqi varisidir. 21.12.1998-ci ildə “Firuzə” firmasının direktoru S.A.Eyniyev o vaxtkı aidiyyəti qurum olan Dövlət Sənaye İşlərinin Təhlükəsiz Görülməsinə Nəzarət və Dağ-mədən Nəzarəti Komitəsinə məktubla müraciət edərək, əvvəlki 64,5 ha torpaq sahəsini istismar etmək iqtidarında olmadığını bildirərək, firmaya yalnız 2 (iki) ha sahənin ayrılmasını xahiş edib. Beləliklə, hələ 21.12.1998-ci ildə “Firuzə” firması varisi olduğu “Karvansaray” KDM-ə məxsus olmuş 64,5 ha sahədən imtina edib”.
Natiq Abdullayev deyir ki, 22.12.1998-ci il tarixli adıçəkiən səlahiyyətli dövlət orqanı tərəfindən verilmiş В«Dağ-mədən ayırmasıВ» Aktına əsasən В«FiruzəВ» firmasına Qaradağ rayonundakı karxana ərazisindən cəmi 2 (iki) ha sahə ayrılıb.
2 hektar əvəzinə 64,5 hektar zəbt etmək cəhdi
Məhkəmədə araşdırılan iş materialarında keçmiş “Karvansaray” MDK-nın istifadəsində olmuş 64,5 ha torpaq sahəsinin “Firuzə” firmasının mülkiyyətinə (və yaxud istifadəsinə) keçməsini təsdiqləyən hər hansı hüquq müəyyənedici sənəd yoxdur. Təəssüf ki, В«NFTВ» MMC ilə В«FiruzəВ» firması arasında olan məhkəmə işində bu fakta ümumiyyətlə, toxunulmayıb və məhkəmələr tərəfindən işin bu halı araşdırılmayıb. В«KarvansarayВ» MMC ilə В«FiruzəВ» firması arasında olan məhkəmə işində də birinci və apellyasiya instansiyası məhkəmələri tərəfindən bu faktlar araşdırılmayıb və nəzərə alınmayıb. Məhz Ali Məhkəmənin iş üzrə 02 oktyabr 2010-cu il tarixli qərarında В«FiruzəВ» firmasının yalnız 2 (iki) ha torpaq sahəsinə malik olduğuna dair sənədlər qiymətləndirilərək, В«KarvansarayВ» MMC-nin kassasiya şikayəti təmin olunub: “İş yenidən baxılması üçün Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə qaytarılıb. Lakin təəssüf ki, В«FiruzəВ» firması aramızdakı mübahisənin qanuni və ədalətli həlli üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edən işin bu halı ilə barışmaq istəmir və mətbuatda da yanlış informasiya yaymaqla diqqəti əsas məqamlardan yayındırır. Əsas məqamlar həm də ondan ibarətdir ki, В«FiruzəВ» firması uzun illərdir В«KarvansarayВ» MDK-nın hüquqi varisi olduğunu əsas gətirərək, guya, ləgv edilmş müəssisəyə məxsus olmuş 64,5 ha torpaq sahəsinin onun istifadəsinə keçdiyini iddia edir. Lakin bu cür iddialar sözlə deyil, hüquqi sənədlərlə, qüvvədə olan qanunvericiliyə uyğun əsaslandırılmalıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 56.5-ci maddəsinin tələbinə əsasən, bir növdən olan hüquqi şəxs digər növdən olan hüquqi şəxsə çevrildikdə (təskilatıi-hüquqi formanın dəyişməsi) yenidən təskil edilmiş hüquqi şəxsin hüquq və vəzifələri təhvil aktına uyğun olaraq yeni yaranmış hüquqi şəxsə keçir. Yəni, bu, o deməkdir ki, В«KarvansarayВ» MDK-nın В«FiruzəВ» firmasına çevrilməsi zamanı birincinin hüquq və vəzifələri, hər cür əmlakı ikinciyə təhvil aktı ilə keçməli idi. İşdə belə bir akt da yoxdur. İşdə olan sənədlərlə В«KarvansarayВ» MDK-nın özəlləsdirilməsi zamanı (08.08.1997-ci il tarixli auksion protokolu, 11.08.1997-ci il tarixli müəssisənin alqı-satqı müqaviləsi, 12.08.1997-ci il tarixli Şəhadətnamə və s.) yalnız В«KarvansarayВ» MDK adlı müəssisənin alqı-satqısı təsdiq olunur, müəssisənin əmlakı, o cümlədən, torpaq sahəsinə dair hər hansı sərəncam verilməsi faktı müəyyən edilmir. Əksinə, В«FiruzəВ» firmasının В«KarvansarayВ» MDK-ya məxsus olmuş 64,5 ha torpaq sahəsindən rəsmən imtina məktubu, bu imtinanın dövlət orqanı tərəfindən qəbul olunması nəticəsində В«FiruzəВ» firmasına cəmi 2 (iki) ha torpaq sahəsinin ayrılmasına dair rəsmi sənədlər var”.
Şirkət məhkəmələri aldatmaq istəyir
”Firuzə” firması iddia edir ki, В«NFTВ» MMC ilə aralarında olan mübahisə üzrə məhkəmə qərarlarında bu firmanın 64,5 ha torpaq sahəsinə sahib olduğu müəyyən edilib. Bu halda belə çıxmırmı ki,В«KarvansarayВ» MMC В«FiruzəВ»nin ərazisinə girib?
Natiq Abdullayev bu iddia ilə də razılaşmır: “Əvvəla, “NFT” ilə В«FiruzəВ» arasında müəyyən olunan hər hansı halın В«KarvansarayВ» MMC ilə bu firma arasındakı məhkəmə mübahisəsinə tətbiq olunması qanunda nəzərdə tutulmayıb. “Firuzə”nin bu iddiası yenə də hüquqdan, qanundan kənar mülahizənin məhsulu kimi qiymətləndirilməlidir. İkincisi, hətta, o iş üzrə məhkəmə sənədlərində, xüsusən, Ali Məhkəmənin qərarında В«FiruzəВ»nin 64,5 ha torpaq sahəsinə malik olması halı müəyyən edilmədiyi qeyd olunub. Onu da xüsusilə qeyd etməliyik ki, В«FiruzəВ» В«NFTВ» MMC ilə çəkisməsində yuxarıda qeyd etdiyimiz imtina məktubunu, 2 ha torpaq sahəsinə malik olduğunu təsdiqləyən sənədləri təqdim etmək əvəzinə, bilə-bilə işin hallarını təhrif edərək, 1991-ci ildə В«KarvansarayВ» MDK-a 64,5 ha torpaq sahəsinin ayrılmasına dair sənədləri təqdim edib. Bununla da В«FiruzəВ» faktiki olaraq hüquqi qüvvəsi olmayan (buna В«saxta sübutlarВ» da demək olar) sənədlər əsasında məhkəmə qərarlarının çıxarılmasına nail olub. Bizdə olan məlumata görə, hazırda В«NFTВ» MMC də В«FiruzəВ»nin cəmi 2 ha torpaq sahəsinə malik olmasına dair sənədləri əldə edərək yeni açılmış hallarla bağlı Ali Məhkəmənin Plenumuna müraciət üçün müvafiq prosedurları həyata keçirir.
Ümumiyyətlə isə, qeyd edim ki, 11 avqust 1997-ci ilədək – yəni, В«KarvansarayВ» MDK özəlləsdirilənədək ona məxsus olmuş 64,5 ha torpaq sahəsində hazırda bu iki müəssisədən başqa 5 fərqli hüquqi şəxs fəaliyyətdədir, bu sahədən istifadə edirlər. Həm В«KarvansarayВ» MMC, həm В«FiruzəВ», həm də digər 5 hüquqi şəxs həmin o 64,5 ha torpaq sahəsində fəaliyyət göstərirlər. Bunu səlahiyyətli dövlət orqanları tərəfindən verilmiş və məhkəmə işinə əlavə olunmuş rəsmi sənədlər təsdiq edirВ».
Hesabatlarda 2 hektar, istifadədə isə 64,5 hektar?
Hüquqşünas deyir ki, son vaxtlara, yəni, məhkəmədə mübahisə yarandığı dövrə qədər, В«FiruzəВ» firması nəinki bu hüquqi şəxslərə, o cümlədən, В«KarvansarayВ» MMC-ə qarşi heç bir tələb, iddia irəli sürməyib, əksinə, öz fəaliyyətinə dair müxtəlif dövlət orqanlarına təqdim etdiyi hesabat-məlumatlarda özünün cəmi 2 (iki) ha torpaq sahəsindən istifadə etdiyini bəyan edib. Bəzi sənədlərdə isə В«FiruzəВ» firmasının 4 ha torpaq sahəsindən istifadə etdiyi qeyd olunur. Bunlar hamısı firmanın özü tərəfindən tərtib edilərək dövlət orqanlarına təqdim edilib. Məsələn, В«FiruzəВ» firması fəaliyyəti dövründə vergi orqanlarına hesabatında 64,5 ha deyil, yalnız 2 ha torpaq sahəsinə sahib olmasına dair hesabat verib. O cümlədən, digər dövlət orqanlarına hesabatlarda, rəsmi sənədlərdə bu, əksini tapıb: В«Bu gün В«FiruzəВ» firmasından soruşmaq lazımdır ki, mülkiyyətində və ya istifadəsində 64,5 ha torpaq sahəsi olmasına dair hansısa səlahiyyətli orqandan rəsmi sənədə malikdirmi? Sual olunur ki, 1997-ci ildən indiyədək В«FiruzəВ» firması dövlət orqanlarına hesabatlarında niyə 2 (və ya 4) ha torpaq sahəsinə malik olduğunu qeyd edirdi? Bu, vergilərdən yayınma, qanunsuz sahibkarlıq fəaliyyətinə cəhd idi, yoxsa həqiqət budur ki, В«FiruzəВ»nin istifadəsində cəmi 2 (iki) ha torpaq sahəsi var? Hələ biz onu demirik ki, bildiyimizə görə, В«FiruzəВ» firması həmin 2 ha torpaq sahəsini də başqalarına faktiki olaraq satıb. Hazırda digər 5 hüquqi şəxsə, o cümlədən, В«KarvansarayВ» MMC-ə məxsus torpaq sahəsində qanunsuz daş kəsilməsi ilə məsgul olur. Əlbəttə, bu sualların sayını artırmaq da olar. Ancaq hesab edirik ki, biz mətbuat səhifələrində deyil, rəsmi məhkəmə prosesində çəkisməliyikВ». Hüquqşünas hesab edir ki, “Firuzə” firmasının rəhbərliyi müəyyən vasitələrlə məhkəməyə təzyiq göstərmək niyyətindədir: “Əslində, onların çıxışları məhkəməyə təzyiq cəhdidir. Ümid edirik ki, məhkəmələr hay-küylü ittihamları, qurama iddiaları deyil, sənədlərə, faktlara əsasən sübutları qəbul edərək qanunauyğun qiymətləndirəcək. Bundan sonra “Firuzə”nin məhkəmələri aldatmasına yol verilməyəcək”.
