Azərbaycan cəmiyyəti faciəyə necə hazırdır: - ekspert RƏYİ
Tarix: 23-05-2015, 10:58 | Çap et
Təbii fəlakətlər və fövqəladə hallar baş verəndə müxtəlif ölkələrdə insanlar bu cür hadisələrə tamam fərqli reaksiya göstərir. Psixoloqların rəylərini əsas gətirərək vurğulamaq olar ki, təbii fəlakət və digər faciələrdən sonra cəmiyyətdə insanların nisbətən soyuqqanlılıq göstərməsi həmin zaman yarana situasiyanın müsbət istiqamətdə dəyişməsinə rəvac verir.
Mayın 19-da Bakıda baş verən yanğın faciəsindən sonra bizim cəmiyyət bu cür hadisələrə nə dərəcədə hazır olduğunu göstərə bildimi? Modern.az saytına bu barədə açıqlama verən psixoloq Elnur Rüstəmovun fikrincə, Azərbaycan xalqının üzləşdiyi faciə cəmiyyətdə çox böyük ajiotaja səbəb olub. O, təəssüf hissi ilə qeyd edir ki, hələ ki insanlarımız bu cür hadisələrdə necə davranmalı olduqlarını bilmirlər: “Çox böyük faciədir. Heç kim belə hadisələrdən sığortalanmayıb. Bu hər birimizin yaşadığımız binada ola bilərdi. Amma çox təəssüf ki, bununla bağlı çox böyük ajiotaj yaratdılar. Sanki hamı münasibət bildirməyə məhkumdu. Hətta o qədər ajiotaj yaranmışdı ki, avtomobillərini saxlayıb şəkil çəkirdilər, başqa binalarda, üzlükləri sökməyə başladılar. Bizim insanlar bu cür hadisələrdə necə davranmaq lazım olduğunu bilmirlər. Başa düşürük, bu bir faciədir, gərginlik və narahatlıq var. Amma biz o ajiotajı yaratmaqla daha çox özümüzə psixoloji zərbə vurduq. İndi hər gün insanlar işə gedən zaman narahat olurlar ki, birdən onların da binasında yanğın, digər xoşagəlməz hadisələr baş verə bilər”.
Elnur Rüstəmov qeyd edir ki, yanğın faciəsindən sonra insanlar azacıq da olsa, soyuqqanlılıq göstərsələr bu ümumi işin yalnız xeyrinə ola bilərdi: “Məsələnin bu dərəcədə qabardılması onlarda müəyyən psixoloji problemlərə səbəb oldu. Daha çox narahat olmağa, gərgin olmağa başladılar. Amma bu cür proseslərdə hər kəsin bacardığı qədər soyuqqanlı olması lazımdır. Həm də psixoloji yardım faciədən bir müddət sonra göstəriləndə daha effektiv olur. Çünki indi onlar öz problemləri ilə, yəni yerləşmək, yaxınları rəhmətə gedənlər isə yas mərasimlərini yola verməklə məşğuldurlar. Bu zaman onlara psixoloji yardım etmək o qədər də effektiv olmur. Əksəriyyət şok vəziyyətindədirlər. Müvafiq qurumlar bu arada daha səmərəli kömək edə bilərlər, nəinki hər hansı bir psixoloq.
Digər tərəfdən, hadisə günü psixoloq və psixiatr qrupu zərərçəkənlərə ilkin psixoloji yardım göstəriblər. İndi də psixoloqlar bu dəstəyi göstərirlər. Bir müddət sonra artıq birbaşa hadisəni yaşayanlara konkret psixoloji dəstək vacibdir ki, gələcəkdə problem fəsadlaşmasın. Amma onu da qeyd edək ki, faciə zamanı kənar insanlar da psixoloji travmalar aldılar. Biri gecə oyanıb qazı yenidən yoxlayacaq, o biri pəncərəsindən binaya baxacaq ki, görüm bəlkə nəsə bir fəlakət yoxdu ki, digərinin qulağı səsdə olacaq və s. Amma bu dərəcədə ajiotaj yaratmağa ehtiyac yoxdur. Buna post-dramatik stress deyirlər. Yəni stressdən sonra yaşananlar. Peşəkar psixoloq bilir ki, o yardımını nə zaman etməlidir.
Elnur Rüstəmov sonda hədsiz ajiotajın, emosional reaksiyanın faydalı iş əmsalına təsirini də qeyd edir.
Psixoloq soyuqqanlılığa çağırışla bərabər, təəssüf hissi ilə sosial şəbəkələrdə bu hadisədən süni yararlananlardan da danışıb:
“Bu faciədən az qala sui-istifadə etmək istəyən insanlar da oldu. Məsələyə bu cür yanaşma doğru deyil. Mən yanğın olan yerdə olmuşam, insanların acılarını, nə yaşadıqlarını da müşahidə etmişəm. Bu mənim vətəndaşlıq borcumdu. Təəssüflər olsun ki, bəzi insanlar sosial şəbəkələrdə o qədər qabağa getdilər ki, bizi bizim bədnam qonşularımızla müqayisə belə etdilər. Bu, etik dəyərlərə nə qədər uyğundur? Doğurdanmı, onlar bu hadisəyə bizdən çox heyfsilənirlər? Bu cür situasiyada insanlarımız bir az soyuqqanlı olmalıdırlar. Soyuqqanlı olduğu surətdə problemdən çıxış yolunu daha tez tapmaq olar. Bu hadisədən öz maraqları üçün istifadə etmək istəyən insanlar oldu. Bu, doğru davranış deyil. Bu cür hadisələr insanları birləşdirməlidir. Amma biz gördük ki, maraqlar toqquşdu. Bu isə heç də doğru deyil!”
|
|
|
|
|
|
|
|
Putin SSRİ-ni bərpa edə biləcəkmi?
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| • İranın Bakıdakı səfiri konsulun ölümündən yazdı - "Xidmət borcunu yerinə yetirərkən..."
Bu gün, 10:08 |
|
|
|
| • CHP-nin Ankaradakı qərargahında kütləvi dava baş verdi - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 10:05 |
|
|
|
| • Putin artıq bunu gizlədə bilmir: - Moskvalılar şokdadır...
Bu gün, 10:03 |
|
|
|
| • Rusiya səfiri Albaniya XİN-ə çağırılıb
Bu gün, 10:01 |
|
|
|
| • “Ac xalqı tox, az xalqı çox qılmaq” törəsi və “Zır-şahinlik” - AXI NİYƏ?..
Bu gün, 09:59 |
|
|
|
| • Paşinyan Ermənistan və Türkiyə arasında dəmir yolunun açıldığını bildirib - DETALLAR
Bu gün, 09:55 |
|
|
|
| • Arzu Kazımov və onun suç ortağı HƏBS OLUNA BİLƏR - Əgər bu faktı araşdıran olsa...
Bu gün, 09:51 |
|
|
|
| • Dünyada güc balansı yenidən qurulur: Bakıda hansı mesajlar verildi? - İNCƏLƏMƏ
Bu gün, 09:18 |
|
|
|
| • Ermənistan Rusiyaya ixrac məsələlərini müzakirə edəcək - Ermənistan KİV
Bu gün, 09:14 |
|
|
|
| • Rusiya ilə əlaqələrin inkişafı bundan asılı deyil - Mirzoyan
Bu gün, 09:13 |
|
|
|
| • Əkin sahələri Azərbaycan tərəfində qaldı: erməni kəndində narazılıq artır - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 09:11 |
|
|
|
| • Niyə ancaq BİZ? - TƏSADÜFDÜRMÜ?
Bu gün, 09:09 |
|
|
|
| • Meşələrin İnkişafı Xidmətinin baha başa gələn lüks avtoparkı - 440 min manatlıq satınalma
Bu gün, 08:09 |
|
|
|
| • "Heç vaxt düşünməmişəm ki, əməliyyata gedim..." - Əməkdar artist
Bu gün, 08:03 |
|
|
|
| • Günay Ağamalı haqda gözlənilən qərar: Deputat mandatından məhrum edilə bilər? - GƏLİŞMƏ
Bu gün, 08:01 |
|
|
|
| • Xalq dövlətindən istəməyib kimdən istəsin? - REAKSİYA
Bu gün, 07:28 |
|
|
|
| • Uşaq pulu olmadan BÖYÜYƏN ƏSGƏR: Vətən burda hardadır? - HƏQİQƏTƏN DƏ...
Bu gün, 07:18 |
|
|
|
| • İcra başçısı Şəkidə gizli şəkildə XƏZİNƏ AXTARIB - Ay qardaş, Şəkidə adam yoxdur?"
Bu gün, 07:11 |
|
|
|
| • "Samir Alıyev işini icra etmək istəmir: Niyə? Nəyi gözləyir ki? Rüşvət verilməlidir?" - İTTİHAM VAR...
Bu gün, 07:03 |
|
|
|
| • "İşçiləriniz niyə belə məsliyyətsizdir?" - ETİRAZ VAR!
Bu gün, 06:55 |
|
|
|
| • Mikayıl Cabbarov heç bir ciddi qərar vermək ixtiyarında da deyil - AKTUAL
Bu gün, 06:48 |
|
|
|
| • DOĞUB TÖRƏTMƏYİMİZ nədən belə qorxuludur? - HƏQİQƏTƏN DƏ...
Bu gün, 06:43 |
|
|
|
| • Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin rəhbərliyi və nümayəndə heyəti Latviyadakı səfirliyimizdə rəsmi görüş keçirib
Bu gün, 06:38 |
|
|
|
| • "İrandakı milyonlarla azərbaycanlı belə açıqlamaları Vilayətiyə bağışlamayacaq" - deputat
Bu gün, 06:26 |
|
|
|
| • ABŞ “sülhməramlılar”ı Qərbi Zəngəzurda yerləşdirilir - Vaşinqtonun Qafqaz planı
Bu gün, 06:23 |
|
|
|
| • ABŞ və İran sazişi zənginləşdirilmiş uran məsələsini həll etmir - KİV
Bu gün, 06:18 |
|
|
|
| • Paşinyan kimlərlə ittifaq qura bilər? - AKTUAL
Dünən, 15:42 |
|
|
|
| • Müharibə yenidən başlasa, nəticələri “daha sarsıdıcı və acı” olacaq - Qalibaf
Dünən, 15:40 |
|
|
|
| • Lavrov Ermənistanla Ukraynanı müqayisə edib: - İrəvanı anti-Rusiya düşərgəsinə cəlb etməyə çalışırlar
Dünən, 13:47 |
|
|
|
| • Özgür Özel CHP Qrup sədri seçilib
Dünən, 13:43 |
|
|
|
| • Yasamalda 3 nəfərin ölümünə səbəb olan klinika rəhbərinin məhkəməsi başlayır - TƏFƏRRÜAT
Dünən, 13:28 |
|
|
|
| • ADY-nin saxta reklamı: Bakı-Tiflis qatarına ilk bileti alan kimdir? - VİDEO
Dünən, 13:19 |
|
|
|
| • Köhnələn istehlak səbəti: NİYƏ DƏYİŞMİR? - ARAŞDIRMA
Dünən, 13:06 |
|
|
|
| • Benzinli mühərriklərin "ömrünə" nə qədər qalıb? -Avtomobil nəhənglərindən gözlənilməz geri dönüş
Dünən, 12:59 |
|
|
|
| • İctimai nəqliyyatda yeni dövr: 90 dəqiqəlik bilet nədir? - AKTUAL
Dünən, 12:46 |
|
|
|
| • Qorxu və "kapitalizm imperiyası” - Hantavirus xəbərlərinin anatomiyası
Dünən, 12:45 |
|
|
|
| • AYNA və Gömrük Komitəsi sürücüləri necə incidir? - ŞOK FAKTLAR
Dünən, 12:39 |
|
|
|
| • "Sənin kimisi yoxdur, ən mehriban tək sənsən!.." - Uşaq Paşinyana belə dedi
Dünən, 12:27 |
|
|
|
| • "Finex Kredit" BOKT mənfəətdən zərərə keçib
Dünən, 12:20 |
|
|
|
| • Müharibə başlarsa İran hansı ölkələri vuracaq? –SİYAHI
Dünən, 12:18 |
|
|
|
| • Demoqrafik rəqabət: - Azərbaycan Ermənistandan necə 4 qat üstün oldu?
Dünən, 12:12 |
|
|
|
| • Türkiyə Avropa birincisidir - BUNA GÖRƏ...
Dünən, 12:05 |
|
|
|
| • Lənkəranskinin adamı olan polis polkovniki İŞDƏN QOVULDU - FOTO
Dünən, 11:44 |
|
|
|
| • Bölgə turizmi: Bu yay da qiymətlər baha olacaq? - AKTUAL
Dünən, 11:41 |
|
|
|
| • Komitə sədri onu özünə müşavir təyin etdi - BUNDAN SONRA...
Dünən, 11:38 |
|
|
|
| • Moskvadan İrəvana SƏRT XƏBƏRDARLIQ – Ermənistan toqquşma meydanına ÇEVRİLƏ BİLƏR
Dünən, 11:14 |
|
|
|
| • “Fəxrəddin Manafov “mama uşağı” deyil, onda əsl kişilik var, qadınla oturub-durur” - ETİRAZ
Dünən, 11:11 |
|
|
|
| • Arzunu öldürən əri psixiatriya xəstəxanasına yerləşdirilməsini istəyir - TƏFƏRRÜAT
Dünən, 11:00 |
|
|
|
| • “Anklavlardan imtina edə bilmərik, çünki Başkənd məsələsi var” - Paşinyan
Dünən, 10:59 |
|
|
|
| • "Kamal Abdulla çox düzgün deyib, yaxşı edib deyib..." - RƏY
Dünən, 10:54 |
|
|
|
|
