Qorbaçovla Tetçer arasında Azərbaycan söhbəti GİZLİ
Tarix: 4-01-2014, 21:52 | Çap et
2014-cü ilin əvvəlində məxfiliyi qaldırılmış Britaniya arxiv sənədləri Mixail Qorbaçovla Marqaret Tetçer arasında müzakirə edilmiş bəzi mövzulara işıq saçır.
1984-cü ildə Sovet İttifaqı liderinin Britaniyaya səfəri 400 səhifədək sənədlə əhatə olunur.
“16 dekabr 1984-cü ildə baş nazirlə cənab Qorbaçovun Çekers iqamətgahındakı nahar vaxtı şəxsi söhbətin qeydləri”, adlı sənəddə bır sıra yerli və beynəlxaq mövzular arasında Azərbaycanın adı da çəkilir.
Həmin sənədin xülasəsi ilə aşağıda tanış ola bilərsiniz:
Baş nazir bütün ölkələrin iftixar və milli hissə malik olduğunu deyib. Bu Avropanın hər iki hissəsinə aidir.
Qorbaçov deyib ki, başqa ölkələrin maraqlarını öz ölkənə nisbətdə ikinci dərəcəli kimi görmək siyasətin mənəvi əsası ola bilməz. Qarşılıqlı İqtisadi Yardım Şurası ölkələrinin (1949-cu ildən 1991-ci ilədək bir sıra sosialist ölkələrin üzv olduğu iqtisadi birlik) milli gəliri Sovet İttifaqının göstəricilərindən daha sürətlə artıb. Bu SSRİ-nin təmmənasız yardımından xəbər verir.
Baş nazir Sovet İttifaqının yetərli dərəcədə valyutaya malik olub-olmadığını soruşub.
Qorbaçov SSRİ-nin kifayət qədər valyutaya malik olduğunu deyib.
Baş nazir Beynəlxalq Valyuta Fondunun çox faydalı təşkilat olduğunu qeyd edib. Adamlar öz həyat səviyyələrini öz zəhmətilə artırmaq imkanını istəyirlər. Bu bütün ölkələrə aiddir. Lakin hökumətlərin pulu yoxdur və onlar daha çox pul qazanmaq üçün adamlara kömək etməlidirlər. Buna mərkəzləşmiş və qeyri çevik iqtisadiyyata malik ölkələrdə necə nail oluna bilər?
Qorbaçov deyib ki, sosial və iqtisadi bərabərlik kimi mühüm məsələlərin müsbət şəkildə çözülmədiyi təqdirdə Sovet İttifaqı çox çətin bir vəziyyətdə qala bilər.
Baş nazir SSRİ-nin bu kimi bərabərliyi nail ola biləcəyini soruşanda cənab Qorbaçov buna əsasən nail olunduğu bildirib. O, işsizlik probleminin həll olunduğu deyib. Sovet İttifaqının bu məsələdə yanaşması Qərblə, xüsusilə də Britaniyada qəbul edilmiş yanaşmadan bir çox cəhətdən fərqlənir. SSRİ-də işçilərin sayı təkmilləşdirmə kurslarından öncə ixtisara məruz qalır. Əks praktika sadəcə olaraq işləməyəcəkdi. Artıq standartaşmış təhsil sistemi tətbiq olunur. Hər şey inkişaf edir. Əlbəttə ölkəni idarə etmək asan deyil, diqqət tələb edən məsələlər mövcuddur. Plan tutanlar 15 respublikadakı vəziyyəti nəzərə almalıdırlar və respublikaların özləri də razılıqlarını verməlidirlər. Bəzi Mərkəzi Asiya respubliklarında doğum səviyyəsi ölkənin digər hissələrindən daha yuxarıdır. İşçi resurslarının əmələ gəlməsi təhlükəsi var. Ama artıq bu problemin öhdəsindən gəlinıb. Son 10 il ərzində cənub respublikaları ilə bağlı vəziyyəti nəzərə almaqla qərarlar qəbul olunub.
İndiyədək kənd təsərrüfatına vurğu edən Azərbaycanın hərtərəfli inkişafı üzrə proqramlar var. Əvvəl gəncləri cəlb etmək üçün bu bölgələrdə iri sənaye müəssisələrini yaratmaq ideaları mövcud idi, lakin onlar bir o qədər də düzgün alınmadı. İndi vurğu kənd bölgələri və sairə yerlərdə gəncləri işlə təmin edə biləcək yüngül sənayenin kiçik və orta ölçülü müəssisələrin yaradılmasına edilir. Yüz milyardlarla dollar irriqasiya layihələrinə xərclənib....
Baş nazir deyib ki, Britaniyada azadlıqlar və hüquqların tam təmin olması ölkədə yad sistemlərin təbliğatı üçün açıqdır. O, bunun qarşısını almaq fikrində deyil. Lakin seçkilər vasitəsilə uğur əldə edə bilməyən kommunistlər zorakılığa əl atırlar.
Qorbaçov Sovet İttifaqının bu yolla gedənlərə yardım etmədiyini deyib. O, SSRİ-nin Britaniya mədənçilərinin Milli Həmkarlar İttifaqına maliyyə vəsaiti vermədiyini deyib.(Onu müşaiyət edən Zamyatina baxaraq, “mənim məlumatıma görə” əlavə edib. ). Baş nazir yaranmış vəziyyətə görə əcnəbi-kommunistləri yox Britaniyanı suçlamalıdır. “Kapital” Londonda yazılıb.
Baş nazir onun sözünü kəsərək azad ölkədə nəyinki kitab yazmaq hətta onu çap etməyin də mümkün olduğunu deyib. (BBC azeri)
|
|
|
|
|
|
|
|
Putin SSRİ-ni bərpa edə biləcəkmi?
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| • Rusiya kommunistlərinin lideri Paşinyanla bağlı çağırış etdi
Bu gün, 17:32 |
|
|
|
| • Müəllimlərin maaşı yeni qayda ilə HESABLANACAQ?
Bu gün, 17:28 |
|
|
|
| • Bankların şikayət indeksi - SİYAHI
Bu gün, 17:26 |
|
|
|
| • Füzulinin Dövlətyarlı kəndinin su təchizatının tikintisinə 1,9 milyon xərclənəcək
Bu gün, 17:23 |
|
|
|
| • Türkiyə-Ermənistan ticarəti Cənubi Qafqazın xəritəsini dəyişir - Yücel Karauz
Bu gün, 17:20 |
|
|
|
| • Trendyol Xankəndidə keçirilən regional “İKT-də qızlar” konfransına DƏSTƏK OLUB - FOTO
Bu gün, 17:18 |
|
|
|
| • Pakistan vətəndaşları Azərbaycanda yeni şirkət - YARADIBLAR
Bu gün, 17:13 |
|
|
|
| • "Birmarket" yanğından sonra işini tam bərpa edib, dəyən zərər kompensasiya ediləcək
Bu gün, 17:09 |
|
|
|
| • Şuşadakı otellərdə ən çox fransızlar, ən az isə almanlar pul xərcləyib - SİYAHI
Bu gün, 17:06 |
|
|
|
| • "İzzətin yanında mənə "Əməkdar artist" deməyin"
Bu gün, 16:57 |
|
|
|
| • Paşinyana qarşı qadağa tələbi - Zelenskinin İrəvan çıxışı Moskvanı ayağa qaldırdı
Bu gün, 16:48 |
|
|
|
| • Fırıldaqçılıqdan əziyyət çəkən ölkələr - Şok siyahı
Bu gün, 16:44 |
|
|
|
| • Məşhur generalın xanımı vəkilliyə BAŞLADI
Bu gün, 16:42 |
|
|
|
| • Nazim Pənahovdan yeni təyinat - BUNDAN SONRA...
Bu gün, 16:41 |
|
|
|
| • Putinə bu səlahiyyət verildi - Rusiyalıları “qorumaq” üçün başqa ölkələrə ordu yeridəcək
Bu gün, 16:33 |
|
|
|
| • SOCAR-ın əksər qurumlarında islahat aparılsa da... BURALAR UNUDULDU! - MÜRACİƏT!
Bu gün, 16:23 |
|
|
|
| • Aqrar Universitetin tenderi niyə ləğv olunub? - DETALLAR
Bu gün, 16:01 |
|
|
|
| • “Nar” WUF 13 çərçivəsində inklüziv təcrübə proqramı iştirakçılarını təltif edib
Bu gün, 15:59 |
|
|
|
| • Pediatriya Mərkəzindən ayrılan sabiq direktor: - "İşlərimizi saymaqla bitməz"
Bu gün, 15:45 |
|
|
|
| • Trampın səfəri: Zəngəzur uğrunda “müharibə” başlayır? – Amerikalı politoloq kartları açır
Bu gün, 15:40 |
|
|
|
| • Xırdalanda məktəbli qıza qarşı cinayət: “Videoları yaydı, görüşə çağırdı” - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 15:36 |
|
|
|
| • Sərhədləri sülh müqaviləsi AÇACAQ - AKTUAL
Bu gün, 15:33 |
|
|
|
| • Dövlət Statistika Komitəsinin sədrinə müşavir təyin edilib - BUNDAN SONRA...
Bu gün, 15:30 |
|
|
|
| • Gömrük “brokeri” üçün lisenziya tələbinin ləğvi bazara necə təsir edəcək? – AÇIQLAMA
Bu gün, 15:27 |
|
|
|
| • Parkinq cərimələri ilə bağlı çox ciddi şikayətlər var - Eyyub Hüseynov
Bu gün, 15:26 |
|
|
|
| • Daimi yaşamaq üçün Azərbaycana ən çox hansı ölkələrdən gəliblər? - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 15:14 |
|
|
|
| • Saleh Səmədovun ilk məhkəməsi oldu - Ev dustaqlığına buraxılmadı
Bu gün, 15:13 |
|
|
|
| • Gəncədə müəllimlər bıçağa, odlu silaha əl atdılar: biri öldü, digəri ağır cəza aldı - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 15:05 |
|
|
|
| • Keçmiş xüsusi nümayəndə HƏBS OLUNUB? - İDDİA
Bu gün, 15:02 |
|
|
|
| • Zamanı sözlə danışdıran yazıçı – Elçinin xatirəsi anılıb
Bu gün, 14:56 |
|
|
|
| • Məşhur müğənnidən illər sonra gələn etiraf: - "Hamı sözü bir yerə qoymuşdu ki..."
Bu gün, 14:34 |
|
|
|
| • Fransa Ermənistanı Rusiyanın əlindən SİLAHLA QOPARIR
Bu gün, 14:31 |
|
|
|
| • Azərbaycanın iri broyler istehsalçısı “Mərcan”nın rəhbərliyində təyinat olub - ƏMR
Bu gün, 14:29 |
|
|
|
| • Azərbaycanda həbs qərarlarını ən çox hansı qurumlar qəbul edib? - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 14:21 |
|
|
|
| • Rusiya ləzgiləri taleyin ümidinə buraxdı - “The Central Asia-Caucasus Analyst”
Bu gün, 14:19 |
|
|
|
| • Milli Məclisin komitə sədri elə ŞOK faktları açıqladı ki… - MÜSAHİBƏ
Bu gün, 14:14 |
|
|
|
| • Bir sıra tibb müəssisələrinə yeni direktor və direktor müavinləri təyin olunub - ADLAR
Bu gün, 13:48 |
|
|
|
| • Rektor TƏBİB-in keçmiş işçisinə vəzifə verdi - FOTO
Bu gün, 13:08 |
|
|
|
| • Küçədə, həyətdə, evin qarşısında cərimə: - “Qadağadırsa, bəs maşını hara saxlayaq?”
Bu gün, 13:04 |
|
|
|
| • Erməni səfir Moskvadan getdi – Nə baş verir?
Bu gün, 13:01 |
|
|
|
| • “AzInTelecom”a baş direktor təyin edilib - BUNDAN SONRA...
Bu gün, 12:59 |
|
|
|
| • TƏBİB-in yeni şefinin ABSURD İSLAHATLARI... - AXI NİYƏ?..
Bu gün, 12:58 |
|
|
|
| • "Həsən Seyidbəylidən sonra Kinematoqrafçılar İttifaqı öldü" - Ayaz Salayev
Bu gün, 12:51 |
|
|
|
| • Suraxanıda daha bir tikinti ÖZBAŞINALIĞI... - BU NƏDİ BELƏ?
Bu gün, 12:44 |
|
|
|
| • Ermənistana qayıdacaq azərbaycanlılar hansı kəndlərdə yaşayacaqlar? - Açıqlandı
Bu gün, 12:38 |
|
|
|
| • Paşinyan Sarukyan və Karapetyan haqda: - Biri oğlunu Belarusa qaçırıb, digəri oğrudur
Bu gün, 12:35 |
|
|
|
| • Səhiyyə Nazirliyi saxta sağlamlıq arayışı verən "General Hospital"da araşdırmaya başladı
Bu gün, 12:25 |
|
|
|
| • Məşhur avtoritetin qatilləri Rusiyaya qarşı müharibəyə qoşuldu
Bu gün, 12:22 |
|
|
|
| • Az yağış yağacağı ehtimalı var - belə deyirlər...
Bu gün, 12:20 |
|
|
|
| • Sənət sosial şəbəkələrə UDUZUR? - “Biabırçı bir şeylə də məşhurlaşmaq olar”
Bu gün, 12:18 |
|
|
|
|
