Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyinin (TƏBİB) tabeli tibb müəssisələrinə yeni direktor və direktor müavinləri təyin olunub.

"DİA-AZ" xəbər verir ki, qurumun icraçı direktoru Anar Bayramov bununla bağlı müvafiq əmrlər imzalayıb.

Əmrlərə əsasən, Erkin Xəyyam oğlu Rəhimov Respublika Pediatriya Mərkəzinin direktoru, Dinar İlqar qızı Qəhrəmanova Respublika Endokrinoloji Mərkəzinin direktoru, Fərəh Afad qızı Qaraqurbanlı Nizami Tibb Mərkəzinə direktor müavini, doğum evinin rəhbəri və Rəxşəndə Mənsur qızı Əhmədova Respublika Dəri-Zöhrəvi Mərkəzinə direktor müavini, baş həkim təyin olunub.

Xatırladaq ki, E.Rəhimov 2001-2003-cü illərdə Azərbaycan Tibb Universitetində təhsil alıb, 2003-2007-ci illərdə təhsilini İstanbul Universitetinin Cərrahpaşa Tibb fakültəsində davam etdirib. 2008-2012-ci illərdə eyni universitetin Uşaq sağlamlığı və xəstəlikləri ixtisası üzrə uzmanlıq təhsilini tamamlayıb.

2012-2014-cü illərdə "İstanbul Memorial Hizmet" Xəstəxanasında Neonatologiya şöbəsinin rəhbəri olaraq fəaliyyət göstərib. 2019-cu ildən Ə.Əliyev adına Azərbaycan Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunun Pediatriya kafedrasının assistentidir.

2014-cü ildən hazırkı təyinatınadək "Baku Medical Plaza"nın Pediatriya şöbəsinin müdiridir.

O, həmçinin Azərbaycan Pediatriya Cəmiyyətinin İdarə Heyətinin sədr müavini, Kistoz Fibrozlu Xəstələrə Yardım İctimai Birliyinin İdarə Heyətinin üzvü, eləcə də Beynəlxalq Pediatriya Assosiasiyasının Daimi Komitəsinin üzvüdür.

E.Rəhimov eyni zamanda Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin pediatriya üzrə mütəxəssis-ekspertidir.

D.Qəhrəmanova 2001-2007-ci illərdə Odlar Yurdu Universitetinin Müalicə işi fakültəsini bitirdikdən sonra, 2007-2008-ci illərdə Azərbaycan Tibb Universitetində internaturanı tamamlayaraq, 2023-cü ildə praktik tibb fəaliyyəti ilə məşğul olmaq hüququnu təsdiqləyən sertifikasiya imtahanından keçib.

2014-2024-cü illərdə Sabunçu Tibb Mərkəzinin Terapiya şöbəsində həkim, 2014-cü ildən hazırkı təyinatına qədər Ə.Əliyev adına Azərbaycan Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunun Ailə təbabəti kafedrasının assistenti, həmçinin 2024-cü ildən Respublika Endokrinoloji Mərkəzinin Poliklinika şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışıb.

D.Qəhrəmanova ÜST-nin yerli və beynəlxalq seminar və təlimlərində iştirak edib. O, həmçinin Qatar, İspaniya və Sloveniyada keçirilən beynəlxalq konqres və seminarlarda iştirakçı olub.

F.Qaraqurbanlıya 1997-ci ildə Azərbaycan Respublikasında tibb elmləri namizədi alimlik dərəcəsi, 2004-cü ildə Rusiya Federasiyası Ali Attestasiya Komissiyası tərəfindən tibb elmləri doktoru, 2006-cı ildə Ali Attestasiya Komissiyası tərəfindən tibb elmləri doktoru alimlik dərəcəsi, 2024-cü ildə isə professor elmi adı verilib.

1991-1999-cu illərdə bir sıra dövlət tibb müəssisələrində həkim-mama-ginekoloq, 1999-2004-cü illərdə 5 nömrəli Kliniki Doğum Evinin Hamiləliyin patologiya şöbəsinin müdiri, 2004-2008-ci illərdə 5 nömrəli Kliniki Doğum Evinin baş həkimi vəzifəsində çalışıb.

2004-2010-cu illərdə Odlar Yurdu Universitetinin Tibb fakültəsinin müəllimi kimi əmək fəaliyyətinə davam edib.

2008-ci ildən hazırkı təyinatınadək Səhiyyə Nazirliyinin İctimai Səhiyyə və İslahatlar Mərkəzində və "Baku Medical Plaza"da həkim-mama-ginekoloq, həmçinin 2018-ci ildən Azərbaycan Dillər Universitetinin Mülki müdafiə və tibbi biliklərin əsasları kafedrasında müəllim vəzifəsində çalışıb.

O, 109-dan çox elmi-tədqiqat işinə rəsmi opponentlik edib, 97 elmi əsərin, o cümlədən 3 monoqrafiyanın və 2 dərsliyin müəllifidir.

R.Əhmədova 1988-1994-cü illərdə Azərbaycan Tibb Universitetini bitirdikdən sonra 1994-1995-ci illərdə Respublika Dəri-Zöhrəvi Dispanserində internatura təhsili alıb, 2016-cı ildə tibb üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsini alıb.

1997-1999-cu illərdə Respublika Dəri-Zöhrəvi Dispanserində həkim, 1999-2020-ci illərdə Serologiya şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışıb.

2020-ci ildən hazırkı təyinatadək Respublika Dəri-Zöhrəvi Mərkəzinin Laboratoriya şöbəsinin müdiri olub.

Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyinin (TƏBİB) tabeli tibb müəssisələrinə yeni direktor və direktor müavinləri təyin olunub.

"DİA-AZ" xəbər verir ki, qurumun icraçı direktoru Anar Bayramov bununla bağlı müvafiq əmrlər imzalayıb.

Əmrlərə əsasən, Erkin Xəyyam oğlu Rəhimov Respublika Pediatriya Mərkəzinin direktoru, Dinar İlqar qızı Qəhrəmanova Respublika Endokrinoloji Mərkəzinin direktoru, Fərəh Afad qızı Qaraqurbanlı Nizami Tibb Mərkəzinə direktor müavini, doğum evinin rəhbəri və Rəxşəndə Mənsur qızı Əhmədova Respublika Dəri-Zöhrəvi Mərkəzinə direktor müavini, baş həkim təyin olunub.

Xatırladaq ki, E.Rəhimov 2001-2003-cü illərdə Azərbaycan Tibb Universitetində təhsil alıb, 2003-2007-ci illərdə təhsilini İstanbul Universitetinin Cərrahpaşa Tibb fakültəsində davam etdirib. 2008-2012-ci illərdə eyni universitetin Uşaq sağlamlığı və xəstəlikləri ixtisası üzrə uzmanlıq təhsilini tamamlayıb.

2012-2014-cü illərdə "İstanbul Memorial Hizmet" Xəstəxanasında Neonatologiya şöbəsinin rəhbəri olaraq fəaliyyət göstərib. 2019-cu ildən Ə.Əliyev adına Azərbaycan Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunun Pediatriya kafedrasının assistentidir.

2014-cü ildən hazırkı təyinatınadək "Baku Medical Plaza"nın Pediatriya şöbəsinin müdiridir.

O, həmçinin Azərbaycan Pediatriya Cəmiyyətinin İdarə Heyətinin sədr müavini, Kistoz Fibrozlu Xəstələrə Yardım İctimai Birliyinin İdarə Heyətinin üzvü, eləcə də Beynəlxalq Pediatriya Assosiasiyasının Daimi Komitəsinin üzvüdür.

E.Rəhimov eyni zamanda Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin pediatriya üzrə mütəxəssis-ekspertidir.

D.Qəhrəmanova 2001-2007-ci illərdə Odlar Yurdu Universitetinin Müalicə işi fakültəsini bitirdikdən sonra, 2007-2008-ci illərdə Azərbaycan Tibb Universitetində internaturanı tamamlayaraq, 2023-cü ildə praktik tibb fəaliyyəti ilə məşğul olmaq hüququnu təsdiqləyən sertifikasiya imtahanından keçib.

2014-2024-cü illərdə Sabunçu Tibb Mərkəzinin Terapiya şöbəsində həkim, 2014-cü ildən hazırkı təyinatına qədər Ə.Əliyev adına Azərbaycan Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunun Ailə təbabəti kafedrasının assistenti, həmçinin 2024-cü ildən Respublika Endokrinoloji Mərkəzinin Poliklinika şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışıb.

D.Qəhrəmanova ÜST-nin yerli və beynəlxalq seminar və təlimlərində iştirak edib. O, həmçinin Qatar, İspaniya və Sloveniyada keçirilən beynəlxalq konqres və seminarlarda iştirakçı olub.

F.Qaraqurbanlıya 1997-ci ildə Azərbaycan Respublikasında tibb elmləri namizədi alimlik dərəcəsi, 2004-cü ildə Rusiya Federasiyası Ali Attestasiya Komissiyası tərəfindən tibb elmləri doktoru, 2006-cı ildə Ali Attestasiya Komissiyası tərəfindən tibb elmləri doktoru alimlik dərəcəsi, 2024-cü ildə isə professor elmi adı verilib.

1991-1999-cu illərdə bir sıra dövlət tibb müəssisələrində həkim-mama-ginekoloq, 1999-2004-cü illərdə 5 nömrəli Kliniki Doğum Evinin Hamiləliyin patologiya şöbəsinin müdiri, 2004-2008-ci illərdə 5 nömrəli Kliniki Doğum Evinin baş həkimi vəzifəsində çalışıb.

2004-2010-cu illərdə Odlar Yurdu Universitetinin Tibb fakültəsinin müəllimi kimi əmək fəaliyyətinə davam edib.

2008-ci ildən hazırkı təyinatınadək Səhiyyə Nazirliyinin İctimai Səhiyyə və İslahatlar Mərkəzində və "Baku Medical Plaza"da həkim-mama-ginekoloq, həmçinin 2018-ci ildən Azərbaycan Dillər Universitetinin Mülki müdafiə və tibbi biliklərin əsasları kafedrasında müəllim vəzifəsində çalışıb.

O, 109-dan çox elmi-tədqiqat işinə rəsmi opponentlik edib, 97 elmi əsərin, o cümlədən 3 monoqrafiyanın və 2 dərsliyin müəllifidir.

R.Əhmədova 1988-1994-cü illərdə Azərbaycan Tibb Universitetini bitirdikdən sonra 1994-1995-ci illərdə Respublika Dəri-Zöhrəvi Dispanserində internatura təhsili alıb, 2016-cı ildə tibb üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsini alıb.

1997-1999-cu illərdə Respublika Dəri-Zöhrəvi Dispanserində həkim, 1999-2020-ci illərdə Serologiya şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışıb.

2020-ci ildən hazırkı təyinatadək Respublika Dəri-Zöhrəvi Mərkəzinin Laboratoriya şöbəsinin müdiri olub.

Azərbaycan Tibb Universitetində (ATU) yeni kadr təyinatı olub.

Azərbaycan Tibb Universitetində (ATU) yeni kadr təyinatı olub.

Elxan Əzizov “AzInTelecom” MMC-nin baş direktoru təyin edilib.

Bu barədə “APA-Economics”in əldə etdiyi məlumat şirkətdən təsdiqlənib.

Qeyd edək ki, E.Əzizov bu vaxta qədər qurumda baş direktor vəzifəsinin müvəqqəti icraedicisi olub.

Xatırladaq ki, ötən ilin oktyabr ayında “AzInTelecom”un idarəetmə strukturunda dəyişiklik edilib. Bununla qurum kollektiv idarəetmə formasından fərdi idarəetmə sisteminə keçib. Yeni struktura əsasən qurumda İdarə Heyəti, İdarə Heyətinin sədri və onun üzvləri vəzifələri ləğv edilib. Nəticədə İdarə Heyətinin sədri vəzifəsini baş direktor vəzifəsi ilə əvəzlənib.

Elxan Əzizov “AzInTelecom” MMC-nin baş direktoru təyin edilib.

Bu barədə “APA-Economics”in əldə etdiyi məlumat şirkətdən təsdiqlənib.

Qeyd edək ki, E.Əzizov bu vaxta qədər qurumda baş direktor vəzifəsinin müvəqqəti icraedicisi olub.

Xatırladaq ki, ötən ilin oktyabr ayında “AzInTelecom”un idarəetmə strukturunda dəyişiklik edilib. Bununla qurum kollektiv idarəetmə formasından fərdi idarəetmə sisteminə keçib. Yeni struktura əsasən qurumda İdarə Heyəti, İdarə Heyətinin sədri və onun üzvləri vəzifələri ləğv edilib. Nəticədə İdarə Heyətinin sədri vəzifəsini baş direktor vəzifəsi ilə əvəzlənib.

“A Klass” əmtəə nişanlı “Bakı Bulvarı”dondurmalarının tərkibində 6 zərərli qida əlavəsinin olduğu məlum olub.

Tribuna.az xəbər verir ki, bu barədə sözügedən dondurmanın qablaşdırmasının üzərində də məlumat verləşdirilib. Məlumatdan aydın olur ki, dondurmanın tərkibi içməli su, üzlü quru süd, üzsüz quru süd, qatılaşdırılmış süd, şəkər toxu, kərə yağı, stabilizator-emulqator (E471, E433, E466, E410, E412, E407), təbii aromatlar və kakaodan ibarətdir. İlk baxışdan tərkib normal görünə bilər. Ancaq kiçik bir dondurmanın içində bu qədər qida əlavəsinin olması olduqca zərərlidir.
Domdurmanın tərkibind olan E407 və E466 Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı tərəfindən tövsiyyə olunmur. Bu kimyəvi əlavələr mədə və bağırsaq xəstəliyi yaradır.
Dondurma istehsalında əsasən 4 qida əlavəsindən (E471, E412, E466 və E407) istifadə olunur. Halbuki birdən artıq qida əlavəsinin bir qidada istifadəsi məsləhət görülmür. Azərbaycanda dondurma istehsalı ilə məşğul olan şirkətlərin əksəriyyəti bu qida əlavələrindən istifadə edirlər. Bu qida əlavələri məhsulada qatılaşdırıcı və stabilizator funksiyalarını yerinə yetirir.
Qeyd edək ki, mütəxəssislər bu qida əlavələrinin istifadəsini tövsiyyə etmirlər. Məsələn, Almaniyanın (Duesseldorf) Pediatrik Onkoloji Klinikanın dərc etdiyi məqalədə qeyd olunur ki, E407 və E466 kodlu qida əlavələri insanda ciddi bağırsaq probleminə səbəb olur.

Bu dondurmanın tərkibindəki E433 qida əlavəsi isə tərkibində dəmir-oksid, dioksan və etilenqlikol kimi zəhərli maddələr ola bilər. Dəri reaksiyaları, bağırsaq problemləri, sidik kanallarının infeksiyasına, piylənməyə, böyrək daşının, şişlərin əmələ gəlməsinə və dəmirin qana sorulmasının azalmasına səbəb olur. Heyvan üzərindəki təcrübələrdə qaraciyər serrozuna səbəb olmuşdur. Son dövrlərdə aparılan bəzi araşdırmalar kanserogen olduğunu da sübut etmişdir. Qətiyyən tövsiyə olunmur.

Qeyd edək ki, haqqında danışdığımız dondurma “A.Y.S-60” MMC-yə məxsusdur. MMC 2014-cü ildən fəaliyyətə başlayıb. Əsas fəaliyyəti “A Klass” əmtəə nişanlı dondurmaların istehsalı və satışıdır.

“A Klass” əmtəə nişanlı “Bakı Bulvarı”dondurmalarının tərkibində 6 zərərli qida əlavəsinin olduğu məlum olub.

Tribuna.az xəbər verir ki, bu barədə sözügedən dondurmanın qablaşdırmasının üzərində də məlumat verləşdirilib. Məlumatdan aydın olur ki, dondurmanın tərkibi içməli su, üzlü quru süd, üzsüz quru süd, qatılaşdırılmış süd, şəkər toxu, kərə yağı, stabilizator-emulqator (E471, E433, E466, E410, E412, E407), təbii aromatlar və kakaodan ibarətdir. İlk baxışdan tərkib normal görünə bilər. Ancaq kiçik bir dondurmanın içində bu qədər qida əlavəsinin olması olduqca zərərlidir.
Domdurmanın tərkibind olan E407 və E466 Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı tərəfindən tövsiyyə olunmur. Bu kimyəvi əlavələr mədə və bağırsaq xəstəliyi yaradır.
Dondurma istehsalında əsasən 4 qida əlavəsindən (E471, E412, E466 və E407) istifadə olunur. Halbuki birdən artıq qida əlavəsinin bir qidada istifadəsi məsləhət görülmür. Azərbaycanda dondurma istehsalı ilə məşğul olan şirkətlərin əksəriyyəti bu qida əlavələrindən istifadə edirlər. Bu qida əlavələri məhsulada qatılaşdırıcı və stabilizator funksiyalarını yerinə yetirir.
Qeyd edək ki, mütəxəssislər bu qida əlavələrinin istifadəsini tövsiyyə etmirlər. Məsələn, Almaniyanın (Duesseldorf) Pediatrik Onkoloji Klinikanın dərc etdiyi məqalədə qeyd olunur ki, E407 və E466 kodlu qida əlavələri insanda ciddi bağırsaq probleminə səbəb olur.

Bu dondurmanın tərkibindəki E433 qida əlavəsi isə tərkibində dəmir-oksid, dioksan və etilenqlikol kimi zəhərli maddələr ola bilər. Dəri reaksiyaları, bağırsaq problemləri, sidik kanallarının infeksiyasına, piylənməyə, böyrək daşının, şişlərin əmələ gəlməsinə və dəmirin qana sorulmasının azalmasına səbəb olur. Heyvan üzərindəki təcrübələrdə qaraciyər serrozuna səbəb olmuşdur. Son dövrlərdə aparılan bəzi araşdırmalar kanserogen olduğunu da sübut etmişdir. Qətiyyən tövsiyə olunmur.

Qeyd edək ki, haqqında danışdığımız dondurma “A.Y.S-60” MMC-yə məxsusdur. MMC 2014-cü ildən fəaliyyətə başlayıb. Əsas fəaliyyəti “A Klass” əmtəə nişanlı dondurmaların istehsalı və satışıdır.

“Ermənistanın radikal müxalifətinin liderləri - Robert Köçəryan, Serj Sərkisyan, Samvel Karapetyan və Qaqik Sarukyan Rusiyadan idarə olunur”.

Teleqraf xəbər verir ki, bunu Ermənistanın “Respublika Uğrunda” partiyasının sədri Arman Babacanyan deyib.

“Bütün həyatları boyu vassal, yaltaq və adamyeyən olan bu radikalların fikir müəllifi dövlətimizi zəbt etməyə çalışan Putindir. Rusiya üçün Ermənistan sadəcə piyadadır, buna görə Samvel Karapetyanı irəli sürüblər. Ermənistan təhlükə qarşısındadır”, - o bildirib.

Babacanyanın sözlərinə görə, erməni xalqı iyunun 7-də keçiriləcək parlament seçkilərində Rusiya və radikallara vassal olmaq istəmədiyini göstərməlidir: “Onları əzmək, iyunun 7-də Putinə dərs vermək lazımdır”.

Siyasətçi əlavə edib ki, Qaqik Sarukyan oğlunu Belarusda gizlədir: “Cinayətkarın oğlu, törətdiyi qətllərlə tanınan Nveriki Belarusda gizlədir. Öz keyfiyyətsiz konyaklarını da aparıb Belarusda satırlar”.

Babacanyan əlavə edib ki, Sarukyan, Köçəryan və “Daşnaksütyun” liderləri cinayətkar əməllərinə görə həbs edilməlidir:

“Vətəndaşların özləri etiraf edirlər ki, rüşvətlə Sarukyana səs veriblər, amma buna baxmayaraq, hələ də azadlıqdadır. Sarukyan, “Daşnaksütyun”, Sərkisyan və Köçəryan qanlı 1 Mart hadisələrinə görə də birbaşa məsuliyyət daşıyırlar”.

“Ermənistanın radikal müxalifətinin liderləri - Robert Köçəryan, Serj Sərkisyan, Samvel Karapetyan və Qaqik Sarukyan Rusiyadan idarə olunur”.

Teleqraf xəbər verir ki, bunu Ermənistanın “Respublika Uğrunda” partiyasının sədri Arman Babacanyan deyib.

“Bütün həyatları boyu vassal, yaltaq və adamyeyən olan bu radikalların fikir müəllifi dövlətimizi zəbt etməyə çalışan Putindir. Rusiya üçün Ermənistan sadəcə piyadadır, buna görə Samvel Karapetyanı irəli sürüblər. Ermənistan təhlükə qarşısındadır”, - o bildirib.

Babacanyanın sözlərinə görə, erməni xalqı iyunun 7-də keçiriləcək parlament seçkilərində Rusiya və radikallara vassal olmaq istəmədiyini göstərməlidir: “Onları əzmək, iyunun 7-də Putinə dərs vermək lazımdır”.

Siyasətçi əlavə edib ki, Qaqik Sarukyan oğlunu Belarusda gizlədir: “Cinayətkarın oğlu, törətdiyi qətllərlə tanınan Nveriki Belarusda gizlədir. Öz keyfiyyətsiz konyaklarını da aparıb Belarusda satırlar”.

Babacanyan əlavə edib ki, Sarukyan, Köçəryan və “Daşnaksütyun” liderləri cinayətkar əməllərinə görə həbs edilməlidir:

“Vətəndaşların özləri etiraf edirlər ki, rüşvətlə Sarukyana səs veriblər, amma buna baxmayaraq, hələ də azadlıqdadır. Sarukyan, “Daşnaksütyun”, Sərkisyan və Köçəryan qanlı 1 Mart hadisələrinə görə də birbaşa məsuliyyət daşıyırlar”.

ASC “Xalq” Bankının strukturunda yeni mühüm təyinat olub.

"DİA-AZ" xəbər verir ki, Səbuhi Şəmsəddin oğlu Məmmədov Xəzinədarlıq İdarəsinin rəisi təyin edilib.

S.Məmmədov 16 il Xalq Bankın Maliyyə idarəsində müxtəlif vəzifələrində çalışmış, 2026-cı ilin fevral ayından etibarən isə Maliyyə departamentinin rəis müavini təyin edilmişdi. Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasında təhsil alıb.

Buna qədər bu vəzifədə Fərəc Tahir oğlu Axundov idi. O, keçən ay bankdan ayrılıb.

Hazırda bankda 27 idarə və müvafiq olaraq bu strukturlarda rəisi var.

ASC “Xalq” Bankının strukturunda yeni mühüm təyinat olub.

"DİA-AZ" xəbər verir ki, Səbuhi Şəmsəddin oğlu Məmmədov Xəzinədarlıq İdarəsinin rəisi təyin edilib.

S.Məmmədov 16 il Xalq Bankın Maliyyə idarəsində müxtəlif vəzifələrində çalışmış, 2026-cı ilin fevral ayından etibarən isə Maliyyə departamentinin rəis müavini təyin edilmişdi. Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasında təhsil alıb.

Buna qədər bu vəzifədə Fərəc Tahir oğlu Axundov idi. O, keçən ay bankdan ayrılıb.

Hazırda bankda 27 idarə və müvafiq olaraq bu strukturlarda rəisi var.

İran tərəfinin yanaşması ondan ibarətdir ki, dronlar İran tərəfindən atılmayıb, hansısa 3-cü ölkələrin təxribatı həyata keçirilib. Bunu Azərbaycanın xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov ötən həftəsonu jurnalistlərə açıqlamasında deyib.

“İrandan Naxçıvana dron hücumu baş verərkən dərhal Azərbaycan tərəfinin buna reaksiya olmuşdur. Bundan sonra İran tərəfi ilə çoxsaylı təmaslarımız olmuşdur. İran İslam Respublikasının Prezidenti tərəfindən cənab Prezidentə zəng olunmuşdur. O cümlədən bu məsələ ilə bağlı mən bir neçə dəfə İran xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ilə danışıqlar aparmışam. İran tərəfinin yanaşması ondan ibarətdir ki, dronlar İran tərəfindən atılmayıb, hansısa 3-cü ölkələrin təxribatı həyata keçirilib. Onlar bu məsələnin ciddi şəkildə araşıdırılması barədə Azərbaycan tərəfinə vəd vermişlər. Bundan sonra bizim hərbçilər xətiilə də təmaslar olub”, - deyə nazir vurğulayıb.

Naxçıvan istiqamətində baş verən hadisə ilə bağlı “üçüncü tərəf” versiyası adətən çox vaxt ya məsuliyyətdən yayınmaq, ya da vaxt qazanmaq məqsədi daşıyır. Eyni zamanda Ceyhun Bayramovun qeyd etdiyi diplomatik təmaslar davam etdirilməli, lakin bu proses konkret nəticələrə bağlanmalıdır. Dron təhlükəsi artıq regionda yeni reallıqdır və bu tip hücumların mənbəyindən asılı olmayaraq qarşısını almaq üçün texnoloji üstünlük həyati əhəmiyyət daşıyır. Sərhəd və xüsusilə Naxçıvan istiqamətində müşahidə və erkən xəbərdarlıq sistemləri daha da təkmilləşdirilməlidir.

Bundan başqa, informasiya müharibəsi də unudulmamalıdır. “Üçüncü tərəf” iddiaları fonunda müxtəlif dezinformasiya kampaniyaları aktivləşə bilər. Azərbaycan bu sahədə də operativ və faktlara əsaslanan kommunikasiya aparmalıdır ki, həm daxili auditoriya, həm də beynəlxalq ictimaiyyət doğru məlumatlandırılsın. Azərbaycan üçün ən düzgün yol diplomatik təzyiq, hərbi hazırlıq və informasiya siyasətinin paralel şəkildə yürüdülməsidir. Əks halda, bu cür “açılmayan sirlər” gələcəkdə daha təhlükəli presedentə çevrilə bilər.

Siyasi şərhçi Aydın Quliyev bu barədə “Yeni Müsavat”a bildirib ki, İrandan Naxçıvan hava limanı ərazisinə dronlarla vurulan zərbənin kökü və mahiyyəti tam şəkildə açılmalıdır: “Bunu Azərbaycanın və İranın qonşuluq mövqeyi də tələb edir. Ancaq lap əvvəldən də bəlli idi ki, İranın indiki şəraitdə, yəni artıq böyük cəbhədə savaşdığı vəziyyətdə Azərbaycanla ikinci cəbhə açmaqda marağı olmaya bilər. Düzdür, həmin vaxt bəziləri İranın bunu dövlət olaraq məqsədli şəkildə həyata keçirdiyi ilə bağlı iddialar irəli sürdülər. Amma dərin düşüncələrə görə, İranın elə o vaxt da, indi də İranın Azərbaycanla ikinci cəbhə açmaqda marağı ola bilməz. Bu, sadəcə, ən azı hərbi-texniki və strateji cəhətdən İranın mənafelərinə uyğun gəlmir. Ona görə də hələ o zaman da dərin düşüncələr belə bir məsələ ortaya qoyurdu ki, bu, başqa üçüncü ölkələrin törətdiyi təxribat ola bilər, ya İranın daxilində ABŞ-nin və İsrailin proksi qüvvələri tərəfindən bir hərəkət ola bilər. Yaxud İran hakimiyyətinin daxilində İranın dövlət hakimiyyətinin əsas xətti ilə bağlı olmayan təxribatçı qüvvələrin də işi ola bilərdi. Məsələn, biz bilirik ki, Ermənistanın İran hakimiyyəti daxilində müəyyən qədər dəstəkçiləri var”.

A.Quliyev qeyd edib ki, İran hakimiyyəti daxilindəki başqa ölkələrə bağlı qüvvələrin Azərbaycana qarşı təxribat törətdiyi istisna edilməməlidir: “Beləliklə, baş vermiş hadisədən çıxardığımız iki böyük nəticə var. Biri budur ki, İranın dövlət olaraq hazırda bu hadisəni birbaşa törətməkdə marağı yəqin ki, ola bilməzdi. İkincisi isə bütün hallarda həmin dron Azərbaycana İranın ərazisindən atıldığına görə onun məsuliyyəti birbaşa İran dövlətinin üzərindədir. Ona görə də İran dövləti həmin hadisənin mahiyyətini və motivlərini sona qədər araşdırmalı və Azərbaycana inandırıcı izah verməlidir. Xarici işlər naziri Ceyhun Bayramovun o cür fikirlər səsləndirməsi belə qənaətə gəlməyə əsas verir ki, İran Azərbaycana müəyyən inandırıcı izahları verib. İran-Azərbaycan münasibətləri hər zaman həssas olduğu qədər onun normal və sülh içində saxlanması da bir o qədər vacib olub və vacibdir. Bunu yəqin ki, İran tərəfi də başa düşür”.

İran tərəfinin yanaşması ondan ibarətdir ki, dronlar İran tərəfindən atılmayıb, hansısa 3-cü ölkələrin təxribatı həyata keçirilib. Bunu Azərbaycanın xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov ötən həftəsonu jurnalistlərə açıqlamasında deyib.

“İrandan Naxçıvana dron hücumu baş verərkən dərhal Azərbaycan tərəfinin buna reaksiya olmuşdur. Bundan sonra İran tərəfi ilə çoxsaylı təmaslarımız olmuşdur. İran İslam Respublikasının Prezidenti tərəfindən cənab Prezidentə zəng olunmuşdur. O cümlədən bu məsələ ilə bağlı mən bir neçə dəfə İran xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ilə danışıqlar aparmışam. İran tərəfinin yanaşması ondan ibarətdir ki, dronlar İran tərəfindən atılmayıb, hansısa 3-cü ölkələrin təxribatı həyata keçirilib. Onlar bu məsələnin ciddi şəkildə araşıdırılması barədə Azərbaycan tərəfinə vəd vermişlər. Bundan sonra bizim hərbçilər xətiilə də təmaslar olub”, - deyə nazir vurğulayıb.

Naxçıvan istiqamətində baş verən hadisə ilə bağlı “üçüncü tərəf” versiyası adətən çox vaxt ya məsuliyyətdən yayınmaq, ya da vaxt qazanmaq məqsədi daşıyır. Eyni zamanda Ceyhun Bayramovun qeyd etdiyi diplomatik təmaslar davam etdirilməli, lakin bu proses konkret nəticələrə bağlanmalıdır. Dron təhlükəsi artıq regionda yeni reallıqdır və bu tip hücumların mənbəyindən asılı olmayaraq qarşısını almaq üçün texnoloji üstünlük həyati əhəmiyyət daşıyır. Sərhəd və xüsusilə Naxçıvan istiqamətində müşahidə və erkən xəbərdarlıq sistemləri daha da təkmilləşdirilməlidir.

Bundan başqa, informasiya müharibəsi də unudulmamalıdır. “Üçüncü tərəf” iddiaları fonunda müxtəlif dezinformasiya kampaniyaları aktivləşə bilər. Azərbaycan bu sahədə də operativ və faktlara əsaslanan kommunikasiya aparmalıdır ki, həm daxili auditoriya, həm də beynəlxalq ictimaiyyət doğru məlumatlandırılsın. Azərbaycan üçün ən düzgün yol diplomatik təzyiq, hərbi hazırlıq və informasiya siyasətinin paralel şəkildə yürüdülməsidir. Əks halda, bu cür “açılmayan sirlər” gələcəkdə daha təhlükəli presedentə çevrilə bilər.

Siyasi şərhçi Aydın Quliyev bu barədə “Yeni Müsavat”a bildirib ki, İrandan Naxçıvan hava limanı ərazisinə dronlarla vurulan zərbənin kökü və mahiyyəti tam şəkildə açılmalıdır: “Bunu Azərbaycanın və İranın qonşuluq mövqeyi də tələb edir. Ancaq lap əvvəldən də bəlli idi ki, İranın indiki şəraitdə, yəni artıq böyük cəbhədə savaşdığı vəziyyətdə Azərbaycanla ikinci cəbhə açmaqda marağı olmaya bilər. Düzdür, həmin vaxt bəziləri İranın bunu dövlət olaraq məqsədli şəkildə həyata keçirdiyi ilə bağlı iddialar irəli sürdülər. Amma dərin düşüncələrə görə, İranın elə o vaxt da, indi də İranın Azərbaycanla ikinci cəbhə açmaqda marağı ola bilməz. Bu, sadəcə, ən azı hərbi-texniki və strateji cəhətdən İranın mənafelərinə uyğun gəlmir. Ona görə də hələ o zaman da dərin düşüncələr belə bir məsələ ortaya qoyurdu ki, bu, başqa üçüncü ölkələrin törətdiyi təxribat ola bilər, ya İranın daxilində ABŞ-nin və İsrailin proksi qüvvələri tərəfindən bir hərəkət ola bilər. Yaxud İran hakimiyyətinin daxilində İranın dövlət hakimiyyətinin əsas xətti ilə bağlı olmayan təxribatçı qüvvələrin də işi ola bilərdi. Məsələn, biz bilirik ki, Ermənistanın İran hakimiyyəti daxilində müəyyən qədər dəstəkçiləri var”.

A.Quliyev qeyd edib ki, İran hakimiyyəti daxilindəki başqa ölkələrə bağlı qüvvələrin Azərbaycana qarşı təxribat törətdiyi istisna edilməməlidir: “Beləliklə, baş vermiş hadisədən çıxardığımız iki böyük nəticə var. Biri budur ki, İranın dövlət olaraq hazırda bu hadisəni birbaşa törətməkdə marağı yəqin ki, ola bilməzdi. İkincisi isə bütün hallarda həmin dron Azərbaycana İranın ərazisindən atıldığına görə onun məsuliyyəti birbaşa İran dövlətinin üzərindədir. Ona görə də İran dövləti həmin hadisənin mahiyyətini və motivlərini sona qədər araşdırmalı və Azərbaycana inandırıcı izah verməlidir. Xarici işlər naziri Ceyhun Bayramovun o cür fikirlər səsləndirməsi belə qənaətə gəlməyə əsas verir ki, İran Azərbaycana müəyyən inandırıcı izahları verib. İran-Azərbaycan münasibətləri hər zaman həssas olduğu qədər onun normal və sülh içində saxlanması da bir o qədər vacib olub və vacibdir. Bunu yəqin ki, İran tərəfi də başa düşür”.

“Ermənistan və Azərbaycan delimitasiyanı Şimaldan Cənub istiqamətində davam etdirmək barədə razılığa gəliblər”.

“Cebheinfo.az”-ın məlumatına görə, Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan belə deyib.

“Biz qəbul edirik ki, işğal olunmuş ərazilər problemimiz var və de-yure bu məsələ həll olunub”, - deyə o, qeyd edib.

Paşinyan 2024-cü ildə Ermənistan və Azərbaycanın delimitasiya komissiyalarının fəaliyyət reqlamentini imzalayıb ratifikasiya etməsi faktına istinad edib.
Burada Almatı Bəyannaməsi delimitasiyanın fundamental prinsipi kimi qəbul olunub.

“Bu o deməkdir ki, Sovet Ermənistanı və Sovet Azərbaycanının sərhədləri iki ölkə arasında dövlət sərhədləri olmalıdır. Həll yolu məhz belə olacaq”, - deyə o, aydınlıq gətirib.

Nikol Paşinyanın açıqlaması sərhədlərin 2024-cü ilin may ayında Qazax rayonunda başlamış sərhədlərin delimitasiya və demarkasiyası prosesinin həmin istiqamətdə davam etdirilməsinə dair razılaşmanın əldə olunduğunu göstərir.

Hər iki ölkənin sərhəd komissiyalarının sonuncu iclasının aprelin 29-30-da Ermənistanın Ağveran bölgəsində keçirildiyini nəzərə alsaq, çox güman ki, bu barədə razılaşma həmin müzakirələrin nəticəsidir.

Qeyd edək ki, ötən il tərəflər delimitasiya işlərinə Azərbaycan, Ermənistan və Gürcüstan sərhədinin birləşdiyi ərazidən başlanılması barədə razılığa gəliblər.

Söhbət üç ölkənin sərhədindəki Babakar dağından gedir. Lakin Qazax rayonunun hələ üç anklav kəndi (Barxudarlı, Sofulu və Yuxarı Əskipara) işğal altındadır.

Adalrı çəkilən yaşayış məntəqələri Azərbaycana qaytarılmadan şimal-qərb istiqamətində sərhədin delimitasiyası və demarkasiyası prosesini yekunlaşdırmaq mümkün deyil. Üstəlik, Barxudarlı və Sofulu kəndlərinin işğalına son qoyulması Bakı-Qazax-İcevan (Karvansaray) dəmir yolunun açılmasına və iki ölkə arasında kommunikasiyaların bərpasına şərait yarada bilər.

Ancaq Paşinyan hakimiyyəti iyunun 7-də keçiriləcək parlament seçkilərinə qədər çox güman ki, kəndlərin qaytarılması ilə bağlı hər hansı addım atmayacaq. Əks halda, radikal müxalifət bu amildən ona qarşı seçki kampaniyasında və etirazların təşkili üçün istifadə edə bilər.

Sədərək rayonunun işğal altında olan Kərki kəndinin qaytarılması məsələsinə isə yəqin ki, sərhədin cənub hissəsində aparılan delimitasiya zamanı baxılacaq. Rəsmi İrəvan Sovet dövründə hazırkı Gədəbəy rayonundan alınaraq Emənistan SSR-in inzibati ərazisinə daxil edilmiş Başkənd kəndinə də ərazi iddiası edir.

Lakin Başkənd 1920-ci ildə Azərbaycan Kommunist Bolşeviklər Partiyası Siyasi Bürosunun daxili qərarı ilə, yəni qeyri-konstitusion yolla Ermənistana bağışlanıb. Bu qərarın heç bir hüquqi əsası yoxdur.

Birinci Qarabağ müharibəsi zamanı isə Ermənistan Azərbaycanla Sovet dövründə mövcud olmuş inzibati sərhədləri tanımaqdan imtina edib. Buraya Başkəndi əhatə edən inzibati sərhədlər də daxildir.

Azərbaycan SSR-nin ərazisi ilk vaxtlar 97,3 min kvadrat kilometr olub. Sonralar Azərbaycan torpaqlarının qanunsuz şəkildə Ermənistana verilməsi nəticəsində bu göstərici 86,6 min kv.km-ə qədər azalıb.

Bu baxımdan, Sovet dövrü xəritələri yenidən tətbiq olunarsa, Ermənistan həmin torpaqları Azərbaycana qaytarmalıdır. Son illər Nikol Paşinyan hökuməti Ermənistan ərazilərinin guya 2021-ci və 2022-ci illərdə Azərbaycan tərəfindən işğal olunduğuna dair iddialar irəli sürür.

Söhbət Laçın və Kəlbəcər rayonlarının Ermənistanla şərti sərhədində yerləşən Böyük İşıqlı, Kiçik İşıqlı, Buğdadağ, Cermux (İstisu) yüksəklikləri və Bala Göyçə gölündən gedir. Paşinyan da “İişğal olunmuş ərazilər problemimiz var” - deyərəkən məhz bunu nəzərədə tutur.

Halbuki həmin ərazilər tarixən, hətta SSRİ dövründə Azərbaycana məxsus olub. İndi Ermənistan Azərbaycan Ordusunun nəzarətində olan bu torpaqları delimitasiya prosesi çərçivəsində öz ərazisinə qatmaq istəyir.

Bu da adıçəkilən yüksəkliklərin strateji əhəmiyyətə malik olması ilə bağlıdır. Lakin Azərbaycanın ərazilər məsələsində mövqeyi aydındır. Ermənistan ərazi iddialarından əl çəkməsə, sülh müqaviləsi olmayacaq.

Müşfiq Abdulla
“Cebheinfo.az”

“Ermənistan və Azərbaycan delimitasiyanı Şimaldan Cənub istiqamətində davam etdirmək barədə razılığa gəliblər”.

“Cebheinfo.az”-ın məlumatına görə, Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan belə deyib.

“Biz qəbul edirik ki, işğal olunmuş ərazilər problemimiz var və de-yure bu məsələ həll olunub”, - deyə o, qeyd edib.

Paşinyan 2024-cü ildə Ermənistan və Azərbaycanın delimitasiya komissiyalarının fəaliyyət reqlamentini imzalayıb ratifikasiya etməsi faktına istinad edib.
Burada Almatı Bəyannaməsi delimitasiyanın fundamental prinsipi kimi qəbul olunub.

“Bu o deməkdir ki, Sovet Ermənistanı və Sovet Azərbaycanının sərhədləri iki ölkə arasında dövlət sərhədləri olmalıdır. Həll yolu məhz belə olacaq”, - deyə o, aydınlıq gətirib.

Nikol Paşinyanın açıqlaması sərhədlərin 2024-cü ilin may ayında Qazax rayonunda başlamış sərhədlərin delimitasiya və demarkasiyası prosesinin həmin istiqamətdə davam etdirilməsinə dair razılaşmanın əldə olunduğunu göstərir.

Hər iki ölkənin sərhəd komissiyalarının sonuncu iclasının aprelin 29-30-da Ermənistanın Ağveran bölgəsində keçirildiyini nəzərə alsaq, çox güman ki, bu barədə razılaşma həmin müzakirələrin nəticəsidir.

Qeyd edək ki, ötən il tərəflər delimitasiya işlərinə Azərbaycan, Ermənistan və Gürcüstan sərhədinin birləşdiyi ərazidən başlanılması barədə razılığa gəliblər.

Söhbət üç ölkənin sərhədindəki Babakar dağından gedir. Lakin Qazax rayonunun hələ üç anklav kəndi (Barxudarlı, Sofulu və Yuxarı Əskipara) işğal altındadır.

Adalrı çəkilən yaşayış məntəqələri Azərbaycana qaytarılmadan şimal-qərb istiqamətində sərhədin delimitasiyası və demarkasiyası prosesini yekunlaşdırmaq mümkün deyil. Üstəlik, Barxudarlı və Sofulu kəndlərinin işğalına son qoyulması Bakı-Qazax-İcevan (Karvansaray) dəmir yolunun açılmasına və iki ölkə arasında kommunikasiyaların bərpasına şərait yarada bilər.

Ancaq Paşinyan hakimiyyəti iyunun 7-də keçiriləcək parlament seçkilərinə qədər çox güman ki, kəndlərin qaytarılması ilə bağlı hər hansı addım atmayacaq. Əks halda, radikal müxalifət bu amildən ona qarşı seçki kampaniyasında və etirazların təşkili üçün istifadə edə bilər.

Sədərək rayonunun işğal altında olan Kərki kəndinin qaytarılması məsələsinə isə yəqin ki, sərhədin cənub hissəsində aparılan delimitasiya zamanı baxılacaq. Rəsmi İrəvan Sovet dövründə hazırkı Gədəbəy rayonundan alınaraq Emənistan SSR-in inzibati ərazisinə daxil edilmiş Başkənd kəndinə də ərazi iddiası edir.

Lakin Başkənd 1920-ci ildə Azərbaycan Kommunist Bolşeviklər Partiyası Siyasi Bürosunun daxili qərarı ilə, yəni qeyri-konstitusion yolla Ermənistana bağışlanıb. Bu qərarın heç bir hüquqi əsası yoxdur.

Birinci Qarabağ müharibəsi zamanı isə Ermənistan Azərbaycanla Sovet dövründə mövcud olmuş inzibati sərhədləri tanımaqdan imtina edib. Buraya Başkəndi əhatə edən inzibati sərhədlər də daxildir.

Azərbaycan SSR-nin ərazisi ilk vaxtlar 97,3 min kvadrat kilometr olub. Sonralar Azərbaycan torpaqlarının qanunsuz şəkildə Ermənistana verilməsi nəticəsində bu göstərici 86,6 min kv.km-ə qədər azalıb.

Bu baxımdan, Sovet dövrü xəritələri yenidən tətbiq olunarsa, Ermənistan həmin torpaqları Azərbaycana qaytarmalıdır. Son illər Nikol Paşinyan hökuməti Ermənistan ərazilərinin guya 2021-ci və 2022-ci illərdə Azərbaycan tərəfindən işğal olunduğuna dair iddialar irəli sürür.

Söhbət Laçın və Kəlbəcər rayonlarının Ermənistanla şərti sərhədində yerləşən Böyük İşıqlı, Kiçik İşıqlı, Buğdadağ, Cermux (İstisu) yüksəklikləri və Bala Göyçə gölündən gedir. Paşinyan da “İişğal olunmuş ərazilər problemimiz var” - deyərəkən məhz bunu nəzərədə tutur.

Halbuki həmin ərazilər tarixən, hətta SSRİ dövründə Azərbaycana məxsus olub. İndi Ermənistan Azərbaycan Ordusunun nəzarətində olan bu torpaqları delimitasiya prosesi çərçivəsində öz ərazisinə qatmaq istəyir.

Bu da adıçəkilən yüksəkliklərin strateji əhəmiyyətə malik olması ilə bağlıdır. Lakin Azərbaycanın ərazilər məsələsində mövqeyi aydındır. Ermənistan ərazi iddialarından əl çəkməsə, sülh müqaviləsi olmayacaq.

Müşfiq Abdulla
“Cebheinfo.az”