Neftin hansı qiymətinə dözə bilərik? - TƏHLİL
Tarix: 19-06-2015, 14:52 | Çap et
OPEC-in iyunun 5-də keçirdiyi iclasda sutkalıq neft hasilatı həcmini 30 milyon bareldən yuxarıya qaldırmaması haqda qəbul etdiyi qərar qiymətləri yenə 60 ABŞ dollarından aşağı sala bilmədi. Bu da bir daha onu göstərir ki, kəskin bahalaşma olmayacaqsa da, neftin dünya bazarlarında qiymətinin “döşəmə” həddi 60 dollara bərabərdir.
Əslində, bu çox normal rəqəmdir. Təsadüfi deyil ki, OPEC üçün də bu qiymət qaneedicidir. Bunu təşkilatın rəhbəri, o cümlədən, onun ən böyük oyunçusu sayılan Səudiyyə Ərəbistanın nümayəndəsi deyib. Məlumdur ki, son 1 il ərzində dünya bazarlarında neftin qiymətinin aşağı olması ilə bağlı müxtəlif şərhlər verilib və bu şərhlərdə OPEC-in qiymətləri tənzimləməkdə rolu ilə bağlı tənqidi fikirlər söylənilir. Halbuki bu, artıq çoxdan aksioma çevrilib ki, neftin dünya bazarlarında qiymətlərinə OPEC-in nəzarət və təsir etmək imkanları məhduddur.
Bunun da bir neçə səbəbi var: əvvəla, neftin əsas alıcıları cəmi bir neçə ölkədir. Təkcə ABŞ-ın alıcılıq qabiliyyəti demək olar ki, hər şeyi müəyyən edir. Üstəlik, Çin, o cümlədən, Avropa İttifaqı ölkələrini də nəzərə alsaq, hər şey aydın olur. İkincisi də, təklifin formalaşmasında heç də hər şey OPEC-ə daxil olan ölkələrdən asılı deyil. Son illər bu sahədə də ABŞ hər şeyi ələ alıb.
Üçüncüsü, qiymətlərin formalaşmasında siyasi amillərin də rolu böyükdür. Odur ki, qısa desək, qurumun bu ay keçiriləcək növbəti iclasında əhəmiyyətli qərar qəbul olunacağı heç gözlənilmirdi.
Bayaq qeyd etdik ki, Səudiyyə Ərəbistanın nümayəndəsi, o cümlədən, OPEC-in rəhbəri bəyan edib ki, hazırki qiymət səviyyəsi təşkilat üçün qaneedicidir. Əslində isə OPEC üzvləri mövcud qiymətlərə görə çoxdan ziyan çəkirlər.
Təsadüfi deyil ki, OPEC-in baş katibi Abdulla Səlim Əl-Bədri sözlərinə davam edərək bildirib ki, neftin hər barelə görə 100 dollardan yüksək olmasından biz, son 4 ildə çox qazansaq da indi trend aşağıdır. Baş katib əlavə edib ki, ona görə də qiymətlərin artıq, 100 dollardan xeyli aşağı olması faktı ilə barışmaq lazımdır.
Sual yaranır ki, bəs, qiymətlər nə vaxta kimi bu səviyyədə qalacaq? Məsələ bundadır ki, OPEC 2011-ci ildən bəridir gündəlik hasilatı yüksəltmir. Bundan əlavə, sözügedən kvotanın özü də elə nisbi xarakter daşıyır. O mənada ki, OPEC üzrə gündəlik hasilat hazırda real olaraq 30 milyon bareldən yuxarı təşkil edir. Çünki buna nəzarət etmək əslində, mümkün deyil.
Ümumiyyətlə, bilavasitə Səudiyyə Ərəbistanın qiymətə təsir etmək məqsədilə hasilatı azaltmaq taktikasından əl çəkdiyi özünü əyani olaraq çoxdan göstərir. Adı çəkilən ölkənin isə bazara dair yeni strategiyası bundan ibarətdir ki, OPEC-ə daxil olmayan neft hasilatçısı ölkələri ilə mövcud pay bölgüsü qorunub saxlansın. Bu zaman, qiymət məsələsi istər-istəməz əhəmiyyətsiz amilə çevrilir.
Yeri gəlmişkən, sonuncu iclas zamanı iştirakçı tərəflər yekdil olaraq qeyd ediblər ki, neftin kəskin şəkildə ucuzlaşması yalnız keçən ilin sonu və bu ilin əvvəlində müşahidə edilmiş, sonra qiymətlər sabitləşmiş, hətta, bir az bahalaşmışdır. Başqa sözlə desək, bazardakı disbalansın tədricən məhdudlaşdığı müşahidə edilmişdir. Odur ki, keçən illə müqayisədə cari il ərzində ümumən, tədarükün daralması baxımdan neftə qlobal tələbatın 2015-ci ilin ikinci yarısında və 2016-da artacağı gözlənilir.
Onu da qeyd edək ki, son vaxtlar çox tez-tez bazara İran ilə İraqın çıxacaqları deyilir. Ancaq İran üzərindən sanksiyalar götürüləcəyi təqdirdə bu ölkənin dərhal satışa milyonlarla barel neft çıxara bilib-bilməyəcəyini isə heç kim dəqiq bilmir. Üstəlik, İran da neftin indiki şəraitdə ən sərfəli qiymətinin barelə görə 75 dollar olduğunu bəyan edib. O cümlədən, İraq tərəfi də carı ilin sonunadək qiymətlərin məhz qeyd olunan səviyyədə məqbul sayıldığını bildirib.
Azərbaycan üçün isə 60-70 dolları məqbul sayılır. Ötən il 2015-ci ilin dövlət büdcəsi Milli Məclisdə müzakirə edilən zaman maliyyə naziri Samir Şərifov da dünya bazarlarında neftin 1 barelinin qiymətinin 60 ABŞ dolları olacağı təqdirdə, Azərbaycanın dövlət büdcəsinin icrası üçün heç bir problem yaratmayacağını demişdi. Real olaraq isə ölkə iqtisadiyyatının neftin 1 barelinin 50-55 dollara olması vəziyyətinə “adaptasiya” prosesi gedir...
AzVision.az
|
|
|
|
|
|
|
|
Putin SSRİ-ni bərpa edə biləcəkmi?
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| • Tramp İranın “Avraam sazişləri”nə qoşula biləcəyini istisna etmədi
Dünən, 19:33 |
|
|
|
| • Bu işi Ermənistan hökuməti öz üzərinə götürəcək - Paşinyan
Dünən, 19:30 |
|
|
|
| • Dizeli hansı ölkələrə və neçəyə satmışıq? - SİYAHI
Dünən, 16:20 |
|
|
|
| • Fərid Qayıbov ruslara “yaşıl işıq” yandırdı
Dünən, 16:17 |
|
|
|
| • Ermənistan və Aİ viza rejimini ləğv edir – Paşinyan
Dünən, 16:12 |
|
|
|
| • Hamı bir qərara tabe olacaq! – Pezeşkiandan sərt xəbərdarlıq
Dünən, 12:08 |
|
|
|
| • Ermənistan MDB-dən də çıxır - GƏLİŞMƏ
Dünən, 12:07 |
|
|
|
| • İranın Bakıdakı səfiri konsulun ölümündən yazdı - "Xidmət borcunu yerinə yetirərkən..."
Dünən, 10:08 |
|
|
|
| • CHP-nin Ankaradakı qərargahında kütləvi dava baş verdi - TƏFƏRRÜAT
Dünən, 10:05 |
|
|
|
| • Putin artıq bunu gizlədə bilmir: - Moskvalılar şokdadır...
Dünən, 10:03 |
|
|
|
| • Rusiya səfiri Albaniya XİN-ə çağırılıb
Dünən, 10:01 |
|
|
|
| • “Ac xalqı tox, az xalqı çox qılmaq” törəsi və “Zır-şahinlik” - AXI NİYƏ?..
Dünən, 09:59 |
|
|
|
| • Paşinyan Ermənistan və Türkiyə arasında dəmir yolunun açıldığını bildirib - DETALLAR
Dünən, 09:55 |
|
|
|
| • Arzu Kazımov və onun suç ortağı HƏBS OLUNA BİLƏR - Əgər bu faktı araşdıran olsa...
Dünən, 09:51 |
|
|
|
| • Dünyada güc balansı yenidən qurulur: Bakıda hansı mesajlar verildi? - İNCƏLƏMƏ
Dünən, 09:18 |
|
|
|
| • Ermənistan Rusiyaya ixrac məsələlərini müzakirə edəcək - Ermənistan KİV
Dünən, 09:14 |
|
|
|
| • Rusiya ilə əlaqələrin inkişafı bundan asılı deyil - Mirzoyan
Dünən, 09:13 |
|
|
|
| • Əkin sahələri Azərbaycan tərəfində qaldı: erməni kəndində narazılıq artır - TƏFƏRRÜAT
Dünən, 09:11 |
|
|
|
| • Niyə ancaq BİZ? - TƏSADÜFDÜRMÜ?
Dünən, 09:09 |
|
|
|
| • Meşələrin İnkişafı Xidmətinin baha başa gələn lüks avtoparkı - 440 min manatlıq satınalma
Dünən, 08:09 |
|
|
|
| • "Heç vaxt düşünməmişəm ki, əməliyyata gedim..." - Əməkdar artist
Dünən, 08:03 |
|
|
|
| • Günay Ağamalı haqda gözlənilən qərar: Deputat mandatından məhrum edilə bilər? - GƏLİŞMƏ
Dünən, 08:01 |
|
|
|
| • Xalq dövlətindən istəməyib kimdən istəsin? - REAKSİYA
Dünən, 07:28 |
|
|
|
| • Uşaq pulu olmadan BÖYÜYƏN ƏSGƏR: Vətən burda hardadır? - HƏQİQƏTƏN DƏ...
Dünən, 07:18 |
|
|
|
| • İcra başçısı Şəkidə gizli şəkildə XƏZİNƏ AXTARIB - Ay qardaş, Şəkidə adam yoxdur?"
Dünən, 07:11 |
|
|
|
| • "Samir Alıyev işini icra etmək istəmir: Niyə? Nəyi gözləyir ki? Rüşvət verilməlidir?" - İTTİHAM VAR...
Dünən, 07:03 |
|
|
|
| • "İşçiləriniz niyə belə məsliyyətsizdir?" - ETİRAZ VAR!
Dünən, 06:55 |
|
|
|
| • Mikayıl Cabbarov heç bir ciddi qərar vermək ixtiyarında da deyil - AKTUAL
Dünən, 06:48 |
|
|
|
| • DOĞUB TÖRƏTMƏYİMİZ nədən belə qorxuludur? - HƏQİQƏTƏN DƏ...
Dünən, 06:43 |
|
|
|
| • Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin rəhbərliyi və nümayəndə heyəti Latviyadakı səfirliyimizdə rəsmi görüş keçirib
Dünən, 06:38 |
|
|
|
| • "İrandakı milyonlarla azərbaycanlı belə açıqlamaları Vilayətiyə bağışlamayacaq" - deputat
Dünən, 06:26 |
|
|
|
| • ABŞ “sülhməramlılar”ı Qərbi Zəngəzurda yerləşdirilir - Vaşinqtonun Qafqaz planı
Dünən, 06:23 |
|
|
|
| • ABŞ və İran sazişi zənginləşdirilmiş uran məsələsini həll etmir - KİV
Dünən, 06:18 |
|
|
|
| • Paşinyan kimlərlə ittifaq qura bilər? - AKTUAL
23-05-2026, 15:42 |
|
|
|
| • Müharibə yenidən başlasa, nəticələri “daha sarsıdıcı və acı” olacaq - Qalibaf
23-05-2026, 15:40 |
|
|
|
| • Lavrov Ermənistanla Ukraynanı müqayisə edib: - İrəvanı anti-Rusiya düşərgəsinə cəlb etməyə çalışırlar
23-05-2026, 13:47 |
|
|
|
| • Özgür Özel CHP Qrup sədri seçilib
23-05-2026, 13:43 |
|
|
|
| • Yasamalda 3 nəfərin ölümünə səbəb olan klinika rəhbərinin məhkəməsi başlayır - TƏFƏRRÜAT
23-05-2026, 13:28 |
|
|
|
| • ADY-nin saxta reklamı: Bakı-Tiflis qatarına ilk bileti alan kimdir? - VİDEO
23-05-2026, 13:19 |
|
|
|
| • Köhnələn istehlak səbəti: NİYƏ DƏYİŞMİR? - ARAŞDIRMA
23-05-2026, 13:06 |
|
|
|
| • Benzinli mühərriklərin "ömrünə" nə qədər qalıb? -Avtomobil nəhənglərindən gözlənilməz geri dönüş
23-05-2026, 12:59 |
|
|
|
| • İctimai nəqliyyatda yeni dövr: 90 dəqiqəlik bilet nədir? - AKTUAL
23-05-2026, 12:46 |
|
|
|
| • Qorxu və "kapitalizm imperiyası” - Hantavirus xəbərlərinin anatomiyası
23-05-2026, 12:45 |
|
|
|
| • AYNA və Gömrük Komitəsi sürücüləri necə incidir? - ŞOK FAKTLAR
23-05-2026, 12:39 |
|
|
|
| • "Sənin kimisi yoxdur, ən mehriban tək sənsən!.." - Uşaq Paşinyana belə dedi
23-05-2026, 12:27 |
|
|
|
| • "Finex Kredit" BOKT mənfəətdən zərərə keçib
23-05-2026, 12:20 |
|
|
|
| • Müharibə başlarsa İran hansı ölkələri vuracaq? –SİYAHI
23-05-2026, 12:18 |
|
|
|
| • Demoqrafik rəqabət: - Azərbaycan Ermənistandan necə 4 qat üstün oldu?
23-05-2026, 12:12 |
|
|
|
| • Türkiyə Avropa birincisidir - BUNA GÖRƏ...
23-05-2026, 12:05 |
|
|
|
| • Lənkəranskinin adamı olan polis polkovniki İŞDƏN QOVULDU - FOTO
23-05-2026, 11:44 |
|
|
|
|
