NATO sammiti: tarixi olmalı idi, amma olmadı - NƏ BAŞ VERİR?
Tarix: 15-07-2024, 07:33 | Çap et
![NATO sammiti: tarixi olmalı idi, amma olmadı NATO sammiti: tarixi olmalı idi, amma olmadı](https://dia-az.info/uploads/posts/2024-07/thumbs/1721014425_0001.jpg) Vaşinqtonda keçirilən yubiley sammitində, həqiqətən tarixi sıçrayışlı qərarlar əvəzinə (və burada təkcə Ukraynanın gələcək üzvlüyü ilə bağlı deyil), NATO əvvəldən olduğu kimi öz “köklərinə” - öz bürokratik mexanizminə qayıtdı.
Bu mexanizm zərif, lakin çox ləngdir - çünki o, 1949-cu ilin aprelində SSRİ-nin tammiqyaslı silahlı hücumuna, eyni yöndəmsiz, dəhşətli mexanizmə cavab vermək üçün yaradılmışdır.
Tarixi ərzində Alyans bir neçə uğurlu, lakin eyni dərəcədə yavaş təşkilati və bürokratik transformasiyalardan keçmişdir:
“Soyuq müharibə” başa çatdıqdan sonra;
11 sentyabr 2001-ci il “əl-Qaidə” hücumlarından sonra;
2014-cü ilin fevralında Rusiyanın Ukraynaya qarşı təcavüzünün birinci hibrid mərhələsindən sonra.
Bu transformasiyaların heç biri nə tez, nə də vaxtında olmadı - NATO həmişə hadisələrə, təhdidlərə qabaqcadan reaksiya əvəzinə sonradan reaksiya verdi (çox gecikmə ilə). Bəli, hər şeydən sonra, NATO-nun kollektiv təhlükəsizlik sisteminin fəlsəfəsi yarandığı ilk gündən qabaqlayıcı deyil, çəkindirmə və cavab verməkdən ibarət olmuşdur.
Bununla belə, Avropa və Avro-Atlantik təhlükəsizliyinə təhdidlərin dinamikası, dəyişkənliyi də hər dəfə artıb.
Cari qərarlarda Alyans aşağıdakı əsas məqamlara diqqət yetirib:
üzv ölkələrin ÜDM-nin 2%-nin öz təhlükəsizliyi və müdafiəsi üçün qeyri-kafi məcburi xərcləmə probleminin həlli (bu gün Alyansın 32 ölkəsindən yalnız 4-ü 1,28%-dən 1,81%-ə qədər xərcləyir ki, bu da əvvəlki dövrlərdən o qədər də çox deyil) və limitin 3%-ə qədər artırılması ilə bağlı müzakirələrə başlamaq;
bütün üzv ölkələrin hərbi-sənaye kompleksi arasında koordinasiya və əməkdaşlığın gücləndirilməsi;
Rusiya Federasiyasından gələn təhlükəyə uzunmüddətli müqavimət göstərmək üçün Avropada öz strateji zərbə imkanlarını inkişaf etdirmək;
hibrid və kiber təhlükələrə cavab vermək üçün formal təşkilati və bürokratik mexanizmlərin yaradılması;
Ukraynaya daimi dəstək və yardım göstərmək üçün rəsmi təşkilati və bürokratik mexanizmlərin yaradılması və dövlətimizin təşkilata rəsmi dəvət olunması üçün siyasi ilkin şərtlərin təmin edilməsi.
Bununla belə, əlavə olaraq, ən mühüm problem qalır: müttəfiqlərin bütün mövcud mexanizm və vasitələrdən faktiki istifadə etmək üçün siyasi iradəsi.
Axı 75 il əvvəl Şimali Atlantika Alyansı məhz ona görə yaradılmışdı ki, ona üzv olan ölkələrin orduları heç vaxt döyüşməsin. Və indiyədək Alyans bu ideal çərçivələrə əməl etməyi bacarıb. Bununla belə, müttəfiqlər yadda saxlamalıdırlar ki, bu çərçivə əsasən NATO ordularının döyüşə girmək istəyinə, eləcə də siyasi liderlərin həmişə yalnız təhdidlərə cavab vermək demək olmayan vaxtında və düzgün qərarlar qəbul etməyə real istəyinə görə mövcuddur.
Müəllif: Taras Jovtenko – Ukraynalı beynəlxalq təhlükəsizlik eksperti Mənbə: UNİAN Tərcümə AYNA-ya məxsusdur
![](/templates/AzDia/css/510.png)
|
|
|
|
|
|
Putin SSRİ-ni bərpa edə biləcəkmi?
|
|
|
|
|
|
|
|
|
• ƏNƏNƏVİ ERMƏNİ XƏSTƏLİYİ... - Sağalan deyillər...
Bu gün, 00:19 |
|
|
|
• Nə yeyirik... Bizə nə yedirirlər.... - ARAŞDIRMA
Bu gün, 00:09 |
|
|
|
• Daha iki il münaqişə? – İrəvanda Qarabağ hikkəsi
Bu gün, 00:05 |
|
|
|
• Özbəkistan – Azərbaycan əməkdaşlığı üçün 5 milyonluq - TƏDBİRLƏR TƏŞKİL OLUNACAQ
Dünən, 00:05 |
|
|
|
• Tibbi qurum 4,3 milyon manatlıq tenderinin - QALİBİNİ AÇIQLADI
Dünən, 00:02 |
|
|
|
• "Mediamızda dilimizin normalarına lazımınca əməl olunmur" - ETİRAZ
17-08-2024, 15:07 |
|
|
|
• Məqsədləri tamam başqadır... - GİLEY
17-08-2024, 15:00 |
|
|
|
• 45 deputatdan sadəcə ikisi yenidən NAMİZƏDDİR - Naxçıvan seçkiləri
17-08-2024, 14:18 |
|
|
|
• Neftçala sakinlərinin kabusuna çevrilən “Dinamik Ocean”... - Əhalini xəraca bağlayan şirkəti qoruyan kimlərdir?
17-08-2024, 14:12 |
|
|
|
• Şəhid qanı ilə yoğrulmuş MÜQƏDDƏS TORPAQLARA BUDURMU MÜNASİBƏT? - AXI NİYƏ?
17-08-2024, 14:02 |
|
|
|
• Əldə olunan razılaşma Azərbaycan və Ermənistan üçün nə dərəcədə məqbuldur? - İNCƏLƏMƏ
17-08-2024, 14:02 |
|
|
|
• Sürücülüyə yararlılıq barədə arayışın etibarlılıq müddəti azaldılıb - Ekspertlər nə deyir?
17-08-2024, 14:00 |
|
|
|
• Qərb münaqişələri alovlandırmaqla məşğuldur - Belarus prezidenti
17-08-2024, 13:58 |
|
|
|
• Azərbaycanlı prezident Putinlə GÖRÜŞƏCƏK
17-08-2024, 13:33 |
|
|
|
• Milliyyətinin türk, yaxud fars olması… - Pezeşkian
17-08-2024, 13:17 |
|
|
|
• Gecə və səhər arabir duman olacaq - Belə deyirlər...
17-08-2024, 13:02 |
|
|
|
• Seçicilər İmamverdiyə bu dəfə mandat verməyəcək... - AN İNTİQAMın ANIDIR...
17-08-2024, 12:55 |
|
|
|
• "Anar Məmmədovun namizədliyi ləğv edilsəydi, meydana Qələndər Muxtarlı düşəcəkdi" - Şəhriyar Məcidzadədən şok açıqlama
17-08-2024, 12:48 |
|
|
|
• Mirzoyandan sülh mesajı: - “Tarixi yol ayrıcındayıq”
17-08-2024, 12:38 |
|
|
|
• Paşinyan İrəvan merini yola salmağa çalışır - Baqratla əlaqə?
17-08-2024, 12:29 |
|
|
|
• “Tərtər işi” ilə bağlı həbs edilən daha bir neçə nəfərin apellyasiya şikayəti üzrə məhkəmə başlayır
17-08-2024, 12:25 |
|
|
|
• ABŞ Dövlət Departamenti ATƏT-in Minsk Qrupunun gələcək formatına münasibət bildirib
17-08-2024, 12:23 |
|
|
|
• Dərmanlar Tarif Şurasının təyin etdiyi həddən BAHA satılır?
17-08-2024, 11:58 |
|
|
|
• Prezident İlham Əliyev DSX-nin şəhid hərbi qulluqçularını TƏLTİF ETDİ
17-08-2024, 11:56 |
|
|
|
• Xədicədən sonra o da verilişdən getdi - FOTO
17-08-2024, 11:46 |
|
|
|
• "Gedib hər restoranın mətbəxinə girib orada qayda-qanun yaratmaq imkanı yoxdur" - deputat
17-08-2024, 11:42 |
|
|
|
• Dövlət Sərhəd Xidmətinin hərbi qulluqçularına “general-mayor” ali hərbi rütbəsi verilib - ADLAR
17-08-2024, 11:39 |
|
|
|
• Prezident Dövlət Sərhəd Xidmətinin hərbi qulluqçularını təltif edib - SİYAHI
17-08-2024, 11:37 |
|
|
|
• Azərbaycan Rusiya və Ukrayna arasında vasitəçi ola bilərmi? - AÇIQLAMA
17-08-2024, 11:31 |
|
|
|
• Bakıda qadınların yaşadığı evə BASQIN - TƏFƏRRÜAT
17-08-2024, 11:28 |
|
|
|
• İrəvanın sentyabrda Bakıya qarşı planlaşdırdığı hücum planı ortaya çıxdı - DETALLAR
17-08-2024, 11:26 |
|
|
|
• Ermənistan və ABŞ arasında GİZLİ ANLAŞMA
17-08-2024, 11:13 |
|
|
|
• Lukaşenkodan dünyayı qorxuya salan XƏBƏRDARLIQ – Belarus nüvə silahını işə SALACAQ?
17-08-2024, 11:03 |
|
|
|
• Hava hücumundan müdafiə bölmələri ilə taktiki-xüsusi təlim keçirilib - VİDEO
17-08-2024, 10:51 |
|
|
|
• Deputatlığa namizədin yersiz ÇIXIŞI... - VİDEO
17-08-2024, 10:50 |
|
|
|
• Polislə dalaşan azərbaycanlı saxlanıldı - VİDEO
17-08-2024, 10:41 |
|
|
|
• Ermənipərəst senator Bob Menendez siyasi karyerasını bitirir
17-08-2024, 10:36 |
|
|
|
• Oliqarx oğlu məhkəməni uduzdu – İDDİASI RƏDD EDİLDİ
17-08-2024, 10:33 |
|
|
|
• "Aztelekom" yalanlarla digər provayderləri bazardan sıxışdırır... - Vətəndaşlar aylar öncə necə aldadılıblar?
17-08-2024, 10:31 |
|
|
|
• Paşinyan Moskvanın əsəbi ilə oynayır - NƏ BAŞ VERİR?
17-08-2024, 10:21 |
|
|
|
• Əmək mübahisələrinin həllində Mediasiya haqqında qanunun ROLU... - Ekspert danışır...
17-08-2024, 10:18 |
|
|
|
• YAP bu dairədə namizədsiz qala bilər... - ÇÜNKİ...
17-08-2024, 10:16 |
|
|
|
• Tamam Cəfərova çətin vəziyyətdə; rəqibi Rauf Qurbanovun plakatlarını kim cırıb? - Şamaxıda qızğın rəqabət
17-08-2024, 10:06 |
|
|
|
• Oğlunu iki ildir görməyən Müşfiq Şahverdiyev: - "Bəlkə həyatı tək başa vurdum..."
17-08-2024, 10:03 |
|
|
|
• “Azər Badamov bizə lazım deyil, deputat olaraq nə edib?“ - Seçicilər narazılıq edir
17-08-2024, 09:54 |
|
|
|
• Əzəli rəqabət Qafqaza sıçradı – Azərbaycan və Ermənistan arasında seçim etdilər
17-08-2024, 09:52 |
|
|
|
• Putinin Bakıya prinsipial səfəri: Nələr gözlənilir? - GƏLİŞMƏ
17-08-2024, 09:49 |
|
|
|
• Görün, bu ali təhsil ocağına KİM RƏHBƏRLİK EDİR... - İTTİHAM VAR...
17-08-2024, 09:48 |
|
|
|
• Xaçmazda ata və oğul biçaqlanıb, oğul ölüb - TƏFƏRRÜAT
17-08-2024, 09:40 |
|
|
|
• "Dostluğun çox dərinliyinə getmək lazım deyil"
17-08-2024, 09:37 |
|
|
|
|